I PRN 150/84

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN E. Brzeziński. Sędziowie SN: E. Jachczyk, M. Rafacz-Krzyżanowska (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy z wniosku Mariana W. przeciwko Zakładom Garbarskim w B. o zaliczenie do stażu pracy okresu służby wojskowej na skutek rewizji nadzwyczajnej Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego od wyroku Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku z dnia 26 czerwca 1984 r.uchylił zaskarżony wyrok i zmieniając orzeczenie Terenowej Komisji Rozjemczej w Białymstoku z dnia 14 maja 1984 r. ustalił, że zawodową służbę wojskową w okresie od dnia 2 września 1948 r. do dnia 7 czerwca 1975 r. zalicza się Marianowi W. do stażu pracy, uprawniającego wnioskodawcę do uzyskania dodatku stażowego.Uzasadnienie faktyczneWnioskodawca domagał się wliczenia do stażu pracy, uprawniającego do otrzymania dodatku stażowego, okresu zawodowej służby wojskowej od dnia 2 września 1948 r. do dnia 7 czerwca 1975 r. Wnioskodawca od dnia 14 stycznia 1982 r. był pracownikiem pozwanych Zakładów. Zakłady te wliczyły wnioskodawcy do stażu pracy całe dotychczasowe zatrudnienie, z wyłączeniem okresu zawodowej służby wojskowej od dnia 2 września 1948 r. do dnia 7 czerwca 1975 r.Komisja rozjemcza oddaliła wniosek, a Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił odwołanie wnioskodawcy.Sąd Pracy ustalił następujący stan faktyczny.Wnioskodawca od dnia 2 września 1948 r. do dnia 7 czerwca 1975 r. pełnił zawodową służbę wojskową. Po zwolnieniu ze służby od dnia 15 grudnia 1975 r. do dnia 31 stycznia 1979 r. pracował w Przedsiębiorstwie Transportu Handlu Wewnętrznego, a następnie od dnia 1 marca 1979 r. do dnia 31 października 1981 r. w Wojewódzkim Zjednoczeniu Przedsiębiorstw Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej. Od dnia 14 stycznia 1982 r. wnioskodawca jest pracownikiem pozwanych zakładów. Z zaświadczenia Przedsiębiorstwa Transportowego Handlu Wewnętrznego w B. wynika, że wnioskodawca otrzymywał w tym Przedsiębiorstwie dodatek za staż pracy i że do okresu, od którego zależała wysokość dodatku, zaliczona została zawodowa służba wojskowa w okresie od dnia 1 września 1948 r. do 7 czerwca 1975 r. Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych stanął na stanowisku, że brak jest podstaw do zaliczenia wnioskodawcy okresu zawodowej służby wojskowej do stażu pracy w pozwanych Zakładach na tej podstawie, iż zatrudnienie wnioskodawcy u strony pozwanej nie jest zatrudnieniem w pierwszym zakładzie pracy, jak tego wymaga § 4 ust. 3 załącznika nr 10 do Układu Zbiorowego Pracy dla Pracowników Przemysłu Lekkiego z 30 grudnia 1974 r.Wyrok ten zaskarżył rewizją nadzwyczajną Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego. Skarżący zarzuca rażące naruszenie art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, w brzmieniu art. X przepisów wprowadzających kodeks pracy (Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 142 ze zm.) oraz § 4 załącznika nr 10 do Układu Zbiorowego Pracy dla Pracowników Przemysłu Lekkiego. Skarżący wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku i zmianę orzeczenia komisji rozjemczej przez zaliczenie wnioskodawcy do stażu pracy uprawniającego do uzyskania dodatku stażowego okresu zawodowej służby wojskowej od dnia 2 września 1948 r. do dnia 7 czerwca 1975 r.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Zgodnie z art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w brzmieniu art. X przepisów wprowadzających kodeks pracy (Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 142 ze zm.) żołnierzowi wlicza się okres odbywania zawodowej służby wojskowej do okresu zatrudnienia w zakresie wszelkich uprawnień z tym związanych, a więc również w zakresie dodatku za staż pracy, jeżeli podejmie on zatrudnienie w ciągu 1 roku od zwolnienia ze służby. Analogiczne postanowienie zawiera § 4 ust. 3 załącznika nr 10 do Układu Zbiorowego Pracy dla Pracowników Przemysłu Lekkiego z 1974 r.Na tle cytowanego art. 62 ust. 1 powstała w praktyce wątpliwość, czy zachowanie przewidzianego w tym przepisie rocznego terminu oraz wynikających z tego uprawnień odnosi się tylko do pierwszego zatrudnienia byłego żołnierza po zwolnieniu go z zawodowej służby wojskowej, czy też dotyczy również zachowania uprawnień byłego żołnierza, mimo kilkakrotnego podejmowania przez niego w tymże rocznym okresie zatrudnienia. Wątpliwości te rozstrzygnięte zostały w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 20 maja 1977 r. I PZP 19/77 (OSNCP 1978, z. 3, poz. 41), zgodnie z którą w zakresie nabycia prawa do dodatku za wieloletnią pracę zachowanie terminów określonych w art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 16, poz. 134 ze zm.) w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 16 grudnia 1972 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin (Dz. U. Nr 53, poz. 341) i utrzymanym w mocy przez art. X przepisów wprowadzających kodeks pracy, ma znaczenie tylko w odniesieniu do pierwszego zatrudnienia byłego żołnierza po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej.Z uzasadnienia powołanej uchwały wynika, że przedmiotem jej rozważań była sytuacja, w której zwolniony z zawodowej służby wojskowej podjął w okresie rocznym od zwolnienia z tej służby zatrudnienie w drugim zakładzie pracy i w tym drugim zakładzie pracy domagał się zaliczenia do stażu pracy okresu zawodowej służby wojskowej dla nabycia uprawnień do dodatku za wieloletnią pracę, ponieważ w pierwszym zakładzie pracy dodatku tego nie otrzymywał, gdyż przepisy obowiązujące w tym pierwszym zakładzie pracy nie przewidywały dodatku za wysługę lat.Stan faktyczny, na podstawie którego cytowana uchwała została podjęta, był odmienny od tego stanu faktycznego, który stanowił przedmiot rozstrzygnięcia Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w niniejszej sprawie. Uchwała Sądu Najwyższego bowiem dotyczy - jak zaznaczono - takiego stanu faktycznego, w którym w pierwszym zakładzie pracy po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej okres tej służby nie został zaliczony do stażu pracy uprawniającego do dodatku za wieloletnią pracę, ponieważ takiego dodatku nie przewidywały obowiązujące w tym zakładzie pracy przepisy prawne. Uchwała nie zajmuje się natomiast sytuacją, w której w pierwszym zakładzie pracy, w którym zwolniony ze służby wojskowej podjął zatrudnienie w okresie rocznym, w związku z czym okres tej służby został mu zaliczony do stażu pracy i otrzymał on w tym zakładzie pracy dodatek za wieloletnią pracę, ponieważ obowiązujące w tym zakładzie pracy przepisy przewidywały taki dodatek. W szczególności poza zasięgiem rozważań omawianej uchwały pozostał problem, czy nabyte w tym pierwszym zakładzie uprawnienie do dodatku za wieloletnią pracę zachowuje pracownik w kolejnym zakładzie pracy w razie zmiany zatrudnienia. Taki właśnie stan faktyczny stanowił przedmiot rozstrzygnięcia Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych.Wnioskodawca bowiem podjął pierwsze zatrudnienie w rocznym terminie od zwolnienia z zawodowej służby wojskowej w Przedsiębiorstwach Transportu Handlu Wewnętrznego i w tym przedsiębiorstwie pobierał dodatek stażowy, gdyż do okresu pracy została mu zaliczona zawodowa służba wojskowa. Umowa o pracę została w tym przedsiębiorstwie rozwiązana za porozumieniem stron. Do kolejnego zatem zakładu pracy wnioskodawca przeszedł ze stażem pracy przepracowanym w tym przedsiębiorstwie obejmującym okres służby wojskowej, wliczony uprzednio do stażu pracy zgodnie z art. 62 ust. 1 cytowanej ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Z takim też stażem pracy przeszedł wnioskodawca do pracy w pozwanych Zakładach, ponieważ utrata tego uprawnienia mogłaby nastąpić tylko wówczas, gdyby przerwa między pracą w tym zakładzie a następnym zakładem pracy przekraczała okres 3 miesięcy albo gdyby wnioskodawca porzucił pracę lub stosunek pracy został rozwiązany w trybie art. 52 § 1 k.p., a to zgodnie z § 3 ust. 2 załącznika nr 10 do Układu Zbiorowego Pracy dla Pracowników Przemysłu Lekkiego z 1974 r. Taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie. W świetle zatem omawianego art. 62 ust. 1, jak również § 4 ust. 3 załącznika nr 10 do Układu Zbiorowego Pracy dla Pracowników Przemysłu Lekkiego z 1974 r. wnioskodawca przeszedł do pracy w pozwanych Zakładach ze stażem pracy, jaki nabył w pierwszym zakładzie pracy po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, tj. ze stażem pracy nabytym w Przedsiębiorstwie Transportu Handlu Wewnętrznego.Rewizja nadzwyczajna trafnie podnosi, że brak jest podstaw do przyjęcia, aby były żołnierz zawodowy przy kolejnej zmianie zakładu pracy tracił nabyte uprawnienia wynikające ze wspomnianego art. 62 ust. 1 i § 4 ust. 3 załącznika nr 10 do Układu Zbiorowego Pracy dla Pracowników Przemysłu Lekkiego z 1974 r., jeżeli nie zachodzą warunki przewidziane w § 3 ust. 2 tego załącznika.W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że - w świetle § 4 ust. 3 i § 3 ust. 2 załącznika nr 10 do Układu Zbiorowego Pracy dla Pracowników Przemysłu Lekkiego z dnia 30 grudnia 1974 r. - były żołnierz zawodowy, który w okresie roku od zwolnienia ze służby wojskowej podjął zatrudnienie w zakładzie pracy, w którym zaliczono mu do stażu pracy okres zawodowej służby wojskowej, przechodzi do kolejnego zakładu pracy ze stażem pracy nabytym w pierwszym zakładzie pracy po zwolnieniu ze służby wojskowej. Utrata uprawnień związanych ze stażem pracy następuje, gdy przerwa między pracą w kolejnych zakładach pracy przekracza okres 3 miesięcy, gdy pracownik porzuca pracę lub gdy rozwiązanie stosunku pracy następuje na podstawie art. 52 § 1 k.p.Skoro więc wnioskodawca spełnia wymagania przewidziane w załączniku nr 10 do Układu Zbiorowego Pracy dla Pracowników Przemysłu Lekkiego z 1974 r. niezbędne do wliczenia okresów pracy w poprzednich zakładach wraz z okresem służby wojskowej do okresu pracy wymaganego dla uzyskania dodatku stażowego, to w takich warunkach orzeczenia organów obu instancji należy uznać za wadliwe, a zarzuty rewizji nadzwyczajnej za uzasadnione.W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.