VI KZP 54/83

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia W. Żebrowski. Sędziowie: R. Bodecki, J. Bratoszewski (sprawozdawca).Prokurator Prokuratury Generalnej: A. Kabat.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Stanisława S., oskarżonego z art. 145 § 2 k.k., po rozpoznaniu przekazanego na podstawie art. 390 § 1 k.p.k. przez Sąd Wojewódzki w Radomiu - postanowieniem z dnia 30 listopada 1983 r. - zagadnienia prawnego wymagającego zasadniczej wykładni ustawy:"Czy zaskarżenie wyroku - w sprawie osoby oskarżonej o czyn objęty ustawą z dnia 21 lipca 1983 r. o amnestii - po dniu wejścia w życie tej ustawy, a przed wydaniem orzeczenia o zastosowaniu amnestii, obliguje sąd pierwszej instancji do nadania biegu środkowi odwoławczemu spełniającemu warunki formalne?"uchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneW myśl art. 11 pkt 1 ustawy z dnia 21 lipca 1983 r. o amnestii (Dz. U. Nr 39, poz. 177), amnestię stosuje sąd właściwy do rozpoznania danej sprawy. W zależności więc od stadium postępowania - sądem tym będzie sąd pierwszej instancji albo sąd odwoławczy. Oczywiste jest jednak, że w wypadku gdy sąd pierwszej instancji wydał już wyrok, a wyrok ten został zaskarżony przez którąkolwiek ze stron, sądem właściwym do rozpoznania sprawy jest sąd drugiej instancji, a sąd pierwszej instancji obowiązany jest dokonać jedynie czynności zmierzających do przedstawienia akt wraz z rewizją sądowi drugiej instancji. Kompetencje sądu odwoławczego nie ulegają zmianie ani w wypadku ewentualnego cofnięcia rewizji (art. 381 k.p.k.), ani też wtedy, gdy po wydaniu nieprawomocnego wyroku weszły w życie przepisy ustawy o amnestii, zwłaszcza że ostatnio wymienione nie zawierają w zakresie właściwości funkcjonalnej sądu rewizyjnego żadnych odstępstw od zasad ogólnych.Skoro zaś w wypadku przedstawionym na wstępie sąd rewizyjny jest w ogóle właściwy do rozpoznania sprawy, to tym samym jest on także - na podstawie art. 11 ust. 1 cytowanej ustawy o amnestii - właściwy do ewentualnego zastosowania amnestii.Podobne stanowisko wyraził już Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 6 marca 1975 r. (OSNKW 1975, z. 6, poz. 77) - na tle art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o amnestii (Dz. U. Nr 27, poz. 159) którego brzmienie jest identyczne z tekstem art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 21 lipca 1983 r. o amnestii. Za słusznością tego poglądu przemawia również i to, że amnestia - jako generalny akt łaski - nie może powodować ewentualnego pogorszenia sytuacji osoby nią objętej w stosunku do sytuacji, jaka zaistniałaby, gdyby amnestii nie ogłoszono.Oczywiste jest, że amnestię stosuje się do "przestępstw", a więc takich czynów, co do których sprawstwo konkretnej osoby oskarżonej o jego popełnienie nie ulega wątpliwości. Jeżeli zaś oskarżony, który został skazany nieprawomocnym wyrokiem, kwestionuje w rewizji swą winę, domagając się uniewinnienia - jak to jest w niniejszej sprawie - to zastosowanie do niego ustawy o amnestii - nawet w postaci umorzenia postępowania postanowieniem wydanym przez sąd pierwszej instancji - oznaczałoby bądź to uniemożliwienie rozpoznania jego dalej idącej rewizji, bądź też prowadziłoby - w wypadku kwestionowania merytorycznych podstaw zastosowania amnestii - do ponownego przytoczenia w zażaleniu tych samych zarzutów i argumentów, które przedstawił już w swej rewizji, a ocena ich słuszności i tak sprowadzałaby się do konieczności rozpoznania rewizji.Z tych wszystkich względów przyjąć należało, że w wypadku zaskarżenia wyroku właściwy do rozpoznania sprawy jest sąd odwoławczy, który zarówno rozstrzyga co do zasadności wniesionej rewizji, jak i - w miarę potrzeby - orzeka co do zastosowania odpowiednich przepisów ustawy o amnestii.