Rw 916/83

WyrokIzba Cywilna1983-11-24

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przechowywanie materiałów wybuchowych, które mogą stwarzać powszechne niebezpieczeństwo, stanowi przestępstwo trwałe, a czy osoba uzależniona od narkotyków, która dopuściła się takiego czynu, może liczyć na warunkowe zawieszenie kary?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że gromadzenie i przechowywanie materiałów lub przedmiotów wybuchowych, o których mowa w art. 143 k.k., stanowi przestępstwo trwałe, które utrzymuje się dopóki przedmioty te są gromadzone i przechowywane przez sprawcę. Ponadto, ze względu na znaczny stopień społecznego niebezpieczeństwa czynu, zdemoralizowanie oskarżonego, jego uzależnienie od narkotyków oraz wielokrotną karalność, brak było podstaw do warunkowego zawieszenia wykonania orzeczonej kary pozbawienia wolności.
Stan faktyczny
Oskarżony Ryszard S. został nieprawomocnie skazany za przestępstwo z art. 143 k.k. na karę 1 roku pozbawienia wolności i orzeczono przepadek materiałów wybuchowych. Oskarżony wniósł rewizję, kwestionując zasadność skazania i domagając się warunkowego zawieszenia kary, powołując się na trudną sytuację życiową. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę po rozpoznaniu rewizji oskarżonego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy nie uwzględnił rewizji oskarżonego i utrzymał w mocy zaskarżony wyrok.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia Płk H. Kmieciak. Sędziowie: płk E. Zawiłowski, ppłk T. Kacperski (sprawozdawca).Wiceprokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: mjr J. Obara.SentencjaSąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 1983 r. na rozprawie sprawy cywila Ryszarda S., skazanego nieprawomocnie za popełnienie przestępstwa określonego w art. 143 k.k. na karę 1 roku pozbawienia wolności z jednoczesnym orzeczeniem przepadku na rzecz Skarbu Państwa materiałów wybuchowych i amunicji, z powodu rewizji wniesionej przez oskarżonego od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w N. z dnia 27 czerwca 1983 r.rewizji oskarżonego nie uwzględnił i zaskarżony wyrok utrzymał w mocy (...).Uzasadnienie faktyczne(...) Wyrok ten zaskarżony został rewizją oskarżonego, w której - choć nie wprost - kwestionuje on zasadność uznania go za winnego popełnienia przestępstwa określonego w art. 143 k.k. (...). Jednocześnie eksponuje on w rewizji swoją trudną sytuację rodzinną, osobistą i materialną, zapewniając zarazem, ze w przyszłości "swoim postępowaniem nie będzie już godził w porządek prawny i publiczny", wnosząc - w konkluzji - o zmianę zaskarżonego wyroku przez warunkowe zawieszenie wykonania wymierzonej mu przez sąd pierwszej instancji kary pozbawienia wolności.Po wysłuchaniu przedstawiciela Naczelnej Prokuratury Wojskowej, wnoszącego o nieuwzględnienie rewizji oskarżonego i utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy,Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:I. Rewizja oskarżonego - w konfrontacji z całokształtem obszernego i wielowątkowego materiału dowodowego, stanowiącego zwartość logiczna i obiektywnie wyjaśniającego okoliczności przestępnego działania oskarżonego - nie może być uwzględniona.Występek bowiem określony w art. 143 k.k. jest przestępstwem samoistnym i formalnym. Jednakże niebezpieczeństwo powszechne dla życia lub zdrowia ludzkiego albo dla mienia w znacznych rozmiarach - w przeciwieństwie do podobnego niebezpieczeństwa określonego w art. 136, 137 i 140 k.k. - nie stanowi skutku, który działanie sprawcy powinno wywołać, lecz jest jedynie właściwością materiałów wybuchowych lub innych przedmiotów, wyliczonych w tym przepisie. Dlatego też na podstawie art. 143 k.k. sprawca ponosi odpowiedzialność karną za samo m.in. przechowywanie przedmiotów, o których mowa w tym przepisie, chociaż swoim przestępnym zachowaniem nie sprowadza nawet bezpośredniego niebezpieczeństwa eksplozji. Uzupełniając dodać wypada, że przestępstwo określone w art. 143 k.k. można popełnić umyślnie, i to zarówno z zamiarem bezpośrednim, jak i ewentualnym.Reasumując przytoczone rozważania natury prawnej, należy ponadto wyrazić pogląd, że występek określony w art. 143 k.k. popełniony przez wytworzenie przedmiotu lub przyrządu wybuchowego, mogącego stwarzać zagrożenie w rozmiarach w przepisie tym określonych, jest przestępstwem jednorazowym, które dokonane zostaje z chwilą ich wytworzenia. Natomiast występek określony w tym przepisie jako gromadzenie i przechowywanie materiału lub przedmiotów wybuchowych albo innych przedmiotów mogących sprowadzić niebezpieczeństwo powszechne stanowi przestępstwo trwałe. Zainicjowany bowiem przez sprawcę stan przestępny utrzymuje się dopóty, dopóki przedmioty, o których mowa w art. 143 k.k., są przezeń gromadzone i przechowywane.Przenosząc to zapatrywanie prawne na grunt niniejszej sprawy i uwzględniając bezbłędnie poczynione w zaskarżonym wyroku ustalenia faktyczne, dotyczące zwłaszcza rodzaju, ilości i siły eksplozji gromadzonych sukcesywnie i przechowywanych przez oskarżonego materiałów i przyrządów wybuchowych, jak też posiadanie przezeń pełnego rozeznania w tym zakresie, Sąd Najwyższy uznał, że nie może być mowy o uniewinnieniu go od popełnienia przypisanego mu w zaskarżonym wyroku przestępstwa.II. Nie ma również takich podstaw do uwzględnienia wniosku oskarżonego o warunkowe zawieszenie wykonania wymierzonej mu kary pozbawienia wolności.Oskarżony bowiem - wyrabiając, systematycznie gromadząc i przechowując dużą ilość materiałów, przyrządów i różnego rodzaju substancji wybuchowych o poważnej sile rażenia - dopuścił się przestępstwa o znacznym stopniu społecznego niebezpieczeństwa. Popełnienie przez sprawcę przestępstwa określonego w art. 143 k.k. we wszystkich trzech jego postaciach - choć stanowi jedno przestępstwo - powinno znaleźć odzwierciedlenie w wymierzonej mu karze (podobnie jak to się dzieje w wypadku innych przestępstw wieloodmianowych). Ów stopień społecznego niebezpieczeństwa potęguje ponadto fakt, że oskarżony będąc narkomanem mógł przecież - i to w pełni realnie - będąc w stanie odurzenia narkotycznego zachować się w sposób nieobliczalny i spowodować wskutek użycia posiadanych materiałów, przyrządów i substancji wybuchowych nie dające się wręcz określić następstwa.Toteż oceniając owe okoliczności wespół z danymi osobopoznawczymi, bardzo negatywnie określającymi sylwetkę oskarżonego, czego udokumentowaniem dowodowym jest wysoce negatywna treść wywiadu środowiskowego i wielokrotna karalność sądowa za różnego rodzaju przestępstwa, dojść należało do wniosku, że brak jakichkolwiek podstaw do warunkowego zawieszenia wykonania wymierzonej mu w zaskarżonym wyroku kary pozbawienia wolności.Oskarżony bowiem jest człowiekiem zdemoralizowanym, zdeprawowanym i niepoprawnym, wobec którego zawiodły stosowane dotychczas środki wychowawczo-represyjne (...).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 143 KKart. 136

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026.