I PRN 203/83

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN Z. Stypułkowska. Sędziowie SN: E. Jachczyk, J. Wasilewski (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy z udziałem Prokuratora Prokuratury Generalnej PRL, M. Sławińskiej, po rozpoznaniu sprawy z wniosku Franciszka H. przeciwko Fabryce Autobusów w S. o ekwiwalent za urlop na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości od wyroku Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Rzeszowie z dnia 18 listopada 1982 r.uchylił zaskarżony wyrok i oddalił odwołanie pozwanej Fabryki od orzeczenia Terenowej Komisji Rozjemczej w S.Uzasadnienie faktyczneWnioskodawca był zatrudniony w Fabryce Autobusów w S. na podstawie umowy o pracę na czas nie określony. W związku z zamierzonym przejściem wnioskodawcy na wcześniejszą emeryturę strony na mocy porozumienia rozwiązały z dniem 31.XII.1981 r. umowę, a następnie zawarły umowę o pracę na czas określony od dnia 1.I.1982 r. do dnia 23.II.1982 r. Zawarcie tej ostatniej umowy spowodowane było umożliwieniem wnioskodawcy pozostawania w zatrudnieniu do czasu uzyskania emerytury zgodnie z wytycznymi nr 15 Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych z dnia 21 sierpnia 1979 r. w sprawie zapewnienia pracownikom zatrudnienia do czasu uzyskania emerytury (Dz. Urz. MPPiSS Nr 6, poz. 9). W tym stanie faktycznym wnioskodawca żądał zasądzenia ekwiwalentu za nie wykorzystany urlop wypoczynkowy w 1982 r.Komisja Rozjemcza zasądziła na rzecz wnioskodawcy od pozwanej Fabryki kwotę 20.730 zł jako ekwiwalent za nie wykorzystany urlop wypoczynkowy.Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zmienił orzeczenie Komisji Rozjemczej i oddalił wniosek. Sąd stwierdził, że orzeczenie Komisji jest sprzeczne z prawem, ponieważ zawarcie przez strony umowy o pracę na czas od dnia 1.I. do dnia 28.II.1982 r. uwzględniało interes wnioskodawcy, a nie szczególne potrzeby zakładu pracy. Przekształcenie umowy o pracę z dniem 1.I.1982 r. na umowę zawartą na czas określony nie uprawnia wnioskodawcy do ekwiwalentu za urlop zgodnie z orzeczeniem Sądu Najwyższego z dnia 14.IX.1982 r. w sprawie I PRN 68/82.W rewizji nadzwyczajnej Minister Sprawiedliwości zarzucił rażące naruszenie przez Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych art. 153 i art. 156 § 1 k.p. oraz naruszenie interesu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Zasadnie w rewizji nadzwyczajnej zarzuca się rażące naruszenie przytoczonych wyżej przepisów kodeksu pracy. Według art. 153 k.p. pracownik uzyskuje prawo do pierwszego urlopu z upływem roku pracy, a prawo do dalszych urlopów - w każdym następnym roku kalendarzowym. Z przepisu tego wynika, że po uzyskaniu prawa do pierwszego urlopu w określonym roku kalendarzowym pracownik pozostający nadal w zatrudnieniu z początkiem każdego następnego roku kalendarzowego ma prawo do kolejnego urlopu wypoczynkowego, chociażby nie przepracował całego roku. Stosownie do treści art. 156 § 1 k.p. jedynie w razie rozwiązania stosunku pracy przez pracownika za wypowiedzeniem lub podjęcia pracy po przerwie trwającej dłużej niż 3 miesiące, a także w przypadkach wymienionych w art. 157 k.p. pracownik uzyskuje prawo do urlopu z upływem roku pracy.Wnioskodawca pracował nieprzerwanie w pozwanej Fabryce do dnia 28.II.1982 r., jedynie z woli stron z dniem 1.I.1982 r. nastąpiła zmiana rodzaju umowy o pracę wskutek rozwiązania na mocy porozumienia stron umowy na czas nie określony w dniu 31.XII.1981 r. i zawarcia umowy na czas określony.Prawo pracownika do urlopu nie jest uzależnione od rodzaju umowy o pracę ani też od przyczyn, które spowodowały przekształcenie przez strony dotychczasowej umowy o pracę na czas nie określony na umowę zawartą na czas określony.Rozwiązanie umowy o pracę zawartej na czas nie określony na mocy porozumienia stron z końcem roku kalendarzowego i zawarcie przez strony nowej umowy o pracę na czas określony od początku następnego roku kalendarzowego nie pozbawia pracownika prawa do urlopu wypoczynkowego w roku, w którym był on zatrudniony na czas określony również wówczas, gdy zmiana rodzaju umowy pozostawała w związku z zamierzonym przejściem pracownika na wcześniejszą emeryturę i zawarcie nowej umowy podyktowane było interesem pracownika. Jeżeli zatem wnioskodawcy nie udzielono urlopu w 1982 r., zasadne było jego żądanie wypłacenia ekwiwalentu za ten urlop na podstawie art. 171 § 1 pkt 1 k.p. i orzeczenie Terenowej Komisji Rozjemczej było prawidłowe.Wbrew twierdzeniu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych pogląd Sądu Najwyższego wyrażony w wyroku z dnia 14.IX.1982 r. I PRN 68/82 jest zgodny z wyżej przedstawionym stanowiskiem, co wynika bezpośrednio ze stwierdzenia, iż kwestionowanie skuteczności zawarcia umowy na czas określony mogłoby pozbawić pracownika uprawnień wynikających z faktu nieprzerwanego zatrudnienia, w tym i uprawnień urlopowych.Pozbawienie pracownika przysługującego mu ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy narusza też interes Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej. Z tych przyczyn Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i oddalił odwołanie Fabryki od orzeczenia Terenowej Komisji Rozjemczej, w którym zasądzono na rzecz wnioskodawcy ekwiwalent za urlop wypoczynkowy.