VI KZP 25/83

Skład orzekającyPrzewodniczący: Prezes Izby Karnej B. Dzięcioł. Sędziowie: Z. Bartnik, B. Bartosik, J. Borodej, J. Bratoszewski, Z. Dominikowski, S. Fornalik, J. Gaj, S. Godlewski, R. Góral, W. Gruber, Z. Halota, K. Jarząbek, L. Jax, S. Kaliński, J. Kosiński, F. Kozłowski, C. Kraska, Z. Kwiecień, C. Łukaszewicz, J. Mikos, S. Mirski, M. Mizio, R. Młynkiewicz, K. Mochtak, J. Nóżyński, W. Ochman, S. Pawela, S. Pawelec, E. Porębski (sprawozdawca), T. Rink, S. Sokół, J. Szamrej, M. Synoradzki, H. Szwaczkowski, J. Tobera, F. Wołek, W. Żebrowski, A. Żylewicz.Zastępca Prokuratora Generalnego PRL: H. Pracki.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu wniosku Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego z dnia 16 maja 1983 r. o zmianę treści tezy 11 wytycznych wymiaru sprawiedliwości i praktyki sądowej z dnia 28 lutego 1975 r. w sprawach o przestępstwa drogowe - VI KZP 2/74 (OSNKW 1975, z. 3-4, poz. 33) przez przyjęcie jako orientacyjnego miernika "poważnej szkody" - w rozumieniu art. 145 § 1 k.k. - kwoty przewyższającej znacznie 25.000 zł - na podstawie art. 24 lit. c ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o Sądzie Najwyższym (Dz. U. Nr 11, poz. 54 z późn. zm.)uchwalił zmienić treść tezy 11 wytycznych wymiaru sprawiedliwości i praktyki sądowej z dnia 28 lutego 1975 r. w sprawach o przestępstwa drogowe - VI KZP 2/74 (OSNKW 1975, z. 3-4, poz. 33), nadając jej brzmienie jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneOd uchwalenia wytycznych wymiaru sprawiedliwości i praktyki sądowej z dnia 28 lutego 1975 r. w sprawach o przestępstwa drogowe - VI KZP 2/74 (OSNKW 1975 , z. 3-4, poz. 33) upłynęło przeszło osiem lat, w ciągu których zaszły istotne zmiany w sytuacji ekonomicznej kraju. Dlatego też nie można obecnie uznać, że przyjęty wówczas orientacyjny miernik "poważnej szkody" odpowiada w aktualnej sytuacji wartości chronionego mienia.Zmiany wartości pieniądza i cen znalazły swoje odbicie m.in. w ustawie z dnia 26 maja 1982 r. o zmianie niektórych przepisów prawa karnego i prawa o wykroczeniach (Dz. U. Nr 16, poz. 125), w której zmieniono pojęcia kwotowe, podwyższając je trzykrotnie (art. 120 § 9 k.k.), czterokrotnie (art. 5 § 3, art. 37 § 1, art. 59 § 3, art. 83 § 3, art. 84 § 2 k.k. i w kodeksie wykroczeń), a niekiedy nawet wielokrotnie (np. art. 36 § 1 i 2 k.k. - dolna granica zagrożenia). Uwzględniając zatem przesłanki natury ekonomicznej i zmiany ustawowe, uznać należy za w pełni uzasadnione dokonanie stosownej zmiany tezy 11 wymienionych wytycznych w części dotyczącej orientacyjnego miernika "poważnej szkody" w mieniu, zaistniałej w następstwie wypadku drogowego. Dlatego też należy uznać, że stosowany jako pomocnicze kryterium przy ocenie poważnej szkody w mieniu - jako elementu przestępstwa drogowego - orientacyjny miernik wyrażenia tej szkody wynosi obecnie 100.000 zł.Przy czterokrotnym podwyższeniu wysokości tego orientacyjnego miernika uwzględniono ogólny wzrost cen, a w tym pojazdów, części zamiennych i usług motoryzacyjnych, jaki nastąpił od daty uchwalenia tych wytycznych. Należało mieć przy tym na względzie, że w omawianej dziedzinie wzrost cen był wyższy niż w innych dziedzinach, co nie pozwala na ograniczenie się do trzykrotnego podwyższenia przyjętej poprzednio kwoty w drodze zastosowania analogii do zmiany art. 120 § 9 k.k. przez powołaną ustawę z dnia 26 maja 1982 r.Należy zaznaczyć, że już po wejściu w życie tej ustawy nastąpiły dalsze podwyżki cen samochodów, części zamiennych i usług naprawczych w dziedzinie motoryzacyjnej, co uzasadnia zastosowanie odmiennych reguł.W pozostałym zakresie zachowują w pełni swą aktualność dotychczasowe motywy tezy 11 tych wytycznych, zgodnie z którymi wskazany na wstępie orientacyjny miernik nie może być traktowany jako kryterium jedyne, ale jako kryterium uzupełniające w zespole innych okoliczności, świadczących o nastąpieniu poważnej szkody w mieniu, będącej znamieniem przestępstwa określonego w art. 145 § 1 k.k.