I CZ 105/83

PostanowienieIzba Cywilna1983-09-13

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd cywilny powinien zawiesić postępowanie w sprawie o należność pieniężną, oczekując na wynik postępowania karnego, jeśli sprawa ma charakter rachunkowy i postępowanie karne trwa nadmiernie długo?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił postanowienie o zawieszeniu postępowania, uznając, że sprawy o charakterze rachunkowym mogą być rozstrzygane w postępowaniu cywilnym niezależnie od wyniku postępowania karnego. Nadmierne przedłużanie się postępowania karnego, trwającego ponad 10 lat, czyni oczekiwanie na jego wynik wysoce problematycznym i nieuzasadnionym dla rozstrzygnięcia sprawy cywilnej.
Stan faktyczny
Powód dochodził należności pieniężnej od Polskiego Związku Motorowego. Sąd Wojewódzki wydał wyrok częściowy zasądzający część kwoty, a następnie postanowieniem zawiesił postępowanie w pozostałej części, uznając, że wynik procesu karnego może mieć istotne znaczenie. Powód zaskarżył to postanowienie, argumentując, że sprawa ma charakter rachunkowy i powinna być rozliczona całościowo.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Wojewódzkiego.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN R. Czarnecki.Sędziowie SN: A. Gola, J. Szachułowicz (spr.).SentencjaSąd Najwyższy - Izba Cywilna i Administracyjna po rozpoznaniu w dniu 13 września 1983 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa Mieczysława G. przeciwko Polskiemu Związkowi Motorowemu w Warszawie o należność pieniężną, na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w W. z dnia 22 października 1982 r., sygn akt. I C. 95/79, postanawia:uchylić zaskarżone postanowienie.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki w Warszawie wydał wyrok częściowy, zasądzający na rzecz powoda od P. kwotę 131.890 zł. Jednocześnie w dacie wydania wyroku wydał zaskarżone postanowienie zawieszające postępowanie w części dotyczącej roszczenia o zwrot sumy 320.000 zł. Zdaniem Sądu, wynik procesu karnego może mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia o roszczeniu pieniężnym i na zasadzie art. 177 § 1 pkt 4 k.p.c. zawiesił w tym zakresie postępowanie.Postanowienie to zaskarżał powód, uznając, że zapadło ono z obrazą art. 177 k.p.c. Sprawa ma charakter rachunkowy i nic nie stało na przeszkodzie, aby dokonać całościowego rozliczenia dochodzonych kwot.Zażalenie jest zasadne.Sprawa ze swej istoty dotyczy rozliczeń pieniężnych i mogą one być dokonane w sprawie cywilnej niezależnie od wyniku sprawy karnej.Postępowanie karne trwa zbyt długo, ponad 10 lat, i oczekiwanie na jego ewentualny wynik, wiążący sąd cywilny, jest wysoce problematyczne, Sąd Wojewódzki w uzasadnieniu wyroku częściowego wyraził stanowisko, że w sprawie cywilnej powinno być dokonane pełne rozliczenie powoda za cały okres trwania stosunku umownego między stronami. To stanowisko jest przekonywające i nie było podstaw do uczynienia od niego odstępstwa. W tej kwestii wypowiadał się już Sąd Najwyższy w swoim postanowieniu z dnia 5 X 1977 r. Zdaniem tegoż Sądu, na stronie pozwanej spoczywał obowiązek wykazania, że służą jej zarzuty potrącenia w stosunku do wierzytelności powoda i czynią bezzasadnym jego żądanie w całości lub części.Pogląd ten podziela Sąd Najwyższy w składzie obecnym i dlatego należało, na zasadzie art. 388 § 1 w związku z art. 397 k.p.c., orzec jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 177 § 1 pkt 4 KPCart. 177 KPCart. 388 § 1art. 397 KPC§ 1 pkt 4§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026.