VI KZP 6/83

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia W. Żebrowski, (sprawozdawca). Sędziowie: Z. Bartnik, Z. Dominikowski. Prokurator Prokuratury Generalnej: A. Kabat.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Marka K. co do zaliczenia na podstawie art. 365 k.p.k. okresu internowania na poczet wykonywanej kary pozbawienia wolności, po rozpatrzeniu przekazanego na podstawie art. 390 § 1 k.p.k. przez Sąd Wojewódzki we Wrocławiu postanowieniem z dnia 22 grudnia 1982 r. zagadnienia prawnego wymagającego zasadniczej wykładni ustawy: "Czy na podstawie art. 365 k.p.k. można zaliczyć na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności okres internowania zastosowanego na podstawie dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym?" u c h w a l i ł udzielić odpowiedzi j a k w y ż e j. Uzasadnienie faktycznePrzewidziane w art. 42-45 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym (Dz. U. Nr 29, poz. 154) internowanie w ośrodkach odosobnienia jest szczególnym środkiem prewencyjnym na czas obowiązywania stanu wojennego. Jest więc nawet zrozumiałe, że ani kodeks karny, ani kodeks postępowania karnego nie normują w ogóle tego środka i oczywiście nie przewidują zaliczenia okresu internowania na poczet orzeczonej przez sąd kary. W myśl bowiem art. 83 k.k. na poczet kary pozbawienia wolności, ograniczenia wolności i grzywny zalicza się tylko okres tymczasowego aresztowania, liczony zresztą od dnia zatrzymania (art. 224 k.p.k.). Chodzi tu oczywiście o tymczasowe aresztowanie stosowane w sprawie, w której orzeczono wymienioną karę. Również w myśl art. 365 k.p.k. zaliczeniu na poczet kary pozbawienia wolności - w warunkach tym przepisem przewidzianych - podlega tylko okres tymczasowego aresztowania (odbytego przez oskarżonego w innej sprawie). Także powołany już dekret o stanie wojennym, jak również inne przepisy "okresu stanu wojennego" nie przewidują zaliczenia okresu internowania na poczet orzeczonej przez sąd kary. Wynika więc z tego, że w obecnym stanie prawnym nie ma podstawy do zaliczenia na poczet orzeczonej przez sąd kary zasadniczej okresu internowania przewidzianego w dekrecie z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym. Podstawy takiej nie da się również wyprowadzić w drodze rozszerzającej wykładni instytucji tymczasowego aresztowania, podlegającego zaliczeniu na poczet kary w myśl art. 83 k.k. i art. 365 k.p.k. Wprawdzie internowanie jest o tyle podobne do tymczasowego aresztowania, że polega również na pozbawieniu wolności, ale poza tym różni się od niego zasadniczo. Zasadnicze różnice pomiędzy internowaniem a tymczasowym aresztowaniem wynikają w sposób oczywisty z porównania przepisów regulujących te instytucje. Wystarczy jedynie wskazać, że internowanie w przeciwieństwie do tymczasowego aresztowania jest instytucją prawa administracyjnego, stosowaną przez organ administracyjny, podlegającą merytorycznej kontroli sądu, nie mającą związku z prowadzonym postępowaniem karnym o popełnienie przestępstwa oraz przewidzianą tylko na okres stanu wojennego. Dodać należy, że nie zachodzi tu również analogia do utrwalonego w orzecznictwie Sądu Najwyższego poglądu, że na poczet orzeczonej przez sąd kary zasadniczej zalicza się także okres pobytu nieletniego w schronisku dla nieletnich lub w zakładzie poprawczym oraz okres pobytu oskarżonego na obserwacji w zakładzie psychiatrycznym (np. OSNKW 1972, z. 2, poz. 31; 1974, z. 6, poz. 144; 1974, z. 1, poz. 7; 1975, z. 7, poz. 98). W sprawach, w których taki pogląd przyjmowano, chodziło zawsze o ścisły związek pomiędzy umieszczeniem w schronisku, zakładzie poprawczym czy na obserwacji psychiatrycznej a toczącym się już postępowaniem karnym o popełnienie przestępstwa, co w orzeczeniach Sądu Najwyższego akceptowano i co - jeżeli chodzi o internowanie - tu nie występuje, ponieważ wskazane w dekrecie o stanie wojennym cele internowania były inne niż cele tymczasowego aresztowania, wskazane w kodeksie postępowania karnego.