U 5/82
UchwałaIzba Wojskowa1982-12-15
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy do funkcjonariusza MO, oskarżonego o popełnienie przestępstwa z art. 304 § 3 k.k., stosuje się przepisy rozdziału 42 k.p.k. dotyczące postępowania w stosunku do nieobecnych?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchwalił, że do funkcjonariusza MO, oskarżonego o popełnienie przestępstwa określonego w art. 304 § 3 k.k., stosuje się przepisy rozdziału 42 k.p.k. dotyczące postępowania w stosunku do nieobecnych. Wynika to z faktu, że osoby pełniące służbę w jednostkach zmilitaryzowanych, do których zalicza się funkcjonariuszy MO, są zrównane w zakresie odpowiedzialności karnej z żołnierzami w czynnej służbie wojskowej na mocy art. 234 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny.Stan faktyczny
Przed Sądem Najwyższym stanął problem prawny dotyczący stosowania przepisów o postępowaniu w stosunku do nieobecnych (rozdział 42 k.p.k.) wobec funkcjonariusza MO oskarżonego o przestępstwo z art. 304 § 3 k.k. Zagadnienie zostało przedstawione przez skład zwykły Izby Wojskowej SN. Analizie podlegał przepis art. 576 § 2 k.p.k., który odnosi się do żołnierzy, oraz art. 234 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchwalił odpowiedź na przedstawione zagadnienie prawne, stwierdzając stosowanie przepisów rozdziału 42 k.p.k. wobec funkcjonariusza MO w opisanym stanie faktycznym.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: płk A. Kaszycki. Sędziowie: płk C. Bakalarski, płk J. Górski, płk J. Juszczak, płk H. Kmieciak, płk S. Mendyka (sprawozdawca), płk. S. Wojtczak.Zastępca Naczelnego Prokuratora Wojskowego: płk A. Suski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpatrzeniu, przedstawionego przez skład zwykły Izby Wojskowej Sądu Najwyższego w trybie art. 30 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o Sądzie Najwyższym (Dz. U. Nr 11, poz. 54 z późn. zm.), budzącego wątpliwości zagadnienia prawnego:"Czy do funkcjonariusza MO, którego oskarżono o popełnienie przestępstwa określonego w art. 304 § 3 k.k., stosuje się przepisy rozdziału 42 kodeksu postępowania karnego, dotyczące postępowania w stosunku do nieobecnych?"na podstawie art. 24 lit. d i art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o Sądzie Najwyższym (Dz. U. Nr 11, poz. 54 z późn. zm.) uchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneArtykuł 576 § 2 k.p.k. stanowi, że w sprawie o przestępstwo określone w art. 304 § 3 k.k. postępowanie karne przeciwko żołnierzowi może się toczyć również w trybie przewidzianym w rozdziale 42 kodeksu postępowania karnego, więc w trybie postępowania w stosunku do nieobecnych.W przepisie tym (art. 576 § 2 k.p.k.) mowa jest wprawdzie o żołnierzu, jednakże należy tu mieć na względzie to, że - zgodnie z art. 234 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony PRL (tekst jednolity - Dz. U. z 1979 r. Nr 18, poz. 111 z późn. zm.) - według przepisów odnoszących się do żołnierzy w czynnej służbie wojskowej ponoszą odpowiedzialność karną także osoby pełniące służbę w obronie cywilnej lub w jednostkach zmilitaryzowanych albo do niej powołane - za przestępstwa popełnione w związku z tą służbą. W tym zatem zakresie ustawa zrównuje podstawy i zasady odpowiedzialności zarówno żołnierzy w czynnej służbie wojskowej, jak i osób, o których mowa w art. 234 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. Oznacza to, że w wypadku popełnienia przez osobę pełniącą służbę w jednostce zmilitaryzowanej przestępstwa określonego w art. 304 § 3 k.k. postępowanie w sprawie o to przestępstwo może być prowadzone - podobnie jak przeciwko żołnierzowi w czynnej służbie wojskowej - także z zastosowaniem przepisów zawartych w rozdziale 43 kodeksu postępowania karnego.Z tych przesłanek wychodząc, należy stwierdzić, że w stosunku do funkcjonariusza MO, jako do osoby pełniącej służbę w jednostce zmilitaryzowanej, a oskarżonego o popełnienie przestępstwa określonego w art. 304 § 3 k.k., stosuje się w postępowaniu przed sądami wojskowymi przepisy rozdziału 42 kodeksu postępowania karnego.
Powiązane orzeczenia
- VII KZP 16/78 1978-06-16Czy czyn funkcjonariusza MO zakwalifikowany z art. 156 § 2 k.k. lub z art. 181 § 1 k.k. może być kwalifikowany w zbiegu z art. 246 § 1 k.k., albo tylko z tego ostatniego przepisu, jeżeli istotne elementy czynu, takie jak…
- V KRN 418/72 1972-10-17Czy członek Ochotniczej Rezerwy Milicji Obywatelskiej (ORMO), podejmujący interwencję z własnej inicjatywy, korzysta z ochrony prawnej przewidzianej dla funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej (MO) na mocy przepisów Kodeks…
- Rw 1192/72 1972-12-01Czy czyn polegający na uderzeniu funkcjonariusza MO, który nie pełnił w danym momencie obowiązków służbowych, ale był rozpoznawalny jako funkcjonariusz, może być kwalifikowany jako czynna napaść na funkcjonariusza na pod…
- Rw 1564/64 1965-02-23Czy niewłaściwa interwencja funkcjonariusza MO, prowokująca reakcję oskarżonego, może uzasadniać zmianę kwalifikacji prawnej czynu i złagodzenie kary, a także warunkowe zawieszenie jej wykonania?
- I KZ 22/24 2024-06-26Czy w przypadku, gdy oskarżony popełnił zarzucane mu czyny jako funkcjonariusz publiczny w stopniu niższym niż major, właściwym do rozpoznania sprawy jest sąd wojskowy, a jeśli tak, to jaki sąd wojskowy jest właściwy mie…
Powołane przepisy
art. 30art. 304 § 3 KKart. 24art. 29 ust. 1art. 576 § 2 KPKart. 234 ust. 1§ 3§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026.