VI KZP 7/82

UchwałaIzba Karna1982-05-14

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rozpoznawanie sprawy o przestępstwo z art. 25 § 1 ustawy o zwalczaniu alkoholizmu w trybie przyspieszonym na podstawie dekretu o postępowaniach szczególnych w czasie stanu wojennego zmienia granice ustawowego zagrożenia za to przestępstwo, w szczególności w zakresie możliwości wymierzenia kary grzywny powyżej 10.000 zł obok kary pozbawienia wolności?
Ratio decidendi
Rozpoznawanie sprawy o przestępstwo z art. 25 § 1 ustawy o zwalczaniu alkoholizmu w trybie przyspieszonym na podstawie dekretu o postępowaniach szczególnych w czasie stanu wojennego nie zmienia granic ustawowego zagrożenia za to przestępstwo. Artykuł 19 dekretu określa jedynie granice kary wymierzanej w postępowaniu przyspieszonym, a nie modyfikuje ustawowego zagrożenia przewidzianego za dane przestępstwo.
Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki w S. przekazał Sądowi Najwyższemu zagadnienie prawne dotyczące możliwości wymierzenia kary grzywny powyżej 10.000 zł obok kary pozbawienia wolności za przestępstwo z art. 25 § 1 ustawy o zwalczaniu alkoholizmu, w przypadku zastosowania przepisów dekretu o postępowaniach szczególnych w czasie stanu wojennego. Wątpliwości dotyczyły tego, czy tryb przyspieszony zmienia granice ustawowego zagrożenia za to przestępstwo.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchwalił udzielić odpowiedzi na przekazane zagadnienie prawne.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia H. Kempisty (sprawozdawca).Sędziowie: C. Łukaszewicz, T. Rybicki.Prokurator Prokuratury Generalnej: A. Kabat.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Krystyny K., oskarżonej z art. 25 § 1 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. o zwalczaniu alkoholizmu (Dz. U. Nr 69, poz. 434), po rozpoznaniu przekazanego w trybie art. 390 § 1 k.p.k. przez Sąd Wojewódzki w S. postanowieniem z dnia 12 lutego 1982 r. zagadnienia prawnego wymagającego zasadniczej wykładni ustawy, a mianowicie:"Czy dopuszczalne jest wymierzenie obok kary pozbawienia wolności kary grzywny w rozmiarze powyżej 10.000 zł za występek przewidziany w art. 25 § 1 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. o zwalczaniu alkoholizmu (Dz. U. Nr 69, poz. 434) w wypadku zastosowania art. 19 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o postępowaniach szczególnych w sprawach o przestępstwa i wykroczenia w czasie obowiązywania stanu wojennego (Dz. U. Nr 29, poz. 156)?"i po wysłuchaniu wniosku prokuratorauchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneZ treści postanowienia, a zwłaszcza z jego motywów, wynika, że wątpliwości Sądu Wojewódzkiego sprowadzają się w istocie do tego, czy rozpoznawanie sprawy o przestępstwo określone w art. 25 § 1 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. o zwalczaniu alkoholizmu (Dz. U. Nr 69, poz. 434) w trybie przyspieszonym, na podstawie odpowiednich przepisów dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o postępowaniach szczególnych w sprawach o przestępstwa i wykroczenia w czasie obowiązywania stanu wojennego (Dz. U. Nr 29, poz. 156), skutkuje zmianę granic ustawowego zagrożenia za to przestępstwo. Zasadniczym powodem tych wątpliwości jest treść art. 19 powołanego dekretu, który stanowi, że: "W postępowaniu przyspieszonym sąd może wymierzyć karę pozbawienia wolności do lat 2, a grzywnę orzekaną obok kary pozbawienia wolności do 100.000 zł."Tak więc rozstrzygając to zagadnienie prawne, stwierdzić należy, co następuje:W orzecznictwie Sądu Najwyższego ustalił się pogląd, że przez "ustawowe zagrożenie" rozumie się zagrożenie przewidziane w przepisie części szczególnej kodeksu karnego lub innej ustawy karnej (por. m. in. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 27 czerwca 1980 r. - VI KZP 18/80, OSNKW 1980, z. 9, poz. 72 oraz powołane tam orzecznictwo). Twierdzi się również, że "ustawowego zagrożenia nie zmienia możliwość modyfikacji jego granic na korzyść lub na niekorzyść oskarżonego - w wypadkach przewidzianych w odpowiednich przepisach (np. art. 57-60 k.k.) - w wyniku realizacji dyrektyw sędziowskiego wymiaru kary.Uwzględniając ten pogląd orzecznictwa, który należy w całości podzielić, stwierdzić trzeba, że brak podstaw do twierdzenia, iż rozpoznawanie sprawy o przestępstwo określone w art. 25 § 1 ustawy o zwalczaniu alkoholizmu, a także o inne przestępstwo wymienione w art. 18 powołanego dekretu, w trybie przyśpieszonym - na podstawie odpowiednich przepisów tego dekretu - powoduje zmianę granic ustawowego zagrożenia przewidzianego za poszczególne przestępstwa. W szczególności nie sposób uznać, aby podstawę do zmiany granic ustawowego zagrożenia za wymienione przestępstwa mógł stanowić art. 19 dekretu. Analiza treści tej normy, uwzględniając regulację zawartą w art. 20 dekretu, prowadzi do niewątpliwego wniosku, że jej funkcja (tj. art. 19 dekretu) ogranicza się wyłącznie do określenia granic kary, jaka może być wymierzona w tym wypadku w postępowaniu przyspieszonym (por. art. 451 k.p.k.). Przypisywanie art. 19 dekretu dodatkowej funkcji nie jest uzasadnione, gdyż nie zawiera on żadnych postanowień wskazujących na to, że jego cele wykraczają poza wskazany zakres (...).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 25 § 1art. 390 § 1 KPKart. 19art. 57art. 18art. 20art. 451 KPK§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026.