Rw 199/82

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk H. Kmieciak. Sędziowie: płk J. Górski (sprawozdawca), ppłk T. Kacperski (sędzia s. wojsk. deleg.).Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: płk R. Kempara.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 1982 r. na rozprawie sprawy:1) Zdzisława S., skazanego nieprawomocnie za przestępstwo określonego w art. 288 § 1 k.k. w zb. z art. 55 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych i art. 222 ust. 2 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony PRL na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności,2) Andrzeja S., skazanego nieprawomocnie za przestępstwo określone w art. 288 § 1 k.k. w zb. z art. 55 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności,z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę oskarżonych od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w N. z dnia 18 lutego 1982 r.rewizji obrońcy obydwu oskarżonych nie uwzględnił, natomiast z urzędu zaskarżony wyrok zmienił przez:1) uznanie, że oskarżony Zdzisław S. dopuścił się nie jednego, lecz trzech przestępstw polegających na tym, że:a) w dniu 21 października 1981 r. w N., działając wspólnie z Andrzejem S., Ewą K. i Danutą K., bez wymaganego zezwolenia przekroczył granicę PRL, tj. popełnienia przestępstwa określonego w art. 288 § 1 k.k.b) w tym samym czasie - jak opisano pod lit. a - przeniósł bezprawnie poza granicę PRL swój dowód osobisty, tj. popełnienia przestępstwa określonego w art. 55 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych,c) w tym samym czasie - jak opisano pod lit. a - przeniósł bezprawnie poza granicę PRL swoją książeczkę wojskową, tj. popełnienia przestępstwa określonego w art. 222 ust. 2 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony PRL;2) wymierzenie oskarżonemu Zdzisławowi S. za poszczególne przestępstwa następujących kar pozbawienia wolności: na podstawie art. 288 § 1 k.k. - kary 1 roku i 6 miesięcy, na podstawie art. 55 ust. 2 powołanej ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. - kary 6 miesięcy pozbawienia wolności i na podstawie art. 222 ust. 2 wymienionej ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. - kary 6 miesięcy oraz na podstawie art. 66 k.k. i art. 67 § 1 k.k. kary łącznej 1 roku i 6 miesięcy;3) uznanie, że oskarżony Andrzej S. dopuścił się nie jednego, lecz dwóch przestępstw, polegających na tym, że:a) w dniu 21 października 1981 r. w N., działając wspólnie ze Zdzisławem S., Ewą K. i Danutą K., bez wymaganego zezwolenia przekroczył granicę PRL, tj. popełnienia przestępstwa określonego w art. 288 § 1 k.k.,b) w tym samym czasie - jak opisano pod lit. a - przeniósł bezprawnie poza granicę PRL swój dowód osobisty, tj. popełnienia przestępstwa określonego w art. 55 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych,4) wymierzenie oskarżonemu Andrzejowi S. za poszczególne przestępstwa następujących kar pozbawienia wolności: na podstawie art. 288 § 1 k.k. - kary 1 roku i 6 miesięcy i na podstawie art. 55 ust. 2 powołanej ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. - kary 6 miesięcy oraz na podstawie art. 66 k.k. i art. 67 § 1 k.k. kary łącznej 1 roku i 6 miesięcy (...).Uzasadnienie faktyczne(...) Obrońca w rewizji zarzucił wyrokowi sądu pierwszej instancji rażącą niewspółmierność kary i na tej podstawie domagał się jego zmiany przez warunkowe zawieszenie wykonania orzeczonych oskarżonym kar pozbawienia wolności albo umorzenia postępowania karnego, przyjmując, że popełniony przez nich czyn stanowi przypadek mniejszej wagi (...).(...) Na rozprawie odwoławczej przed Sądem Najwyższym obrońca popierał wniesioną rewizję i zawarte w niej wnioski, natomiast przedstawiciel Naczelnej Prokuratury Wojskowej domagał się jej nieuwzględnienia i utrzymania zaskarżonego wyroku w mocy.Uzasadnienie prawneW związku z zarzutami rewizyjnymi obrońcy Sąd Najwyższy zważył, co następuje:I. Przede wszystkim niezależnie od granic rewizji zauważyć należy, że kwalifikacja prawna czynów popełnionych przez obydwu oskarżonych nie jest prawidłowa, w związku z czym należy ją poprawić (art. 404 k.p.k.). Błąd, jakiego w niniejszej sprawie dopuścił się sąd pierwszej instancji w zakresie kwalifikacji prawnej, polega na tym, że sąd ten uznał, jakoby popełnione przez oskarżonych różne czyny określone w art. 288 § 1 k.k. i art. 55 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz czyn określony w art. 222 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony PRL, przypisany oskarżonemu Zdzisławowi S., stanowiły jedno przestępstwo w kumulatywnej kwalifikacji prawnej w rozumieniu art. 10 § 2 k.k. Jednakże przewidziany w art. 10 § 2 k.k. kumulatywny zbieg przepisów ustawy może zachodzić tylko wtedy, kiedy chodzi o jeden czyn, a nie o wiele czynów, jak to jest w niniejszej sprawie. Dlatego też należy stwierdzić, że sprawca, który bez wymaganego zezwolenia władz przekracza granicę PRL wywożąc lub przenosząc ze sobą bezprawnie dowód osobisty albo wojskowy dokument osobisty, dopuszcza się przestępstwa określonego w art. 288 § 1 k.k. oraz w zależności od rodzaju dokumentu - przestępstwa określonego w art. 55 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych albo w art. 222 ust. 2 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony PRL, pozostających ze sobą w zbiegu realnym.W wyniku poprawienia kwalifikacji prawnej czynów obydwu oskarżonych Sąd Najwyższy dokonał korekty zaskarżonego wyroku, wymierzając oskarżonym kary jednostkowe za poszczególne przestępstwa, a także kary łączne w tej samej wysokości, w jakiej zostały one orzeczone oskarżonym przez sąd pierwszej instancji za przestępstwo określone w art. 288 § 1 k.k. (...).