III KO 29/54
PostanowienieIzba Karna1955-03-21
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprawca przekraczający granicę państwa bez właściwych dokumentów, posiadający przy sobie dowód osobisty i książeczkę wojskową, na których wyniesienie za granicę nie ma zezwolenia, popełnia jedno przestępstwo naruszające jednocześnie przepisy o granicach państwa, o dowodach osobistych i o powszechnym obowiązku wojskowym, czy też popełnia trzy odrębne przestępstwa?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że sprawca przekraczający granicę państwa bez właściwych dokumentów, posiadający przy sobie dowód osobisty i książeczkę wojskową, na których wyniesienie za granicę nie ma zezwolenia, dopuszcza się jednego przestępstwa. Działanie to, stanowiące środek do urzeczywistnienia zamiaru pobytu za granicą, jest częścią składową czynu nadrzędnego. Zgodnie z zasadą zbiegu ustaw wyrażoną w art. 36 k.k., czyn ten przybiera postać przestępstwa zagrożonego karą surowszą.Stan faktyczny
Sprawca przekroczył granicę państwa bez posiadania właściwych dokumentów. Przy sobie miał własny dowód osobisty i książeczkę wojskową, na których wyniesienie za granicę nie uzyskał zezwolenia. Sąd Wojewódzki w Zielonej Górze przedstawił Sądowi Najwyższemu kwestię prawną dotyczącą kwalifikacji prawnej tego czynu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że sprawca popełnia jedno przestępstwo i podlega karze zgodnie z zasadą zbiegu ustaw.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy na posiedzeniu niejawnym w sprawie Czesława K. osk. z art. 23 k.k. w zw. z art. 23 rozporządzenia z dn. 23.XII.1927 r. o granicach Państwa, art. 90 ustawy z dn. 4.II.1950 r. o powszechnym obowiązku wojskowym i art. 1 w zw. z art. 25 rozporządzenia z dn. 14.VIII.1927 r. o włóczęgostwie, po wysłuchaniu wniosku Prokuratora, na podstawie art. 390 § 1 k.p.k. postanowił przedstawioną przez Sąd Wojewódzki w Zielonej Górze kwestię prawną wymagającą zasadniczej wykładni ustawy:"Czy sprawca, który przekracza granicę Państwa bez właściwych dokumentów, mając przy sobie własny dowód osobisty i książeczkę wojskową, na których wyniesienie za granicę nie ma zezwolenia, dopuszcza się jednego przestępstwa naruszającego równocześnie przepisy art. 23 rozporządzenia z dn. 23.XII.1927 r. o granicach Państwa (Dz. U. z 1948 r. Nr 47, poz. 348), art. 21 dekretu z dn. 22.X.1951 r. o dowodach osobistych (Dz. U. Nr 55, poz. 382) i art. 90 ustawy z dn. 4.II.1950 r. o powszechnym obowiązku wojskowym (Dz. U. Nr 6, poz. 46) podlega jednej karze wymierzonej w myśl przepisu art. 36 k.k., czy też popełnia trzy różne przestępstwa, za które należy mu wymierzyć poszczególne kary i karę łączną w myśl art. 36 k.k.?"- rozstrzygnąć jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneWobec przepisu art. 36 k.k. w obowiązującym polskim prawie karnym jeden czyn może stanowić jedno tylko przestępstwo. Działanie sprawcy, stanowiące jedynie środek służący do urzeczywistnienia określonego zamiaru sprawcy, jest częścią składową czynu, polegającego na owym urzeczywistnieniu. Jeśli wspomniane działanie, przedsięwzięte samoistnie, a przedstawiające się jako podrzędne względem czynu, którego popełnienie miało ono w konkretnym przypadku umożliwić, wyczerpuje znamiona przestępstwa zagrożonego surowszą od kary przypisanej za pochłaniający je w tym przypadku czyn nadrzędny, czyn ten, zgodnie z wyrażoną w art. 36 k.k. zasadą zbiegu ustaw, przybiera postać przestępstwa zagrożonego wspomnianą karą surowszą. Wynika stąd, iż sprawca, który przekracza granicę z własnym dowodem osobistym lub książeczką wojskową, mającymi mu służyć do urzeczywistnienia zamiaru dotarcia do granicy i pobytu za granicą, a który na ich wyniesienie za granicę nie ma zezwolenia, dopuszcza się jednego przestępstwa naruszającego równocześnie przepisy wymienione w konkluzji postanowienia, i podlega karze, stosownie do zasady wyrażonej w art. 36 k.k.
Powiązane orzeczenia
- WZP 2/90 1991-10-04Czy zachowanie sprawcy, który bez zezwolenia przekracza granicę RP, wywożąc lub przenosząc dokument tożsamości lub wojskowy dokument osobisty, stanowi jeden czyn i jedno przestępstwo, czy też wielość czynów i przestępstw…
- V K 171/64 1964-04-23Czy dotarcie do granicy państwowej z zamiarem jej przekroczenia, w sytuacji zatrzymania przed jej faktycznym przekroczeniem z powodu napotkanej przeszkody, stanowi usiłowanie przestępstwa z art. 23 k.k. w związku z art.…
- VI KO 24/60 1960-09-29Czy przekroczenie bez zezwolenia granicy państwowej polskiej i wejście na obszar obcego państwa, za co sprawca został już ukarany przez władze tego państwa, stanowi jeden czyn przestępny uzasadniający zastosowanie art. 1…
- Rw 199/82 1982-04-04Czy popełnienie przez sprawcę czynów polegających na przekroczeniu granicy PRL bez zezwolenia, wywożeniu lub przenoszeniu bezprawnie dowodu osobistego oraz wojskowego dokumentu osobistego, stanowi jedno przestępstwo w ku…
- VI KO 25/64 1964-09-09Czy osoba przekraczająca granicę PRL z ważnym dokumentem, uprawniającym do przejścia granicy w pasie konwencyjnym i pobytu w tym pasie przez określony czas, przechodząc z zagranicy przez niewłaściwe przejście graniczne z…
Powołane przepisy
art. 23 KKart. 23art. 90art. 1art. 25art. 390 § 1 KPKart. 21art. 36 KK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026.