VI KO 25/64
UchwałaIzba Karna1964-09-09
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba przekraczająca granicę PRL z ważnym dokumentem, uprawniającym do przejścia granicy w pasie konwencyjnym i pobytu w tym pasie przez określony czas, przechodząc z zagranicy przez niewłaściwe przejście graniczne z zamiarem przekroczenia pasa konwencyjnego i dłuższego pobytu w Polsce, dopuszcza się czynu z art. 30 dekretu z dnia 23 marca 1956 r. o ochronie granic państwowych, czy też z przepisu art. 31 tego dekretu?Ratio decidendi
Pojęcie zezwolenia na przekroczenie granicy obejmuje dwa elementy: posiadanie właściwego dokumentu oraz użycie przejścia przeznaczonego i otwartego dla ruchu granicznego. Brak jednego z tych elementów pozbawia przekroczenie granicy cech legalności i kwalifikuje działanie sprawcy jako przestępstwo z art. 30 dekretu z dnia 23 marca 1956 r. o ochronie granic państwowych. Sprawca odpowiadałby również z art. 30 cytowanego dekretu, choćby nawet przekroczył granicę w punkcie na to przeznaczonym, skoro następnie, wbrew warunkom określonym w zezwoleniu, świadomie przekroczył pas konwencyjny.Stan faktyczny
Przed Sądem Najwyższym stanęła kwestia prawna dotycząca kwalifikacji czynu osoby przekraczającej granicę PRL. Osoba ta posiadała ważny dokument uprawniający do przejścia granicy w pasie konwencyjnym i pobytu w tym pasie. Jednakże, przekroczyła granicę z zagranicy przez niewłaściwe przejście graniczne, mając zamiar przekroczenia pasa konwencyjnego i dłuższego pobytu w Polsce.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchwalił udzielić odpowiedzi na przedstawioną kwestię prawną.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: Prezes F. Wróblewski.Sędziowie: F. Karolus, E. Binkiewicz (sprawozdawca).Prokurator Generalnej Prokuratury: T. Guzkiewicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Feliksa Z. i innych, oskarżonych z art. 30 dekretu z dnia 23 marca 1956 r. (Dz. U. Nr 9, poz. 51), po rozpoznaniu przedstawionej w trybie art. 390 § 1 k.p.k. przez Sąd Wojewódzki dla m.st. Warszawy kwestii prawnej wymagającej zasadniczej wykładni ustawy, a mianowicie:"Czy osoba przekraczająca granicę PRL z ważnym dokumentem, uprawniającym do przejścia granicy w pasie konwencyjnym i pobytu w tym pasie przez określony czas, przechodząc z zagranicy przez niewłaściwe przejście graniczne z zamiarem przekroczenia pasa konwencyjnego i dłuższego pobytu w Polsce, dopuszcza się czynu z art. 30 dekretu z dnia 23 marca 1956 r. o ochronie granic państwowych, czy też z przepisu art. 31 tego dekretu?"uchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktycznePojęcie zezwolenia na przekroczenie granicy, o którym jest mowa zarówno w art. 6 ust. 1, jak i w art. 30 ust. 1 dekretu z dnia 23 marca 1956 r. o ochronie granic państwowych, obejmuje dwa elementy warunkujące legalność przekroczenia granicy:1. posiadanie właściwego dokumentu;2. użycie przejścia przeznaczonego i otwartego dla ruchu granicznego.Brak jednego z tych elementów jest równoznaczny z brakiem zezwolenia w ogóle, pozbawia zatem przekroczenie granicy cech legalności i kwalifikuje działanie sprawcy jako przestępstwo z art. 30 dekretu z dnia 23 marca 1956 r. o ochronie granic państwowych.Na tle stanu faktycznego opisanego w pytaniu należy zauważyć, że sprawca odpowiadałby również z art. 30 cytowanego dekretu, choćby nawet przekroczył granicę w punkcie na to przeznaczonym, skoro następnie, wbrew warunkom, określonym w zezwoleniu, świadomie przekroczył pas konwencyjny. Taki pogląd wyraził już poprzednio Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 17 lipca 1958 r. IV KO 59/58.Z tych względów uchwalono jak wyżej.
Powiązane orzeczenia
- V K 171/64 1964-04-23Czy dotarcie do granicy państwowej z zamiarem jej przekroczenia, w sytuacji zatrzymania przed jej faktycznym przekroczeniem z powodu napotkanej przeszkody, stanowi usiłowanie przestępstwa z art. 23 k.k. w związku z art.…
- III KO 29/54 1955-03-21Czy sprawca przekraczający granicę państwa bez właściwych dokumentów, posiadający przy sobie dowód osobisty i książeczkę wojskową, na których wyniesienie za granicę nie ma zezwolenia, popełnia jedno przestępstwo naruszaj…
- VI KO 24/60 1960-09-29Czy przekroczenie bez zezwolenia granicy państwowej polskiej i wejście na obszar obcego państwa, za co sprawca został już ukarany przez władze tego państwa, stanowi jeden czyn przestępny uzasadniający zastosowanie art. 1…
- WZP 2/90 1991-10-04Czy zachowanie sprawcy, który bez zezwolenia przekracza granicę RP, wywożąc lub przenosząc dokument tożsamości lub wojskowy dokument osobisty, stanowi jeden czyn i jedno przestępstwo, czy też wielość czynów i przestępstw…
- Rw 199/82 1982-04-04Czy popełnienie przez sprawcę czynów polegających na przekroczeniu granicy PRL bez zezwolenia, wywożeniu lub przenoszeniu bezprawnie dowodu osobistego oraz wojskowego dokumentu osobistego, stanowi jedno przestępstwo w ku…
Powołane przepisy
art. 30art. 390 § 1 KPKart. 31art. 6 ust. 1art. 30 ust. 1§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026.