VI KO 25/64

UchwałaIzba Karna1964-09-09

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba przekraczająca granicę PRL z ważnym dokumentem, uprawniającym do przejścia granicy w pasie konwencyjnym i pobytu w tym pasie przez określony czas, przechodząc z zagranicy przez niewłaściwe przejście graniczne z zamiarem przekroczenia pasa konwencyjnego i dłuższego pobytu w Polsce, dopuszcza się czynu z art. 30 dekretu z dnia 23 marca 1956 r. o ochronie granic państwowych, czy też z przepisu art. 31 tego dekretu?
Ratio decidendi
Pojęcie zezwolenia na przekroczenie granicy obejmuje dwa elementy: posiadanie właściwego dokumentu oraz użycie przejścia przeznaczonego i otwartego dla ruchu granicznego. Brak jednego z tych elementów pozbawia przekroczenie granicy cech legalności i kwalifikuje działanie sprawcy jako przestępstwo z art. 30 dekretu z dnia 23 marca 1956 r. o ochronie granic państwowych. Sprawca odpowiadałby również z art. 30 cytowanego dekretu, choćby nawet przekroczył granicę w punkcie na to przeznaczonym, skoro następnie, wbrew warunkom określonym w zezwoleniu, świadomie przekroczył pas konwencyjny.
Stan faktyczny
Przed Sądem Najwyższym stanęła kwestia prawna dotycząca kwalifikacji czynu osoby przekraczającej granicę PRL. Osoba ta posiadała ważny dokument uprawniający do przejścia granicy w pasie konwencyjnym i pobytu w tym pasie. Jednakże, przekroczyła granicę z zagranicy przez niewłaściwe przejście graniczne, mając zamiar przekroczenia pasa konwencyjnego i dłuższego pobytu w Polsce.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchwalił udzielić odpowiedzi na przedstawioną kwestię prawną.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: Prezes F. Wróblewski.Sędziowie: F. Karolus, E. Binkiewicz (sprawozdawca).Prokurator Generalnej Prokuratury: T. Guzkiewicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Feliksa Z. i innych, oskarżonych z art. 30 dekretu z dnia 23 marca 1956 r. (Dz. U. Nr 9, poz. 51), po rozpoznaniu przedstawionej w trybie art. 390 § 1 k.p.k. przez Sąd Wojewódzki dla m.st. Warszawy kwestii prawnej wymagającej zasadniczej wykładni ustawy, a mianowicie:"Czy osoba przekraczająca granicę PRL z ważnym dokumentem, uprawniającym do przejścia granicy w pasie konwencyjnym i pobytu w tym pasie przez określony czas, przechodząc z zagranicy przez niewłaściwe przejście graniczne z zamiarem przekroczenia pasa konwencyjnego i dłuższego pobytu w Polsce, dopuszcza się czynu z art. 30 dekretu z dnia 23 marca 1956 r. o ochronie granic państwowych, czy też z przepisu art. 31 tego dekretu?"uchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktycznePojęcie zezwolenia na przekroczenie granicy, o którym jest mowa zarówno w art. 6 ust. 1, jak i w art. 30 ust. 1 dekretu z dnia 23 marca 1956 r. o ochronie granic państwowych, obejmuje dwa elementy warunkujące legalność przekroczenia granicy:1. posiadanie właściwego dokumentu;2. użycie przejścia przeznaczonego i otwartego dla ruchu granicznego.Brak jednego z tych elementów jest równoznaczny z brakiem zezwolenia w ogóle, pozbawia zatem przekroczenie granicy cech legalności i kwalifikuje działanie sprawcy jako przestępstwo z art. 30 dekretu z dnia 23 marca 1956 r. o ochronie granic państwowych.Na tle stanu faktycznego opisanego w pytaniu należy zauważyć, że sprawca odpowiadałby również z art. 30 cytowanego dekretu, choćby nawet przekroczył granicę w punkcie na to przeznaczonym, skoro następnie, wbrew warunkom, określonym w zezwoleniu, świadomie przekroczył pas konwencyjny. Taki pogląd wyraził już poprzednio Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 17 lipca 1958 r. IV KO 59/58.Z tych względów uchwalono jak wyżej.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 30art. 390 § 1 KPKart. 31art. 6 ust. 1art. 30 ust. 1§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026.