I PRN 80/81

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN M. Rafacz-Krzyżanowska (sprawozdawca). Sędziowie SN: E. Jachczyk, Z. Zaziemski.SentencjaSąd Najwyższy z udziałem Prokuratora Prokuratury Generalnej PRL, E. Bijowskiej, po rozpoznaniu sprawy z wniosku Piotra G. przeciwko Zakładom Chemicznym "Chemitex" w Ł. o nagrodę z zakładowego funduszu nagród oraz o urlop na skutek rewizji nadzwyczajnej Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego od wyroku Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi z dnia 30 stycznia 1981 r.uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Okręgowemu Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneWnioskodawca domagał się zasądzenia na jego rzecz nagrody z zakładowego funduszu nagród oraz wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy za 1979 r.Terenowa Komisja Rozjemcza wniosek uwzględniła.Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, rozpoznając odwołanie pozwanego zakładu pracy, zmienił zaskarżone orzeczenie i wniosek oddalił.Sąd ustalił, że wnioskodawca, który w dniu 1.III.1979 r. został uznany za inwalidę trzeciej grupy, a do dnia 10.II.1978 r. był zawodowym żołnierzem, nie zachował trzymiesięcznego terminu do podjęcia zatrudnienia, przewidzianego w art. 62 ust. 3 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. Nr 16, poz. 134), w brzmieniu nadanym przez art. X przepisów wprowadzających kodeks pracy (Dz.U. Nr 24, poz. 142). Sąd obliczył ten termin od dnia stwierdzenia inwalidztwa, tj. od dnia 1.III.1979 r. Ponieważ zaś wnioskodawca w terminie tym pracy nie podjął (wnioskodawca podjął pracę w pozwanych Zakładach z dniem 9.VII.1979 r.), Sąd uznał, że wnioskodawca utracił prawo do wliczania służby wojskowej do okresu zatrudnienia w zakresie wszelkich uprawnień związanych z zatrudnieniem, a więc uprawnień do nagrody z zakładowego funduszu nagród, jak i do urlopu wypoczynkowego za 1979 r.Wyrok ten zaskarżył rewizją nadzwyczajną Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego, zarzucając rażące naruszenie art. 301 k.p., art. 62 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. Nr 16, poz. 134) w brzmieniu nadanym przez art. X ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. przepisy wprowadzające kodeks pracy (Dz.U. Nr 24, poz. 142) oraz naruszenie interesu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.Skarżący wnosi o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Pracy do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Zgodnie z art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. Nr 16, poz. 134) w brzmieniu nadanym przez art. X przep. wprow. kodeks pracy (Dz.U. Nr 24, poz. 142) czas odbywania zawodowej służby wojskowej zalicza się pracownikowi do okresu zatrudnienia w zakresie wszelkich uprawnień związanych z tym zatrudnieniem, jeśli podjął on zatrudnienie w ciągu jednego roku od dnia zwolnienia ze służby.Zgodzić się trzeba z poglądem Sądu, że wnioskodawca nie zachował powyższego rocznego terminu skoro został zwolniony z zawodowej służby wojskowej dnia 10.II.1978 r., a pracę podjął w pozwanych Zakładach w dniu 9.VII.1979 r.Powołany przepis art. 62 ust. 1 nie może być jednak odpowiedni do oceny uprawnień wnioskodawcy w zakresie zaliczenia mu zawodowej służby wojskowej do stażu pracy w pozwanych Zakładach. Jak trafnie podniósł Sąd w zaskarżonym wyroku, ocena uprawnień wnioskodawcy powinna nastąpić w świetle ust. 3 art. 62 ustawy. Zgodnie zaś z tym przepisem "jeżeli żołnierz nie może podjąć zatrudnienia w terminie określonym w ust. 1 z powodu choroby powodującej niezdolność do pracy lub z powodu inwalidztwa, zachowuje on uprawnienia określone w ust. 1 w razie podjęcia zatrudnienia w ciągu 3 miesięcy od ustania niezdolności o pracy lub inwalidztwa".Sąd Pracy wspomniany 3-miesięczny termin liczy od dnia przyznania wnioskodawcy III grupy inwalidzkiej, tj. od dnia 1.III.1979 r., wychodząc z założenia, że przyznanie III grupy inwalidów uprawniało wnioskodawcę do podjęcia pracy. To stanowisko Sądu kwestionuje Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego we wniesionej rewizji nadzwyczajnej.Podniesione w tym przedmiocie zarzuty rewizji nadzwyczajnej należy uznać za słuszne z następujących względów:Przede wszystkim za trafnością tych zarzutów przemawia dosłowne brzmienie art. 62 ust. 3, który uprawnienia określone w ust. 1 art. 62 uzależnia od podjęcia pracy w ciągu 3 miesięcy od dnia ustania inwalidztwa żołnierza zwolnionego z zawodowej służby wojskowej. Z takiego sformułowania wynikają dwa wnioski: po pierwsze, że termin trzymiesięczny liczy się od dnia ustania inwalidztwa, a po drugie, że ustawa, używając ogólnego określenia "inwalidztwo", ma na względzie każde inwalidztwo, w tym również inwalidztwo II grupy. Gdyby ustawodawcy chodziło tylko o takie inwalidztwo, które powoduje niezdolność do wykonywania każdej pracy (I grupa) lub dotychczasowego zatrudnienia (II grupa), wówczas takie założenie ustawodawcy znalazłoby wyraz w sformułowaniu ust. 3 art. 62. Tymczasem - jak zaznaczono - przepis art. 62, posługując się ogólnym sformułowaniem "ustanie inwalidztwa" bez bliższej konkretyzacji, o jakie inwalidztwo chodzi, przesądził o tym, iż trzymiesięczny termin przewidziany w ust. 3 art. 62 rozpoczyna swój bieg od daty ustania każdego inwalidztwa i że z tego punktu widzenia nie ma znaczenia grupa inwalidztwa, do której zwolniony ze służby wojskowej żołnierz został zaliczony.Zwrócić też trzeba uwagę na to, że jeśli chodzi o chorobę, która nie pozwoliła żołnierzowi podjąć zatrudnienia w terminie rocznym od dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej (ust. 1 i ust. 3 art. 62), to ust. 3 art. 62 wyraźnie wskazuje, że nie chodzi o każdą chorobę, lecz tylko o taką chorobę, która powoduje niezdolność do pracy. Takiego warunku (inwalidztwo powodujące niezdolność do pracy) brak jest przy inwalidztwie, jako przesłance uzasadniającej zaliczalność zawodowej służby wojskowej do stażu pracy. Wynika stąd, że termin 3-miesięczny przewidziany w ust. 3 art. 62 nie rozpoczyna swego biegu w czasie trwania każdego inwalidztwa, w tym również inwalidztwa trzeciej grupy, i że wspomniany termin liczyć należy dopiero od dnia ustania tego inwalidztwa.W tym stanie rzeczy trzeba stwierdzić, że warunkiem zaliczenia zawodowej służby wojskowej do okresu zatrudnienia jest podjęcie zatrudnienia przez żołnierza zwolnionego z tej służby w ciągu 3 miesięcy od dnia ustania inwalidztwa, w tym również inwalidztwa trzeciej grupy.Przed ustaniem inwalidztwa (także inwalidztwa trzeciej grupy) wspomniany termin 3-miesięczny nie rozpoczyna biegu (art. 62 ust. 3 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - Dz.U. Nr 16, poz. 134 w brzmieniu nadanym przez art. X przep. wprow. kodeks pracy - Dz.U. Nr 24, poz. 142).Ponieważ wnioskodawca jest nadal inwalidą III grupy, a więc inwalidztwo jego nie ustało, jak tego wymaga ust. 3 art. 62, przeto pogląd Sądu, iż wnioskodawca nie zachował przewidzianego w ust. 3 art. 62 trzymiesięcznego terminu, należy uznać za wadliwy, a zarzuty w tym przedmiocie rewizji nadzwyczajnej - za uzasadnione.Ubocznie trzeba zwrócić uwagę na bezpodstawność rozumowania strony pozwanej, które znalazło wyraz w toku postępowania przed Sądem Pracy, jak również wynikało z wypowiedzi przedstawiciela strony pozwanej w postępowaniu przed Sądem Najwyższym, a które polegało na tym, że - zdaniem strony pozwanej - kwestie związane z uprawnieniami urlopowymi co do nagrody z zakładowego funduszu nagród normują inne przepisy (art. 156 § 1 k.p. w związku z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o zasadach tworzenia i podziału zakładowego funduszu nagród oraz zakładowych funduszów socjalnego i mieszkaniowego Dz.U. Nr 27, poz. 150), a nie omawiany art. 62. Wadliwość takiego rozumowania znajduje potwierdzenie w sformułowaniu zawartym w art. 62 ust. 1, zgodnie z którym "czas odbywania zawodowej służby wojskowej zalicza się pracownikowi do okresu zatrudnienia w zakresie wszelkich uprawnień związanych z tym zatrudnieniem, a zatem również w zakresie uprawnień urlopowych oraz dotyczących nagrody z zakładowego funduszu nagród".Przytoczony pogląd potwierdza też zasada uchwalona przez skład 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 9.VII.1981 r. V PZP 6/81, zgodnie z którą "w razie podjęcia przez pracownika pracy w ciągu 30 dni od zwolnienia z zasadniczej lub okresowej służby wojskowej w innym zakładzie pracy niż zakład, w którym pracownik był zatrudniony w dniu powołania do służby, okres zatrudnienia w poprzednim zakładzie pracy zalicza się do okresu uzasadniającego prawo do dodatku za staż pracy w nowym zakładzie pracy bez potrzeby spełnienia dalszych warunków, od których obowiązujące w tym zakładzie przepisy płacowe lub układ zbiorowy pracy uzależniają zaliczalność okresu poprzedniego do okresu pracy uprawniającego do nabycia dodatku za staż pracy".Uznając przeto zarzuty rewizji nadzwyczajnej za uzasadnione, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Pracy do ponownego rozpoznania dla bliższego ustalenia wysokości roszczeń należnych wnioskodawcy.