V KRN 7/81

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia A. Żylewicz. Sędziowie: L. Jax ( sprawozdawca), W. Sikorski.Prokurator Prokuratury Generalnej: A. Kabat.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 1981 r. sprawy Teresy N., oskarżonej z art. 221 § 4 k.k. w związku z art. 25 § 1 ustawy z dnia 18 grudnia 1959 r. o zwalczaniu alkoholizmu (Dz. U. Nr 69, poz. 434 z późń. zm.) i art. 60 § 1 k.k., z powodu rewizji nadzwyczajnej wniesionej przez Prokuratora Generalnego PRL na niekorzyść oskarżonej od wyroku Sądu Rejonowego w E. z dnia 3 września 1979 r. oddalił rewizję nadzwyczajną (...).Uzasadnienie faktyczneSąd Rejonowy w E. wyrokiem z dnia 3 września 1979 r. uniewinnił Teresę N. od zarzutu, że w okresie od co najmniej początku roku 1979 r. do dnia 7 kwietnia 1979 r. w E., działając przed upływem 5 lat od odbycia przeszło 6 miesięcy kary pozbawienia wolności za umyślne przestępstwo podobne, czyniąc z tego sobie stałe źródło dochodu i działając w celu dalszej odprzedaży z zyskiem nabyła w sklepach handlu uspołecznionego co najmniej 8 butelek wódki różnych gatunków, a następnie nie mając na to wymaganego zezwolenia sprzedawała tę wódkę Tadeuszowi C., Eugeniuszowi C., i Lechowi P., czym działała na szkodę Skarbu Państwa reprezentowanego przez Wydział Finansowy Urzędu Miasta w E., tj. popełnienia przestępstwa określonego w art. 221 § 4 k.k. w związku z art. 25 § 1 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. o zwalczaniu alkoholizmu i art. 60 § 1 k.k.Sąd Wojewódzki w S. wyrokiem z dnia 26 października 1979 r. - po rozpoznaniu rewizji Prokuratora Rejonowego w E. - zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że uznał oskarżoną za winną dopuszczenia się zarzucanego jej czynu i wymierzył jej karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności. Prokurator Generalny Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej zaskarżył wyrok Sądu Wojewódzkiego w S. rewizją nadzwyczajną na korzyść oskarżonej, zarzucając obrazę art. 107 § 2 k.p.k. oraz art. 379 k.p.k., polegającą na rozpoznaniu wniesionej po terminie rewizji Prokuratora Rejonowego w E., zamiast pozostawienia jej bez rozpoznania. Sąd Najwyższy wyrokiem z dnia 25 lipca 1980 r. - po rozpoznaniu rewizji nadzwyczajnej Prokuratora Generalnego PRL - uchylił zaskarżony wyrok Sądu Wojewódzkiego w S. i pozostawił rewizję Prokuratora Rejonowego w E. bez rozpoznania. Prokurator Generalny PRL ponownie wniósł w tej sprawie rewizję nadzwyczajną - tym razem na niekorzyść oskarżonej, zaskarżając w niej wyrok Sądu Rejonowego w E. z dnia 3 września 1979 r. Rewizja ta datowana z dnia 9 stycznia 1981 r. (data wpływu do Sądu Najwyższego dnia 12 stycznia 1981 r.), zarzucając temuż wyrokowi błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na niesłusznym twierdzeniu, że ujawnione na rozprawie dowody, a zwłaszcza złożone w toku postępowania przygotowawczego obciążające oskarżoną zeznania świadków, nie dają podstaw do przypisania zarzucanego jej czynu, wnosiła o uchyleniu zaskarżonego wyroku oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w E. Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja nadzwyczajna wniesiona na niekorzyść oskarżonej podlega oddaleniu jako wniesiona po upływie 6 miesięcy od daty uprawomocnienia się wyroku, który został nią zaskarżony. Po wydaniu wyroku Sądu Rejonowego uniewinniającego oskarżoną, a wydanego w dniu 3 września 1979 r., prokurator złożył w przepisanym terminie wniosek o sporządzeniu uzasadnienia na piśmie. Odpis z uzasadnieniem został doręczony Prokuratorowi Rejonowemu w E. w dniu 12 września 1979 r. Termin do zaskarżenia wyroku przez prokuratora upłynął więc dnia 26 września 1979 r. Jak to już stwierdzono w powołanym wyroku Sądu Najwyższego z dnia 25 lipca 1980 r., rewizja prokuratora została złożona po terminie, a mianowicie w dniu 27 września 1979 r., i dlatego powinna być pozostawiona bez rozpoznania. Rewizja ta wprawdzie - z naruszeniem art. 107 § 2 oraz art. 379 k.p.k. - została przez Sąd Wojewódzki w S. rozpoznana, lecz w wyniku rewizji nadzwyczajnej wniesionej przez Prokuratora Generalnego wyrok skazujący drugiej instancji został - jak już wspomniano - uchylony z jednoczesnym pozostawieniem bez rozpoznania rewizji Prokuratora Rejonowego w E. od wyroku Sądu Rejonowego z dnia 3 września 1979 r. Sześciomiesięczny termin do wniesienia rewizji na niekorzyść oskarżonego rozpoczyna swój bieg od momentu uprawomocnienia się orzeczenia, tj. od chwili upływu terminu do jego zaskarżenia się orzeczenia, tj. od chwili upływu terminu do jego zaskarżenia w drodze zwykłych środków odwoławczych. Wyrok Sądu Rejonowego w E. z dnia 3 września 1979 r. uprawomocnił się w dniu 20 września 1979 r., a sześciomiesięczny termin do wniesienia rewizji nadzwyczajnej na niekorzyść oskarżonego od tegoż wyroku upłynął dnia 26 marca 1980 r. Rewizja nadzwyczajna na niekorzyść oskarżonej z dnia 29 stycznia 1981 r. została więc wniesiona po terminie określonym w art. 462 § 2 k.p.k.Wprawdzie w sprawie niniejszej została wniesiona (po terminie) rewizja prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego w E. i rewizja ta została rozpoznana przez Sąd Wojewódzki w S. w dniu 26 października 1979 r., przy czym wyrok ten został uchylony przez Sąd Najwyższy dopiero w dniu 25 lipca 1980 r. Data wydania wyroku Sądu Najwyższego nie może być jednak uznana za początek biegu terminu przewidzianego w art. 463 § 2 k.p.k. z następujących przyczyn:Rewizja wniesiona po terminie jest bezskuteczna (art. 107 § 2 k.p.k.) i jako taka nie może powodować skutków prawnych, a w szczególności dla biegu prekluzyjnego terminu - określonego w art. 463 § 2 k.p.k. - do wniesienia rewizji na niekorzyść oskarżonego. Jeżeli więc w wyniku takiej bezskutecznej rewizji zostanie - wbrew art. 107 § 2 i 379 k.p.k. - wszczęte postępowanie odwoławcze, to wyrok wydany w takim postępowaniu podlega uchyleniu (w trybie rewizji nadzwyczajnej lub wznowienia postępowania) jako wydany w sprawie już uprzednio prawomocnie co do tego samego czynu tej samej osoby osądzonej (art. 11 pkt 7 k.p.k.). Orzeczenie uchylające tego rodzaju wyrok sądu rewizyjnego ma tylko znaczenie deklaratywne, tj. stwierdzające, że wyrok ten - jako wydany w sprawie już uprzednio prawomocnie zakończonej - pozbawiony jest mocy prawnej. Nie można zatem twierdzić, że dopiero od daty tego orzeczenia rozpoczyna się na nowo bieg terminu określonego w art. 463 § 2 k.p.k.Wobec wniesienia rewizji nadzwyczajnej na niekorzyść oskarżonego po terminie określonym w art. 463 § 2 k.p.k. rewizję tę należało oddalić (a nie pozostawić bez rozpoznania - jak w wypadku zwykłej rewizji wniesionej po przekroczeniu właściwego terminu). Rewizja ta bowiem nie może być wprawdzie uwzględniona (na niekorzyść oskarżonego), lecz podlega rozpoznaniu, choćby w celu ewentualnego zastosowania art. 25 ustawy o Sądzie Najwyższym (Dz. U. z 1962 r., Nr 11, poz. 54 z późń. zm.).Z tych więc przyczyn Sąd Najwyższy omawianą rewizję nadzwyczajną Prokuratora Generalnego PRL oddalił, obciążając - na podstawie art. 551 § 1 k.p.k. - kosztami z nią związanymi Skarb Państwa.