V K 118/62

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Dziowgo.Sędziowie: T. Rek (sprawozdawca), Z. Kubec (współsprawozdawca), W. Dąbrowski, J. Dorsz, W. Ostrowski, F. Szeliński.Prokurator: F. Przyjemski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Ryszarda O., Zygfryda O., Michała P., Józefa Ż., Bronisława R., Pawła M., Hieronima J. i Zygmunta M., oskarżonych z art. 1 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228), po rozpoznaniu założonej przez Prokuratora Generalnego rewizji nadzwyczajnej od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Białymstoku z dnia 10 grudnia 1960 r. utrzymanego w mocy wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 18 września 1961 r., na podstawie art. 394-396, 400 § 2 k.p.k.rewizję nadzwyczajną pozostawił bez uwzględnienia (...)Sąd Wojewódzki w Białymstoku wyrokiem z dnia 10 grudnia 1960 r. uznał za winnych:1. oskarżonych Ryszarda i Zygfryda O., Michała P., Józefa Ż., Bronisława R. i Pawła M., że w okresie od maja 1958 r. do dnia 22 marca 1960 r., działając wspólnie i w porozumieniu, dopuścili się kradzieży bliżej nie określonej ilości wełny wartości poniżej 50.000 zł na szkodę Zakładów Przemysłu Wełnianego w B.;2. oskarżonego Hieronima J., że w czasie od lata 1959 r. do dnia 22 marca następnego roku nabył od wymienionych wyżej współoskarżonych przeszło 100 kg wełny wartości około 17.000 zł z wiedzą, że wełna ta stanowiła zagarnięte mienie społeczne;3. oskarżonego Zygmunta M., że w okresie od jesieni 1959 r. do dnia 22 marca 1960 r. udzielał pomocy współoskarżonemu Hieronimowi J., przewożąc nabytą przez tegoż wełnę swoim samochodem z wiedzą, że wełna ta została zagarnięta na szkodę jednostki gospodarki uspołecznionej.Sąd I instancji skazał oskarżonych za tak ustalone czyny:1. na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228) Ryszarda i Zygfryda O. na kary po 2 lata więzienia i 10.000 zł grzywny, Bronisława R. na 8 miesięcy więzienia i 5.000 zł grzywny, a Pawła M. na 1 rok więzienia i 5.000 zł grzywny;2. na podstawie art. 1 § 1 dekretu z dnia 4 marca 1953 r. (Dz. U. Nr 17, poz. 68) Józefa Ż. i Michała P. na. kary po 1 roku więzienia;3. na podstawie art. 4 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228) Hieronima J. na karę 1 roku więzienia i 10.000 zł grzywny, a Zygmunta M. na 8 miesięcy więzienia i 5.000 zł grzywny.Wyrok Sądu I instancji uprawomocnił się w stosunku do oskarżonych Ryszarda O. i Zygfryda O. na skutek cofnięcia przez nich założonych od tegoż wyroku rewizji, które Sąd Najwyższy pozostawił bez rozpoznania postanowieniami z dnia 26 sierpnia i 18 września 1961 r.Natomiast w stosunku do pozostałych oskarżonych, tj. Michała P., Józefa Ż., Bronisława R. i Pawła M., Sąd Najwyższy utrzymał wyrok I instancji w mocy.Od powyższych wyroków w terminie przez ustawę przewidzianym Prokurator Generalny założył rewizję nadzwyczajną na niekorzyść oskarżonych.Rewizja ta zarzucała zaskarżonym wyrokom rażącą łagodność kar wymierzonych oskarżonym 1) Ryszardowi O., 2) Zygfrydowi O., 3) Michałowi P., 4) Józefowi Ż., 5) Bronisławowi R., 6) Pawłowi M., 7) Hieronimowi J. i 8) Zygmuntowi M. - w stosunku do znacznej szkodliwości społecznej przypisanych im przestępstw w następstwie niedostatecznego uwzględnienia ustalonych w wyroku okoliczności obciążających.W konkluzji rewizja nadzwyczajna wnosiła o zmianę zaskarżonych wyroków w zakresie orzeczenia o karze, a mianowicie:1. wyroku Sądu Wojewódzkiego w Białymstoku z dnia 10 grudnia 1960 r. w stosunku do oskarżonych Ryszarda O. i Zygfryda O.;2. tegoż wyroku oraz wyroku Sądu Najwyższego z dnia 18 września 1961 r. w stosunku do oskarżonych Michała P., Józefa Ż., Bronisława R., Pawła M., Hieronima J. i Zygmunta M. - przez wymierzenie wszystkim oskarżonym znacznie surowszych kar więzienia i grzywny.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy, rozpoznając sprawę w powiększonym składzie, zważył, co następuje:1. Co do zarzutu formalnego podniesionego przez obrońcę oskarżonego Zygfryda O.:Na rozprawie w Sądzie Najwyższym obrońca oskarżonego Zygfryda O. podniósł zarzut, że rewizja nadzwyczajna założona na jego niekorzyść została wniesiona po terminie określonym w art. 397 k.p.k., a mianowicie, że po cofnięciu rewizji przez oskarżonego i pozostawieniu jej przez Sąd rewizyjny bez rozpoznania wyrok uprawomocnił się z chwilą jego ogłoszenia, rewizja nadzwyczajna więc mogła być założona w ciągu 6 miesięcy od tej daty.Jednakże pogląd ten jest błędny, gdyż nie uwzględnia tak istotnej dla sprawy okoliczności, że wniesienie do sądu rewizji powoduje skutki procesowe w postaci nieprawomocności zaskarżonego wyroku. Wniesienie rewizji wywiera bowiem ten skutek, że wyrok I instancji pozostaje nieprawomocny i nie może być w tym czasie zaskarżony w trybie rewizji nadzwyczajnej. Prawo do założenia takiej rewizji powstaje dopiero z chwilą uprawomocnienia się wyroku, a w wypadku kiedy prawomocność następuje na skutek cofnięcia rewizji i pozostawienia jej przez sąd bez rozpoznania, termin do założenia rewizji nadzwyczajnej na niekorzyść oskarżonego biegnie od daty postanowienia sądu w tym przedmiocie.2. Co do rewizji nadzwyczajnej:Wszyscy oskarżeni, z wyjątkiem Zygmunta M., to robotnicy. Zygmunt M., jako właściciel prywatnej dorożki samochodowej, sam jest jej kierowcą.Oskarżeni wymierzone im kary pozbawienia wolności odbyli już w całości i obecnie każdy z nich pracuje w swoim zawodzie. Brak jest jakichkolwiek dowodów świadczących o tym, że po odbyciu kary którykolwiek z nich prowadzi naganny tryb życia. Wynika to z przedstawionych w Sądzie Najwyższym zaświadczeń. Ponadto, jak wynika z pism Spółdzielni Pracy Zbieraczy Przemysłowych Surowców Wtórnych w B., Zygmunt M. został przyjęty do pracy w tej Spółdzielni z dniem 10 kwietnia 1961 r.Podwyższenie kary w tych okolicznościach, odrywanie oskarżonych od pracy i ponowne osadzenie ich w więzieniu nie byłoby ani celowe, ani słuszne. Z okoliczności sprawy po ujawnieniu przestępstwa wynika, że oskarżeni zrozumieli szkodliwość swych czynów i odbyta przez nich kara odniosła również skutek wychowawczy.Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji wyroku.