Rw 31/79
WyrokIzba Wojskowa1979-02-23
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa pełnienia służby wojskowej przez żołnierza, który wcześniej dokonał samookaleczenia w celu uchylenia się od służby, stanowi zbieg kumulatywny przestępstw z art. 306 pkt 1 k.k. i art. 305 k.k., czy też czyn następny jest pochłonięty przez czyn główny?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że odmowa pełnienia służby wojskowej przez żołnierza, który wcześniej dokonał samookaleczenia w celu uchylenia się od służby, nie stanowi zbiegu kumulatywnego przestępstw z art. 306 pkt 1 k.k. i art. 305 k.k. W takiej sytuacji czyn następny (odmowa pełnienia służby) jest pochłonięty przez czyn główny (samouszkodzenie ciała w celu zupełnego uchylenia się od służby wojskowej), ponieważ oba czyny naruszają to samo dobro prawne i są popełnione w tym samym celu.Stan faktyczny
Oskarżony Piotr C. dokonał samookaleczenia (przecięcie żyletką przedramion) w celu uchylenia się od służby wojskowej. Następnie, wyjaśniając przyczyny swojego postępowania, oświadczył, że nadal nie zamierza pełnić służby wojskowej. Sąd pierwszej instancji zakwalifikował czyn z art. 306 pkt 1 k.k. Prokurator wniósł rewizję, domagając się kwalifikacji z art. 306 pkt 1 k.k. w zbiegu z art. 305 k.k. oraz podwyższenia kary.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zmienił zaskarżony wyrok przez podwyższenie kary pozbawienia wolności do 2 lat i 6 miesięcy, a w pozostałej części utrzymał wyrok w mocy.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk S. Wojtczak (sprawozdawca). Sędziowie: ppłk J. Jeż, mjr T. Kacperski (sędzia s. wojsk. deleg.). Wiceprokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: ppłk J. Rulewski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 1979 r. na rozprawie sprawy Piotra C., nieprawomocnie skazanego za przestępstwo określone w art. 306 pkt 1 k.k. na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, z powodu rewizji wniesionej na niekorzyść oskarżonego przez podprokuratora Prokuratury Wojsk Lotniczych w N. od wyroku Sądu Wojsk Lotniczych w N. z dnia 9 stycznia 1979 r.,częściowo uwzględniając rewizję prokuratora, zmienił zaskarżony wyrok przez podwyższenie wymierzonej oskarżonemu kary do 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności i z tą zmianą w pozostałej części wyrok ten utrzymał w mocy.Uzasadnienie faktyczne(...) Powyższy wyrok zaskarżony został przez prokuratora, który w rewizji wniesionej na niekorzyść oskarżonego zarzucił sądowi pierwszej instancji obrazę przepisów prawa materialnego, polegającą na nieprawidłowym zakwalifikowaniu czynu oskarżonego z art. 306 pkt 1 k.k., zamiast z art. 306 pkt 1 k.k. w zbiegu kumulatywnym z art. 305 k.k., a w związku z tym również wymierzeniu za ten czyn rażąco niewspółmiernie łagodnej kary pozbawienia wolności.W konkluzji rewizji skarżący wnosił o poprawienie kwalifikacji prawnej czynu oskarżonego na prawidłową i wymierzenie mu kary w wysokości 3 lat pozbawienia wolności.Na rozprawie przed Sądem Najwyższym przedstawiciel Naczelnej Prokuratury Wojskowej zmodyfikował rewizję prokuratora w ten sposób, że popierając ją w części dotyczącej wymiaru kary jednocześnie uznał, iż dokonana przez sąd ocena prawna czynu oskarżonego jest w pełni prawidłowa.Uzasadnienie prawneW związku z powyższym Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja prokuratora jest zasadna tylko w części dotyczącej wymiaru kary, nie jest natomiast trafna, gdy chodzi o ocenę prawną czynu oskarżonego. W tym zakresie - jak słusznie podkreślił przedstawiciel Naczelnej Prokuratury Wojskowej - należy podzielić stanowisko sądu pierwszej instancji, wyrażone w zaskarżonym wyroku, że czyn oskarżonego należało zakwalifikować z art. 306 pkt 1 k.k. bez kumulatywnego zbiegu z art. 305 k.k. Za trafnością tego stanowiska przemawia oparta na okolicznościach sprawy analiza prawna czynu oskarżonego, z której bezspornie wynika, że w rozpatrywanej sprawie ma się do czynienia z tzw. pochłonięciem czynu następnego (odmowa pełnienia służby wojskowej) przez czyn główny (samouszkodzenie ciała w celu zupełnego uchylenia się od służby wojskowej).(...) Oskarżony - jak to wynika z prawidłowych ustaleń sądu - działając w celu zupełnego uchylenia się od obowiązku pełnienia służby wojskowej dokonał uszkodzenia ciała przez samookaleczenie żyletką przedramion obu rąk, a następnie wyjaśniając przed przełożonymi przyczyny i cel swojego postępowania podał, zarówno w oświadczeniu pisemnym, jak i w deklaracjach słownych, że nadal nie zamierza pełnić służby wojskowej. Jak z tego widać, oskarżony odmawiając pełnienia służby wojskowej, co - formalnie rzecz biorąc - wyczerpuje znamiona przestępstwa określonego art. 305 k.k., w odmienny sposób, lecz z tym samym zamiarem naruszył to samo dobro prawne, w które godził już nieco wcześniej przez samouszkodzenie ciała w celu zupełnego uchylenia się od pełnienia służby wojskowej (...).
Powiązane orzeczenia
- N 6/77 1977-04-16Czy czyn polegający na spowodowaniu u siebie uszkodzenia ciała w celu uchylenia się od służby wojskowej, przy pomocy innej osoby, podlega kumulatywnej kwalifikacji prawnej z art. 18 § 2 k.k. w związku z art. 306 pkt 1 k.…
- Rw 499/70 1970-06-15Czy odmowa pełnienia służby wojskowej, która nie skutkuje faktycznym uchyleniem się od jej pełnienia, wyczerpuje znamiona przestępstwa z art. 305 k.k.?
- Rw 1007/62 1962-09-10Czy można skazać żołnierza odrębnie za samowolne oddalenie się z jednostki w celu spożycia alkoholu oraz za wprawienie się w stan nietrzeźwości uniemożliwiający pełnienie służby wartowniczej, jeśli oba te czyny były real…
- Rw 654/74 1975-01-07Czy czyn żołnierza polegający na naruszeniu nietykalności cielesnej podwładnego, który skutkuje uszkodzeniem ciała naruszającym czynności narządu na czas powyżej siedmiu dni, podlega kumulatywnej kwalifikacji prawnej z a…
- Rw 348/85 1985-04-26Czy żołnierz zawodowy może ponosić odpowiedzialność karną na podstawie art. 304 § 1 k.k. za uchylanie się od służby wojskowej, a jeśli tak, to czy czyn ten powinien być kwalifikowany z art. 305 k.k. zamiast art. 304 § 1…
Powołane przepisy
art. 306 pkt 1 KKart. 305 KK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 12.07.2026.