Rw 198/80

WyrokIzba Wojskowa1980-06-04

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy świadome pozorowanie objawów chorobowych przez żołnierza poprzez wstrzykiwanie wody do rany, powodujące stany zapalne, stanowi użycie podstępnego zabiegu w rozumieniu art. 306 pkt 2 k.k., czy też działanie to wyczerpuje znamiona przestępstwa określonego w art. 306 pkt 1 k.k. jako spowodowanie rozstroju zdrowia?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że świadome pozorowanie objawów chorobowych przez żołnierza, mające na celu uchylenie się od służby wojskowej, stanowi użycie podstępnego zabiegu w rozumieniu art. 306 pkt 2 k.k. Jednakże, jeśli działanie to powoduje rzeczywiste zmiany w organizmie, takie jak uszkodzenie ciała lub rozstrój zdrowia, jest ono objęte dyspozycją art. 306 pkt 1 k.k. W analizowanej sprawie, wstrzykiwanie wody do rany w celu wywołania stanu zapalnego i opóźnienia gojenia, powodujące konkretne zaburzenia w funkcjonowaniu organizmu, zostało prawidłowo zakwalifikowane jako rozstrój zdrowia, a nie jako podstępny zabieg.
Stan faktyczny
Arkadiusz T. został nieprawomocnie skazany za przestępstwo z art. 306 pkt 1 k.k. z zastosowaniem art. 73 § 1 i 74 § 1 k.k. na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem. Sąd zobowiązał go do podjęcia pracy, poddania się leczeniu i oddał pod dozór kuratora. Prokurator wniósł rewizję na niekorzyść oskarżonego, kwestionując kwalifikację prawną czynu i wymiar kary. Prokurator zarzucił, że świadome pozorowanie objawów chorobowych przez oskarżonego, polegające na wstrzykiwaniu wody do rany i powodowaniu stanów zapalnych, stanowiło użycie podstępnego zabiegu w rozumieniu art. 306 pkt 2 k.k.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy nie uwzględnił rewizji prokuratora i utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego w N.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk S. Wojtczak (sprawozdawca).Sędziowie: płk J. Juszczak, ppkł E. Zawiłowski.Wiceprokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: ppłk L. Adamski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 4 czerwca 1980 r. na rozprawie sprawy Arkadiusza T., nieprawomocnie skazanego za przestępstwo określone w art. 306 pkt 1 k.k. z zastosowaniem art. 73 § 1 i 74 § 1 k.k. na karę 1 roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania kary na 3 lata, którego sąd zobowiązał do podjęcia pracy zarobkowej oraz poddania się leczeniu i oddał pod dozór kuratora, z powodu rewizji wniesionej na niekorzyść oskarżonego przez Zastępcę Prokuratora Wojskowej Prokuratury Garnizonowej w N. od wyroku Sądu Okręgowego w N. z dnia 29 kwietnia 1980 r.rewizji prokuratora nie uwzględnił i zaskarżony wyrok w sprawie Arkadiusza T. utrzymał w mocy.Uzasadnienie faktyczne(...) Powyższy wyrok zaskarżony został przez prokuratora, który w rewizji wniesionej na niekorzyść oskarżonego zakwestionował zastosowaną przez sąd kwalifikację prawną popełnionego przez niego czynu oraz wymiar kary.W związku z tym w konkluzji rewizji skarżący wnosił o zmianę zaskarżonego wyroku przez poprawienie kwalifikacji prawnej czynu z art. 306 pkt 1 k.k. - na art. 306 pkt 1 i 2 k.k. i wymierzenie oskarżonemu za ten czyn kary 1 roku i 6 miesięcy bezwzględnego pozbawienia wolności.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy - po wysłuchaniu na rozprawie przedstawiciela Naczelnej Prokuratury Wojskowej, popierającego rewizję prokuratora oraz obrońcy, wnoszącego o nieuwzględnienie tej rewizji i utrzymanie wyroku w mocy - zważył, co następuje:Kwestionując prawidłowość dokonanej przez sąd oceny prawnej czynu oskarżonego, prokurator podniósł w rewizji, że "świadome pozorowanie przez oskarżonego objawów chorobowych przez wstrzykiwanie wody do rany, powodujące stany zapalne, stanowiło użycie podstępnego zabiegu, a zatem że takie działanie w pełni wyczerpywało znamiona przestępstwa określonego w pkt 2 art. 306 k.k., i dlatego należało przepis ten uwzględnić w kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu.W związku z tym wywodem rewizji zauważyć należy, że istotnie świadome pozorowanie przez żołnierza objawów istniejącej u niego lub symulowanej choroby albo pozorowanie innych przyczyn, które w rzeczywistości nie istniały, ale jego zdaniem doprowadzić mogły do osiągnięcia zamierzonego celu, tj. zupełnego albo częściowego uchylenia się od służby wojskowej lub od wykonania obowiązku wynikającego z tej służby, jest użyciem podstępnego zabiegu w rozumieniu art. 306 pkt 2 k.k., i w tym samym wyczerpuje znamiona przestępstwa określonego w tym przepisie.Nie jest natomiast "podstępnym zabiegiem" jakiekolwiek działanie żołnierza powodujące rzeczywiste zmiany w zakresie jego zdrowia, a więc zarówno zmiany w postaci uszkodzenia ciała, jak i w postaci rozstroju zdrowia. Spowodowanie takich zmian, jeżeli dokonane zostało w określonym wyżej celu, jest działaniem objętym dyspozycją pkt 1 art. 306 k.k.W rozpoznanej sprawie poza sporem jest, że oskarżony uszkodził się na ciele w celu zupełnego uchylenia się od służby wojskowej, a następnie, mając w dalszym ciągu na względzie ten sam cel, wstrzykiwał do rany wodę, aby w ten sposób wywoływać stan zapalny i opóźniać proces gojenia.Ustaleń tych rewizja nie kwestionuje, ale oceniając je stwierdza, że działanie oskarżonego polegające na wstrzykiwaniu wody do uprzednio spowodowanej u siebie rany należało potraktować jako użycie podstępnego zabiegu w rozumieniu pkt 2 art. 306 k.k.Tymczasem z przytoczonych ustaleń ewidentnie wynika, że wspomniane zachowanie się oskarżonego nie było pozorowaniem objawów chorobowych i w związku z tym nie mogło być uznane za "podstępny zabieg", o którym mowa w cytowanym przepisie, lecz powodowało, co podnosi się także w rewizji, konkretne zaburzenia w funkcjonowaniu organizmu oskarżonego (stany zapalne opóźniające proces gojenia ran), odpowiadające w pełni pojęciu rozstroju zdrowia.W tej sytuacji sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił czyn oskarżonego pod względem prawnym, przyjmując, że wyczerpuje on znamiona przestępstwa określonego w art. 306 pkt 1 k.k. (...).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 306 pkt 1 KKart. 73 § 1art. 306 pkt 1art. 306 KKart. 306 pkt 2 KK§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026.