I KR 46/78

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia T. Rybicki. Sędziowie: S. Fornalik (sprawozdawca), R. Staszkiewicz.Prokurator Prokuratury Genralnej: H. Kubicki.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy Andrzeja K., oskarżonego z art. 210 § 2 k.k., z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Olsztynie z dnia 29 grudnia 1977 r.utrzymał w mocy zaskarżony wyrok (...).Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki w Olsztynie po rozpoznaniu sprawy Andrzeja K., oskarżonego o to, że:1) w dniu 16 września 1977 r. w O., działając wpsólnie z inną nie ustaloną osobę i grożąc Arkadiuszowi K. spowodowaniem obrażeń ciała trzymaną w ręku żyletką, zabrał mu w celu przywłaszczenia 300 zł, tj. o czyn przewidziany w art. 210 § 2 k.k.,2) w tym samym miejscu i czasie, jak pisano w pkt 1, działając z inną nie ustaloną osobą i w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, groźbą spowodowania obrażeń ciała z użyciem żyletki zmusił Adama S. do dania mu pieniędzy w wysokości 50 zł, tj. o czyn przewidziany w art. 211 k.k.,wyrokiem z dnia 29 grudnia 1977 r. uznał oskarżonego Andrzejak K. za winnego:a) popełnienie zarzucanego mu czynu opisanego wyżej w pkt 1, i za to na podstawie art. 210 § 2 w związku z art. 36 § 3 i art. 40 § 1 pkt 3 k.k. skazał go na karę 5 lat pozbawienia wolności, 8.000 zł grzywny i pozbawienia praw publicznych na okres 4 lat;b) tego, że w czasie i miejscu, jak opisano wyżej w pkt 2, działając z inną nie ustaloną osobą, posługują się żyletką i grożąc spowodowaniem obrażeń ciała, zabrał w celu pryzwłaszczenia na szkodę Adama S. 50 zł, przez co wyczerpał znamiona przestępstwa określonego w art. 210 § 2 k.k., i za to na podstawie tegoż przepisu w związku z art. 36 § 3 k.k. i art. 40 § 1 pkt 3 k.k. skazał go na karę 5 lat pozbawienia wolności, 8.000 zł grzywny i pozbawienia praw publicznych na okres 4 lat; na podstawie art. 66, 67 § 1, art. 70 § 1 i art. 71 § 1 k.k. wymierzył karę łączną 6 lat pozbawienia wolności, 10.000 zł grzywny i pozbawienia praw publicznych na okres 5 lat.Od powyższego wyroku wniósł rewizję obrońca oskarżonego (...).Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:(...) Nie jest zasadny zarzut rażącej niewspółmierności kary wymierzonej oskarżonemu przez niezastosowanie wobec niego nadzwyczajnego złagodzenia kary za przypisany mu czyn opisanej wyżej w pkt 2. W szczególności nie można się zgodzić z twierdzeniem autora rewizji, że zachowanie się oskarżonego w tym wypadku charakteryzowało się biernością, gdyż wbrew temu twierdzeniu - poza nie ustalonym drugim napastnikiem - oskarżony groził użyciem żyletki, co stwierdził świadek Piotr Z. (...).Nie budzi też wątpliwości fakt, że to właśnie oskarżony zamknął drzwi i uniemożliwił opuszczenie przez kogokolwiek pomiszczenia, a takiego zachowania nie można przecież określić jako bierne.Natomiast fakt, że oskarżony w chwili dokonania czynu miał zaledwie ukończonych 17 lat, nie może sam przez się stanowić podstwy do zastosowania wobec niego nadzwyczajnego złagodzenia kary.Przepis art. 57 k.k. zezwala sądowi na zastosowanie nadzwyczajnego złagodzenia kary w stosunku do młodocianego w szczególnie uzasadnionych wypadkach, jednakże tej możliwości prowadzącej w konsekwencji do wymierzenia sprawcy przestępstwa kary poniżej dolnego ustawowego zagrożenia nie można rozpatrywać w oderwaniu od dyrektyw wymiaru kary wymienionych w art. 50 k.k. Ocena zaś w tym aspekcie zarzutu rażącej niewspółmierności kary prowadzi do konieczności należytego uwzględnienia stopnia społecznego niebezpieczeństwa czynu i wymaga rozważenia, czy wymierzona kara realizuje w wystarczającej mierze cele kary w zakresie społecznego jej oddziaływania przy jednoczesnym uwzględnieniu jej celów zapobiegawczych i wychowawczych, jakie powinna ona osiągnąć w stosunku do skazanego.Przepis art. 51 k.k. nakazuje wprawdzie przy wymiarze kary młodocianemu położyć akcent przede wszystkim na cele wychowawcze kary, nie może to jednak oznaczać eliminacji innych funkcji kary (art. 50 k.k.), zwłaszcza wtedy, gdy ze względu na stopień społecznego niebezpieczeństwa czynu i nasilenie danego rodzaju przestępstw należy uwzględnić między innymi funkcję społecznego oddziaływania kary.Oceniając zaś w tym kontekście wymierzoną oskarżonemu karę, nie można dopatrzyć się w niej cech rażącej niewspółmierności, również ze względu na "naganną postawę i duże nastężenie złej woli u oskarżonego, jego znaczną demoralizację, to, żebył on już skazany przez sąd dla nieletnich, a ponadto utrzymuje on ścisłe kontakty z elementem przestępczym oraz zalicza się do grupy tzw. "git ludzi" - na co słuszni zwrócił uwagę Sąd Wojewódzki.Powyższe względy nie pozwalają również wymierzonej oskarżonemu kary łącznej ocenić jako rażąco niewspółmiernej, tym bardziej że Sąd Wojewódzki zastosował wobec niego niemalże całkowicie zasadę absorpcji (...).