Rw 224/78

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk C. Bakalarski. Sędziowie: płk W. Sieracki (sprawozdawca), ppłk E. Zawiłowski.Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: ppłk J. Rulewski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 1978 r. na rozprawie sprawy Leszka I., skazanego nieprawomocnie za przestępstwa określone w:1) art. 329 § 2 k.k. na karę 1 roku pozbawienia wolności, 3.000 zł grzywny i karę dodatkową degradacji,2) art. 143 k.k. na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz łącznie na karę 1 roku i 3 miesięcy pozbawienia wolności, 3.000 zł grzywny i degradację,z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w N. z dnia 13 maja 1978 r.zmienił zaskarżony wyrok:a) z urzędu - przez zakwalifikowanie czynu, opisanego pod lit. a tegoż wyroku, z art. 329 § 2 k.k. w zbiegu z art. 199 § 1 k.k.;b) uwzględniając rewizję obrońcy - przez warunkowe zawieszenie wykonania wymierzonej na podstawie art. 73 § 1 i 2 oraz art. 74 § 1 k.k. oskarżonemu kary na okres próby wynoszący 2 lata.Uzasadnienie faktyczne(...) Wyrok ten zaskarżony został rewizją obrońcy oskarżonego. Skarżący wnosił w swej rewizji o zmianę zaskarżonego wyroku przez warunkowe zawieszenie wykonania wymierzonej oskarżonemu kary pozbawienia wolności.Uzasadnienie prawnePo wysłuchaniu obrońcy, wnoszącego o uwzględnienie rewizji, i po wysłuchaniu prokuratora Naczelnej Prokuratury Wojskowej, wnoszącego o utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zawarte w treści zaskarżonego wyroku ustalenia faktyczne nie są kwestionowane w rewizji obrońcy. Ustalenia te sprowadzają się między innymi do stwierdzenia, że oskarżony zabrał samowolnie w celu przywłaszczenia wymienione w zaskarżonym wyroku materiały wybuchowe i środki zapalające (detonujące). Łączna wartość tych przedmiotów wynosi 328 zł, a z treści art. 130 § 1 pkt 2 k.w. wynika, że kradzież albo przywłaszczenie materiałów lub przyrządów wybuchowych, chociażby ich wartość nie przekraczała 500 zł, stanowi zawsze przestępstwo, a nie wykroczenie. Ze względu zaś na fakt, że zebrane samowolnie przez oskarżonego w celu przywłaszczenia materiały wybuchowe i środki zapalające stanowiły mienie wojskowe, a więc szczególnego rodzaju mienie społeczne, przeto omawiany czyn oskarżonego, jako wyczerpujący znamiona określone w art. 329 § 2 i art.199 § 1 k.k., należało - zgodnie z poglądem wyrażonym w tezie 2 uchwały składu siedmiu sędziów Izby Wojskowej Sądu Najwyższego z dnia 1 października 1977 r. - U 2/77 (OSNKW 1977, z. 10-11 poz. 112) - zakwalifikować z art. 329 § 2 k.k. w zbiegu z art. 199 § 1 k.k. Z tych powodów należało - w myśli nakazu zawartego w art. 404 k.p.k. - poprawić kwalifikację prawną omawianego czynu oskarżonego w sposób na wstępie sformułowany.Zawarte w rewizji wywody, zmierzające do uzasadnienia wniosku o warunkowe zawieszenie wykonania wymierzonej oskarżonemu kary pozbawienia wolności, uznać należało za przekonujące. Przede wszystkim podkreślić należy, że szkodliwość społeczna, rozumiana wyłącznie jako przedmiotowa właściwość społecznego niebezpieczeństwa czynu opisanego pod lit. a niniejszego wyroku, nie była znaczna, skoro wartość zabranych przez oskarżonego materiałów wybuchowych i środków zapalających wynosiła 328 zł i skoro materiały wybuchowe, w wypadku gdyby nie zostały przez oskarżonego zabrane, i tak nie podlegały zwrotowi do magazynu. Sąd pierwszej instancji bowiem ustalił, że: "(..) wydane materiały wybuchowe na zajęcia nie mogą być zwrócone do magazynu ze względów bezpieczeństwa." Jakkolwiek wartość zabranych przez oskarżonego materiałów wybuchowych i innych środków walki nie jest - na tle określonych przepisami wojskowymi zasad odnoszących się do postępowania z przedmiotami uzbrojenia - wyłącznym czynnikiem decydującym o stopniu społecznego niebezpieczeństwa czynu określonego w art. 329 § 2 k.k., to jednak wartość ta, jako istotne kryterium rozmiaru szkody wyrządzonej przestępstwem, podlega - w myśl art. 50 § 2 k.k. - uwzględnieniu przy wymiarze kary za taki czyn. Mając zatem na względzie, że wartość zabranych przez oskarżonego materiałów wybuchowych i środków detonujących nie była zbyt duża, należało - uwzględniając inne okoliczności sprawy - uznać, iż istniały podstawy do warunkowego zawieszenia wymierzonej oskarżonemu kary pozbawienia wolności. W sprawie tej zastosowano tę instytucję w stosunku do pięciu prawomocnie skazanych żołnierzy (czterech z nich skazano za przestępstwa określone w art. 329 § k.k., a jednego za przestępstwo określone w art. 143 k.k.). Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że w stosunku do oskarżonego Leszka I. sąd pierwszej instancji nie zastosował art. 73 § 1 k.k. ze względu na "ujemną opinię służbową oskarżonego z okresu pełnienia służby wojskowej" oraz ze względu na to, że zabrane materiały wybuchowe "przewiózł do miejsca zamieszkania rodziny w określonym celu, jakim miało być głuszenie ryb". Prawdą jest, że załączona do akt sprawy opinia służbowa zawiera w swej treści negatywne stwierdzenia w zakresie przestrzegania przez oskarżonego zasad dyscypliny wojskowej i że w związku z tym oskarżony był dwukrotnie karany przez dowódcę plutonu stosunkowo łagodnymi karami dyscyplinarnymi (naganą i zakazem opuszczenia miejsca zakwaterowania na okres 3 dni). Ponadto podkreślić należy, że oskarżony do dnia wszczęcia postępowania karnego w tej sprawie pełnił funkcję dowódcy drużyny i że w okresie pełnienia służby wojskowej był sześciokrotnie wyróżniany (w tym awansem do stopnia kaprala i brązową odznaką "Wzorowy Żołnierz") za duże osiągnięcia w służbie żołnierskiej. Konfrontując zatem treść opinii służbowej i wymierzone oskarżonemu kary dyscyplinarne z wagą jego osiągnięć w służbie wojskowej, których wyrazem są udzielone mu wyróżnienia, należało dojść do wniosku, że postępowanie oskarżonego w czasie służby wojskowej pozwla na ukształtowanie się zasadnego przekonania, iż pomimo niewykonania kary będzie on przestrzegał porządku prawnego. Ową dodatnią prognozę uzasadniają pozytywne stwierdzenia zawarte w treści wywiadu środowiskowego, kwestionariusza z miejsca pracy, opinii ZSMP i opinii Komitetu Obwodowego Samorządu Mieszkańców. W dokumentach tych podkreślono, że oskarżony w miejscu zamieszkania cieszył się opinią człowieka spokojnego, aktywnego w akcjach społecznych oraz zdyscyplinowanego pracownika, wywiązującego się należycie z obowiązków zawodowych.Bezsporna jest naganność celu, którym kierował się oskarżony zabierając materiał wybuchowy i środki zapalające. Naganność tę łagodzi jednak w pewnym stopniu fakt, że - jak to przyjęto w zaskarżonym wyroku - oskarżony chciał zabrane "materiały wybuchowe, spłonki i lont (..) zużyć do głuszenia ryb w gliniankach (...)" Niezależnie od tego podkreślić należy, że wątpliwą rzeczą jest, czy doszłoby do realizacji tego celu, skoro ojciec i starszy brat oskarżonego w zdecydowany sposób potępili jego czyn, a oskarżony jeszcze przed wszczęciem postępowania karnego w tej sprawie, a mianowicie w czasie rozmowy z oficerem WSW przyznał się do zaboru materiałów wybuchowych i środków detonujących, jednocześnie określiwszy miejsce ich przechowywania. Tego rodzaju pozytywnie oceniona postawa oskarżonego po popełnieniu przezeń przestępstwa przyczyniła się do tego, że oficer WSW nie miał trudności w odnalezieniu zabranych przez oskarżonego materiałów, które następnie zostały komisyjnie zniszczone.W świetle przedstawionych faktów należało dojść do wniosku, że warunkowe zawieszenie wykonania wymierzonej oskarżonemu kary pozbawienia wolności spełni w stosunku do oskarżonego zadania wychowawcze i prewencyjne oraz że ustawowo określone cele kary zostaną osiągnięte, mimo niewykonania przez oskarżonego wymierzonej kary. Wymierzona grzywna oraz pozbawienie oskarżonego stopnia podoficerskiego (w wyniku orzeczonej degradacji), co w odczuciu środowiska żołnierskiego stanowi dużą dolegliwość natury zwłaszcza moralnej, są tymi elementami represyjno-wychowawczymi, które sprawiają, że względy na społeczne oddziaływanie kary nie przemawiają przeciwko warunkowemu zawieszeniu wykonania wymierzonej oskarżonemu kary pozbawienia wolności.Z tych powodów należało orzec jak na wstępie.