I PR 75/79

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN A. Filcek (sprawozdawca). Sędziowie SN: J. Knap, J. Wasilewski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy z wniosku Edmunda M. przeciwko The Epstein Companies Inc. Chicago o wynagrodzenie za pracę na skutek odwołania wnioskodawcy od wyroku Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie z dnia 19 lipca 1979 r.,1) zmienił zaskarżony wyrok w punkcie III w części oddalającej wniosek o wydanie opinii o pracy i nakazał stronie pozwanej, aby wydała wnioskodawcy tę opinię,2) uchylił zaskarżony wyrok w punkcie III w części oddalającej wniosek o wynagrodzenie za okres ćwiczeń wojskowych i w tym zakresie przekazał sprawę Okręgowemu Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie do ponownego rozpoznania,3) w pozostałym zakresie oddalił odwołanie.Uzasadnienie faktyczneWnioskodawca zatrudniony był od października 1974 r. do dnia 27.VII.1976 r. w amerykańskiej firmie The Epstein Companies Inc. Chicago, prowadzącej pracę przy budowie Zakładów Mięsnych w S.P., a następnie w R.M.Wnioskodawca po skorygowaniu dochodzonych roszczeń domagał się zasądzenia od wymienionej firmy wynagrodzenia za godziny nadliczbowe przepracowane w okresie od dnia 12.X.1974 r. do dnia 14.XII.1975 r., ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy za lata 1975 i 1976, wynagrodzenia za okres ćwiczeń wojskowych w maju 1976 r., wynagrodzenia za 3-miesięczny okres wypowiedzenia, odszkodowania za 6-tygodniowy okres pozostawania bez pracy z powodu niewydania w terminie świadectwa pracy, zasiłku chorobowego za okres od dnia 31.V.1976 r. do dnia 3.VII.1976 r., sprostowania świadectwa pracy przez stwierdzenie, że stosunek pracy łączący strony został rozwiązany na skutek wypowiedzenia przez stronę pozwaną, a nie w drodze porozumienia stron, nakazania stronie pozwanej wydania wnioskodawcy opinii o pracy.Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, który przejął i rozpoznał sprawę przedstawioną mu przez Terenową Komisję Odwoławczą do Spraw Pracy w trybie art. 263, art. 270 § 1 i art. 271 § 2 k.p., wyrokiem z dnia 19.VII.1979 r. zasądził wnioskodawcy od pozwanej firmy 117.840 zł tytułem wynagrodzenia za godziny nadliczbowe przepracowane w okresie od dnia 12.X.1974 r. do dnia 14.XII.1975 r. oraz ekwiwalentu za urlop za lata 1975 i 1976, wniosek o wypłatę zasiłku chorobowego przekazał według właściwości Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w Warszawie, a pozostałe żądania wnioskodawcy oddalił.Oddalając roszczenia, część wyroku Sąd uzasadnił tym, że wnioskodawca nie przedstawił żadnych dowodów uzasadniających żądanie zapłaty wynagrodzenia za okres ćwiczeń wojskowych, nie kwestionował wydanego mu przez stronę pozwaną świadectwa pracy z dnia 24.I.1978 r., z którego wynika, że łącząca strony umowa o pracę została rozwiązana na mocy porozumienia stron, w związku zaś z nieterminowym wydaniem świadectwa nie poniósł szkody, gdyż - jak sam wyjaśnił - z podjęcia pracy w Fabryce Samochodów Osobowych zrezygnował, gdy mu oświadczono, że nie otrzyma urlopu, a w innych zakładach pracy nie mógł otrzymać zatrudnienia z powodu blokady etatów.Uzasadnienie prawneRozpoznając odwołanie wnioskodawcy od wyroku Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w części oddalającej roszczenia wnioskodawcy, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Z ustaleń zaskarżonego wyroku wynika, że wnioskodawca otrzymał od pozwanego pracodawcy tylko świadectwo pracy. Nie otrzymał zatem opinii o pracy, której się domagał. Sąd nie wskazał, z jakich przyczyn oddalił roszczenie wnioskodawcy o nakazanie wydania mu opinii. W świetle art. 98 § 1 k.p. pracownikowi przysługuje roszczenie o wydanie mu przez zakład pracy opinii o pracy w związku z wypowiedzeniem, rozwiązaniem lub wygaśnięciem stosunku pracy. Gdy zakład pracy odmawia wydania opinii, pracownik może domagać się nakazania zakładowi pracy jej wydania w postępowaniu przed organami rozpatrującymi spory o roszczenia pracowników ze stosunku pracy.Przepisy kodeksu pracy nie zawierają przepisu, który by wyłączał możliwość dochodzenia w tym trybie powyższego roszczenia. Nie jest nim w szczególności art. 250 pkt 3 k.p., wykluczający możliwość dochodzenia przed komisją rozjemczą, a tym samym również przed innymi organami powołanymi do rozpatrywania sporów pracowniczych, sprostowania opinii.Ponadto zarówno kodeks pracy, jak i przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 listopada 1974 r. w sprawie świadectw pracy i opinii (Dz. U. Nr 45, poz. 269) nie określają innego sposobu dochodzenia przez pracownika roszczenia o dopełnienie przez zakład pracy obowiązku wydania opinii. W § 9 wymienionego rozporządzenia przewidziano jedynie, że pracownik może dochodzić wydania świadectwa pracy w trybie określonym w § 7 i 8 tego rozporządzenia dla sprostowania świadectw i opinii. Ten sposób postępowania nie przysługuje pracownikom w wypadku nieotrzymania opinii, gdyż § 7 i 8 rozporządzenia mają odpowiednie zastosowanie w razie niewydania świadectwa, a nie opinii.Nie załatwia też sprawy przewidziana w art. 99 k.p. możliwość dochodzenia przez pracownika od zakładu pracy wyrównania szkody powstałej wskutek niewydania opinii w terminie. Odszkodowanie takie należeć się będzie zresztą tylko w razie poniesienia przez pracownika szkody, przede wszystkim jednak nie zastąpi opinii.Prawomocne orzeczenie Komisji lub Sądu Pracy nakazujące wydanie opinii o pracy powinno być przez zakład pracy niezwłocznie wykonane (art. 280 § 2 i 5 k.p.).Niewykonanie tego obowiązku stanowi zagrożone karą grzywny wykroczenie przeciwko prawom pracownika, określone w art. 282 § 2 k.p. Ponadto w razie potrzeby orzeczenie powyższe może być wykonane w trybie przepisów kodeksu postępowania cywilnego o egzekucji świadczeń niepieniężnych (art. 280 § 2 zd. drugie i § 5 k.p. w związku z art. 1050 § 1 lub art. 1065 § 1 k.p.c.). Skoro więc Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych bezzasadnie oddalił wniosek w rozważanym zakresie, to Sąd Najwyższy na podstawie art. 98 § 1 k.p. oraz art. 62 i 74 § 2 ustawy o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych zmienił zaskarżone orzeczenie w tej części i nakazał stronie pozwanej wydać wnioskodawcy opinię o pracy (...).