VI KZP 50/74

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia W. Komorniczak. Sędziowie: S. Kotowski (sprawozdawca), dr. T. Majewski.Prokurator Prokuratury Generalnej: T. Guzkiewicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Kazimierza S., oskarżonego z art. 200 § 1, art. 218 § 1 i art. 241 § 3 k.k., po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 21 stycznia 1975 r., przekazanego postanowieniem rozpoznającego rewizję w tej sprawie Sądu Wojewódzkiego w Koszalinie z dnia 16 października 1974 r., zagadnienia prawnego wymagającego zasadniczej wykładni ustawy, a mianowicie:"Czy w wypadku nieprawomocnego skazania sprawcy na karę pozbawienia wolności w wysokości podlegającej darowaniu oraz wymierzenia mu obok tej kary również kary grzywny na podstawie art. 36 § 4 k.k. należy umorzyć postępowanie zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o amnestii (Dz. U. Nr 27, poz. 159), czy też umorzenie postępowania w myśl wyżej wymienionego przepisu jest uzależnione od oceny sądu rewizyjnego co do niecelowości wymierzenia grzywny na tej podstawie?"i po wysłuchaniu wniosku prokuratorauchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktycznePrzepis art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o amnestii (Dz. U. Nr 27, poz. 159) nakazuje umarzać postępowanie o przestępstwa i przestępstwa skarbowe, jeżeli z okoliczności sprawy wynika, że należałoby orzec za nie karę, która podlegałaby darowaniu.Z przepisu art. 1 ust. 1 tej ustawy o amnestii wynika, że darowaniu podlegają kary: a) pozbawienia wolności w wymiarze określonym w pkt 1 i 2 tego przepisu, b) ograniczenia wolności oraz wykonywana za nią kara zastępcza, c) grzywny do 1.000 złotych orzeczonej jako kara samoistna i d) aresztu wojskowego. Z przepisu więc tego wynika jasno, że darowaniu nie podlega kara grzywny wymierzona jednocześnie z karą pozbawienia wolności za to samo przestępstwo.Jeżeli więc sprawcy przestępstwa lub przestępstwa skarbowego, innego niż określone w art. 2 ust. 1 pkt 1 lub 2 cytowanej ustawy o amnestii, wymierzono za nie karę pozbawienia wolności i karę grzywny, a wymierzona kara pozbawienia wolności podlegałaby darowaniu na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 lub 2 tej ustawy o amnestii, należy rozróżnić dwie sytuacje, gdy wymierzenie kary grzywny było: a) obligatoryjne i b) fakultatywne.W tym wypadku, gdy wymierzenie grzywny było obligatoryjne, zastosowanie ma zasada wyrażona w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 9 sierpnia 1974 r. - VI KZP 33/74 (OSNKW 1974, z. 9, poz. 156), tj. zasada, że w takim wypadku nie ma zastosowania przepis art. 2 ust. 1 pkt 3 cytowanej ustawy o amnestii, gdyż wymierzona sprawcy przestępstwa kara nie podlegałaby darowaniu w całości. Natomiast w tym wypadku, gdy wymierzenie kary grzywny było fakultatywne, powstaje możliwość rozważań, czy wymierzenie tej grzywny ze względu na okoliczności sprawy było celowe.Jeżeli więc sąd rewizyjny dojdzie do przekonania, że wymierzenie fakultatywnej kary grzywny w okolicznościach danej sprawy nie było celowe, należy stwierdzić, że wówczas nic nie stoi na przeszkodzie do umorzenia postępowania, skoro - jak to już powiedziano - kara pozbawienia wolności podlegałaby darowaniu; wówczas bowiem podlegałaby darowaniu cała kara.Reasumując stwierdzić należy, że w wypadku nieprawomocnego skazania sprawcy przestępstwa na karę pozbawienia wolności, która podlegałaby darowaniu na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 lub 2 ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o amnestii (Dz. U. Nr 27, poz. 159), i na karę grzywny na podstawie art. 36 § 4 k.k. sąd rewizyjny umarza postępowanie zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 3 cytowanej ustawy o amnestii tylko wówczas, gdy uzna wymierzenie tej grzywny za niecelowe.