VII KZP 40/77

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia H. Kempisty. Sędziowie: B. Bartosik (sprawozdawca), W. Żebrowski.Prokurator Prokuratury Generalnej: A. Kabat.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Jerzego K. o warunkowe przedterminowe zwolnienie z zastosowaniem art. 3 pkt 1 lit. a dekretu z dnia 19 lipca 1977 r. o amnestii (Dz. U. Nr 24, poz. 102) po rozpoznaniu przekazanego w trybie art. 390 § 1 k.p.k. przez Sąd Wojewódzki w Warszawie postanowieniem z dnia 2 września 1977 r. zagadnienia prawnego wymagającego zasadniczej wykładni ustawy:"1. Czy do obliczania i ustalania okresu próby w wypadku warunkowego przedterminowego zwolnienia z zastosowaniem art. 3 dekretu z dnia 19 lipca 1977 r. o amnestii (Dz. U. Nr 24, poz. 102) stosuje się art. 10 tegoż dekretu, czy też ogólne przepisy kodeksu karnego w tym zakresie (art. 93 i nast.)?2. Czy w związku z tym w postępowaniu wykonawczym podstawę prawną odwołania warunkowego przedterminowego zwolnienia stanowią unormowania określone w dekrecie o amnestii, czy też ogólne przepisy kodeksu karnego i kodeksu karnego wykonawczego?3. Od kiedy należy liczyć i jak ustalać okres próby, jeżeli w jednym postępowaniu sąd rozstrzyga o warunkowym przedterminowym zwolnieniu na podstawie ogólnych przepisów kodeksu karnego, a co do innych spraw stosuje art. 3 dekretu o amnestii?4. Nawiązując do pytania sformułowanego w pkt 3, jak należy rozumieć pojęcie warunkowego przedterminowego zwolnienia użyte w art. 93 § 1 i art. 97 k.k. w zakresie obliczania okresu próby od chwili warunkowego przedterminowego zwolnienia, jeżeli:a) skazany - mimo wydanego prawomocnego postanowienia o warunkowym przedterminowym zwolnieniu - nadal pozostaje w zakładzie karnym (np. został tymczasowo aresztowany, odbywa karę zastępczą, odbywa karę orzeczoną w innym orzeczeniu, np. kolegium do spraw wykroczeń);b) skazany po zwolnieniu z zakładu karnego został z wymienionych wyżej powodów ponownie w nim osadzony - czy okres pobytu w zakładzie karnym co do zastosowania okresu próby ulega przerwaniu i przedłużeniu;c) zachodzi potrzeba obliczenia okresu próby według zasady określonej w art. 93 § 1 k.k. ("czasu pozostałego do odbycia kary"), a mimo warunkowego przedterminowego zwolnienia skazany przebywa nadal w zakładzie karnym?"i po wysłuchaniu wniosku prokuratorauchwalił udzielić na pytania sformułowane w pkt 1, 2 i 3 odpowiedzi jak wyżej oraz odmówić udzielenia odpowiedzi na pytanie sformułowane w pkt 4.Uzasadnienie faktyczneI. Przedstawione przez Sąd Wojewódzki pytanie prawne wskazuje na występujące w praktyce wątpliwości, czy art. 10 dekretu z dnia 19 lipca 1977 r. o amnestii (Dz. U. 24, poz. 102) nie wprowadza w razie warunkowego przedterminowego zwolnienia udzielonego z zastosowaniem art. 3 tego dekretu odmiennego, niż przewidziane w rozdziale XXI kodeksu karnego, wyznaczania okresu próby i podstawy prawnej odwołania warunkowego zwolnienia. W związku z tym stwierdzić należy, że unormowania zawarte zarówno w ust. 1, jak i w ust. 2 art. 10 cytowanego dekretu o amnestii nie mogą odnosić się do instytucji warunkowego przedterminowego zwolnienia.Przepis bowiem art. 10 ust. 1 dekretu dotyczy wyraźnie tych osób, które skorzystały z amnestii w postaci darowania lub złagodzenia kary albo umorzenia postępowania, a które następnie dopuściły się nowego umyślnego przestępstwa. Z treści tego przepisu nie wynika, aby można go było odnieść także i do tych osób, które skorzystały z warunkowego przedterminowego zwolnienia z zastosowaniem art. 3 dekretu.Jeżeliby w art. 10 ust. 1 chodziło o warunkowe przedterminowe zwolnienie, niewątpliwie ustawodawca posłużyłby się w tym przepisie także zwrotem o odwołaniu tego zwolnienia, właściwym dla tej instytucji (argument z art. 95 k.k.).Dodać ponadto należy, że określony w art. 10 ust. 1 dekretu 3-letni okres nie mógłby stanowić okresu próby w rozumieniu art. 93 k.k. nie tylko z tego powodu, iż żaden z przepisów dekretu takiego charakteru mu nie nadaje, lecz także z tej racji, że w razie warunkowego zwolnienia z zastosowaniem art. 3 dekretu - w miarę upływu czasu od daty wejścia w życie dekretu - ów 3-letni okres biegnący od dnia 22 lipca 1977 r. nie byłby zachowany - jako okres próby w rozumieniu art. 93 k.k. - ponieważ ulegałby coraz większemu skracaniu, a po dniu 22 lipca 1980 r. w ogóle nie wchodziłby w rachubę. Taka zaś praktyka byłaby niezgodna z założeniem ustawodawcy, który po to wprowadził odpowiednio długi okres próby dla warunkowo zwolnionych, aby stworzyć dostateczną możliwość sprawdzenia ich resocjalizacji i przystosowania do życia społecznego w warunkach wolnościowych. Permanentne skracanie tego okresu w miarę upływu czasu od wejścia w życie dekretu o amnestii przy założeniu, że art. 10 ust. 1 dekretu ma zastosowanie także do warunkowgo zwolnienia, w praktyce uniemożliwiałoby stosowanie środków probacyjnych wobec skazanych korzystających z dobrodziejstwa określonego w art. 3 dekretu.Do warunkowego zwolnienia nie mogłoby się także odnosić unormowanie zawarte w art. 10 ust. 2 dekretu, gdyż dotyczy ono uchylenia orzeczenia o zastosowaniu amnestii jedynie wobec skazanych nie wywiązujących się z nałożonych na nich obowiązków wymienionych w tym przepisie, którym karę darowano lub wobec których umorzono postępowanie. Brak natomiast jakiegokolwiek odniesienia, aby unormowania te obejmowały także warunkowo zwolnionych z zastosowaniem art. 3 dekretu o amnestii.Reasumując należy stwierdzić, że do warunkowego przedterminowego zwolnienia udzielonego z zastosowaniem art. 3 dekretu z dnia 19 lipca 1977 r. o amnestii w pozostałym zakresie odnoszą się przepisy kodeksu karnego zawarte w rozdziale XII.II. Ze względu na to, że zagadnienie przedstawione w pkt. 4 pytania prawnego nie wyłania się przy rozpoznawaniu środka odwoławczego w sprawie zwolnionego Jerzego K., przeto nie wymaga udzielenia odpowiedzi.