V KRN 58/71

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia F. Karolus. Sędziowie: M. Budzianowski, Z. Nyczaj (sprawozdawca). Prokurator Prokuratury Generalnej: J. Rother. SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy Lidii J., oskarżonej z art. 200 § 1 k.k., z powodu rewizji nadzwyczajnej wniesionej przez Prokuratora Generalnego PRL od prawomocnego wyroku Sądu Wojewódzkiego w Krakowie z dnia 22 kwietnia 1970 r., zmieniającego częściowo wyrok Sądu Powiatowego w Miechowie z dnia 6 lutego 1970 r., zmienił zaskarżone wyroki w ten sposób, iż oskarżoną Lidię J. uznał za winną tego, że w czasie od 14 marca do 29 sierpnia 1969 r. w J., prowadząc na podstawie umowy-zlecenia punkt sprzedaży pomocniczej Gminnej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" w S., przywłaszczyła sobie na szkodę tejże Spółdzielni gotówkę i towary łącznej wartości 20.204,80 zł, i za to skazał oskarżoną z mocy art. 199 § 1 i 36 § 3 k.k. na rok pozbawienia wolności oraz na 3.500 zł grzywny z zamianą w razie jej nieuiszczenia w terminie na zastępczą karę pozbawienia wolności, przyjmując 1 dzień pozbawienia wolności za równoważny 100 zł; na podstawie art. 73, 74, 75 § 3, 76 k.k. warunkowo zawiesił na okres 3 lat wykonanie wymierzonej oskarżonej Lidii J. kary pozbawienia wolności, oddając ją na okres próby pod dozór kuratora sądowego, oraz zobowiązał ją do naprawienia wyrządzonej szkody przez uiszczenie w terminie do 1 grudnia 1971 r. na rzecz Gminnej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" w S. kwoty 4.207,80 zł (...). Uzasadnienie faktyczneLidia J. wyrokiem Sądu Powiatowego w Miechowie z dnia 6 lutego 1970 r., została uznana za winną tego, że w okresie od dnia 14 marca do 29 sierpnia 1969 r. w J., prowadząc punkt sprzedaży pomocniczej Gminnej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" w S., przywłaszczyła sobie gotówkę i towary łącznej wartości 20.204,80 zł na szkodę tejże Spółdzielni, przy czym z racji sprawowanej funkcji była ona odpowiedzialna za zabezpieczenie powierzonego jej mienia społecznego, i na podstawie art. 200 § 1 w związku z art. 2 § 1 k.k. oraz art. 36 § 3 k.k. została skazana na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz 3.500 zł grzywny. Ponadto na mocy art. 40 § 2 k.k. Sąd orzekł wobec oskarżonej pozbawienie praw publicznych na okres 2 lat, a na zasadzie art. 363 § 1 k.p.k. zasądził od niej na rzecz Gminnej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" w S. kwotę 4.207,80 zł tytułem odszkodowania za nie spłaconą resztę "wyliczonego niedoboru". W dniu 22 kwietnia 1970 r. Sąd Wojewódzki w Krakowie, na skutek rewizji oskarżonej, zaskarżony wyrok Sądu Powiatowego zmienił w części orzeczenia o karze w ten sposób, że na zasadzie art. 73 § 1 i 74 § 1 k.k. wykonanie orzeczonej w stosunku do oskarżonej Lidii J. kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres 3 lat, a na podstawie art. 75 § 3 k.k. włożył na nią obowiązek uiszczenia na rzecz Gminnej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" w S. kwoty 4.207,80 zł. Od powyższych prawomocnych wyroków wniósł rewizję nadzwyczajną Prokurator Generalny PRL. Rewizja nadzwyczajna zarzuca obrazę prawa materialnego przez skazanie Lidii J. za zarzucane jej przywłaszczenie gotówki i towarów o łącznej wartości 20.204,80 zł na szkodę Gminnej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" w S. na zasadzie art. 200 § 1 k.k. zamiast na podstawie właściwego w tym wypadku przepisu art. 199 § 1 k.k. W konkluzji rewizja wnosi o zmianę zaskarżonego wyroku przez uznanie Lidii J. za winną tego, że w czasie od 14 marca do 29 sierpnia 1969 r. w J., prowadząc na podstawie umowy-zlecenia punkt sprzedaży pomocniczej Gminnej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" w S., przywłaszczyła sobie na szkodę tejże Spółdzielni gotówkę i towary łącznej wartości 20.204,80 zł i o skazanie jej za to na zasadzie art. 199 § 1 k.k. na 1 rok pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania tej kary na podstawie art. 73 § 1 i 74 § 2 k.k. na okres 3 lat i z zobowiązaniem oskarżonej z mocy art. 75 § 3 k.k. do uiszczenia na rzecz Gminnej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" w S. tytułem naprawienia szkody kwoty 4.207,80 zł oraz o wymierzenie oskarżonej na zasadzie art. 36 § 3 k.k. grzywny w wysokości 3.500 zł, a ponadto o oddanie jej na zasadzie art. 76 § 2 i 3 k.k. pod dozór kuratora sądowego. Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje: Rewizja nadzwyczajna trafnie zarzuca, że zaskarżone wyroki zapadły z obrazą przepisów prawa materialnego. Jak wynika z umowy - zlecenia (umowy ajencyjnej) z dnia 15 sierpnia 1968 r. (ujawnionej w trybie art. 402 § 3 k.p.k.) oraz z opinii o oskarżonej, Gminna Spółdzielnia "Samopomoc Chłopska" w S. zleciła Lidii J. prowadzenie Punktu Sprzedaży Pomocniczej (kiosku spożywczego) w J., przy czym zgodnie z treścią § 11 tej umowy oskarżona w ogóle nie była pracownicą Spółdzielni. W tych warunkach zakwalifikowanie zarzuconego oskarżonej czynu jako przestępstwa z art. 200 § 1 k.k., przewidującego zaostrzoną odpowiedzialność karną wobec osób odpowiedzialnych za ochronę mienia społecznego w związku z zajmowanym stanowiskiem lub pełnioną funkcją, było niesłuszne (por. uchwałę Izby Karnej SN z dnia 4 grudnia 1967 r. VI KZP 48/67 - OSNKW z 1968 r., nr 3, poz. 32). Przypisany oskarżonej czyn wypełnia jedynie dyspozycję art. 199 § 1 k.k. (przy uwzględnieniu przepisu art. 2 § 1 k.k.) i na mocy tego przepisu należało ją skazać. Dlatego też Sąd Najwyższy zmienił odpowiednio zaskarżone wyroki, wymierzając oskarżonej - wobec przyjęcia łagodniejszej kwalifikacji prawnej przypisanego jej czynu - nieco niższą karę pozbawienia wolności, przy czym zastosował, tak jak w zaskarżonym wyroku Sądu Wojewódzkiego, przepisy art. 73, 74 i 75 § 3 k.k., a ponadto na podstawie art. 76 k.k. oddał oskarżoną na okres próby pod dozór kuratora sądowego (w chwili orzekania przez Sąd I instancji była ona młodocianą w rozumieniu art. 120 § 4 k.k.). Z tych względów orzeczono jak na wstępie.