IV KR 98/84

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia F. Wołek. Sędziowie: Z. Kwiecień, M. Mizio (sprawozdawca).Prokurator Prokuratury Generalnej: K. Zdrojewski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy Władysławy W. i innych, oskarżonych z art. 202 § 1, art. 200 § 1, art. 266 § 1 i 4, art. 223 § 1 k.k., z powodu rewizji wniesionych przez obrońców oskarżonych od wyroku Sądu Wojewódzkiego w K. z dnia 26 października 1981 r.zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że (...) z kwalifikacji prawnej czynów przypisanych oskarżonym Władysławie W. i Janowi M. wyłączył art. 200 § 1 k.k. (...).Uzasadnienie faktyczneWyrokiem Sądu Wojewódzkiego w K. z dnia 26 października 1983 r. (...) m.in. oskarżona Władysława W. uznana została za winną tego, że w okresie od dnia 18 lipca 1977 r. do grudnia 1979 r. w S. - jako kierowniczka sklepu nr 13 WSS "Społem" - wyzyskując działalność produkcyjną piekarni nr 1 oraz 2 WSS "Społem", działając w porozumieniu z kierownikiem i magazynierami tych piekarni oraz z wieloma kierowcami i konwojentami, wzięła udział w zagarnięciu wytworzonych w tych piekarniach nadwyżek surowców i dodatków wartości 255.015 zł, przy czym towary te zbyła w swoim sklepie (...).Za czyny te skazano oskarżoną - na podstawie art. 202 § 1, art. 200 § 1, art. 266 § 1 i 4 oraz art. 223 § 1 k.k. - na karę 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, 40.000 zł grzywny (...).Wyrok ten zaskarżyli obrońcy oskarżonych (...).(...) Sąd Najwyższy wyłączył z kwalifikacji prawnej czynów przypisanych oskarżonym Władysławie W. i Janowi M. art. 200 § 1 k.k., gdyż mienie społeczne, którego zagarnięcia dopuścili się, ani nie pozostawało w ich zarządzie, ani nie byli oni odpowiedzialni za jego ochronę lub za nadzór nad nim.Oskarżeni ci działając w porozumieniu ze sobą i z innymi osobami oraz wykorzystując przede wszystkim działalność produkcyjną piekarni nr 1 i nr 2 WSS "Społem", których kierowniczką - kolejno - była oskarżona Anna J., zagarnęli nadwyżki surowców i dodatków, wytworzone ("wygospodarowane") pozaewidencyjnie i nielegalnie w tych piekarniach przez te oskarżone, kosztem - oczywiście - jakości produkowanego tam pieczywa.Nadwyżki te więc pochodziły z mienia spółdzielni, którymi - spośród oskarżonych - zarządzała i nad którym sprawowała - z racji zajmowania stanowiska kierowniczki piekarni i jednocześnie magazynierki w piekarni nr 2 - nadzór wyłącznie oskarżona Anna J. W czasie tworzenia przez nią owych nadwyżek, pozostałych oskarżonych nie łączył z mieniem piekarni żaden stosunek prawny. Ich rola, w ramach realizowanego porozumienia przestępczego, polegała na doprowadzeniu do sprzedaży wytworzonych nadwyżek i na uczestniczeniu w podziale w ten sposób uzyskanej gotówki.W związku z tym oskarżony Jan M., jako kierowca konwojent Spółdzielni Transportu Wiejskiego w S., wykorzystując służbowe kontakty z wspomnianymi piekarniami i sklepem prowadzonym przez oskarżoną Władysławę W., przewoził z piekarni do sklepu towary będące przedmiotem zagarnięcia, a oskarżona ta, pracując w sklepie, sprzedawała je tam.Wprawdzie w tym czasie zagarnięte surowce i dodatki były w dyspozycji tych oskarżonych, jednakże nie z racji zajmowanego stanowiska lub pełnionej funkcji, lecz w wyniku przestępczego działania.W konkluzji więc trzeba stwierdzić, że odpowiedzialność z art. 200 § 1 k.k. zachodzić może tylko wtedy, gdy przedmiot zagarnięcia pochodzi z mienia, które jeszcze przed dokonaniem jego zaboru zostało powierzone oskarżonemu przez osobę uprawnioną i w sposób prawem przewidziany w zarząd albo oddano pod ochronę lub nadzór z tytułu zajmowanego przez oskarżonego stanowiska lub pełnionej funkcji. Bezprawność wejścia w posiadanie mienia społecznego wyłącza możliwość przyjęcia szczególnego stosunku prawnego łączącego oskarżonego z tym mieniem, o którym mowa w art. 200 k.k.