N 27/71

PostanowienieIzba Cywilna1971-05-27

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przekroczenie terminu do złożenia wniosku o zwolnienie od kary na podstawie art. 301 § 3 k.k. ma skutki procesowe w postaci nieważności czynności procesowej?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że termin określony w art. 72 § 1 k.k.w. do złożenia wniosku o zastosowanie art. 301 § 3 k.k. ma charakter porządkowy (instrukcyjny) i jego przekroczenie nie rodzi skutków procesowych w zakresie ważności czynności procesowej. W związku z tym wniosek dowódcy jednostki wojskowej powinien był być rozpatrzony merytorycznie, a skazanego należało zwolnić od kary, ponieważ spełnił przesłanki określone w art. 301 § 3 i 4 k.k.
Stan faktyczny
Zbigniew M. został skazany na 6 miesięcy aresztu wojskowego z odroczeniem wykonania kary do czasu ukończenia służby. Po przeniesieniu do rezerwy, dowódca jednostki złożył wniosek o zwolnienie go od kary. Sąd Okręgu Wojskowego pozostawił wniosek bez uwzględnienia, powołując się na przekroczenie terminu. Sąd postanowił również z urzędu wystąpić o ułaskawienie. Naczelny Prokurator Wojskowy wniósł rewizję nadzwyczajną.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zmienił zaskarżone postanowienie przez zwolnienie Zbigniewa M. od kary 6 miesięcy aresztu wojskowego, co skutkuje zatarciem skazania.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk Z. Krasuski (sprawozdawca). Sędziowie: płk K. Mioduski, płk C. Lipski.Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: płk J. Szulczyk.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy Zbigniewa M., skazanego prawomocnie za przestępstwo z art. 303 § 1 k.k. na 6 miesięcy aresztu wojskowego z odroczeniem wykonania tej kary do czasu ukończenia służby wojskowej, z powodu rewizji nadzwyczajnej Naczelnego Prokuratora Wojskowego na postanowienie Sądu Warszawskiego Okręgu Wojskowego z dnia 31 marca 1971 r.,zmienił zaskarżone postanowienie przez zwolnienie na mocy art. 301 § 3 i 4 k.k. Zbigniewa M. od kary 6 miesięcy aresztu wojskowego, wymierzonej mu wyrokiem Sądu Warszawskiego Okręgu Wojskowego z dnia 27 kwietnia 1970 r. za przestępstwo z art. 303 § 1 k.k., co pociąga za sobą z mocy prawa zatarcie skazania.Uzasadnienie faktyczneZbigniew M. został skazany wyrokiem Sądu Warszawskiego Okręgu Wojskowego z dnia 27 kwietnia 1970 r. na karę 6 miesięcy aresztu wojskowego - z odroczeniem jej wykonania do czasu ukończenia zasadniczej służby wojskowej - za przestępstwo z art. 303 § 1 k.k.Do rezerwy został on przeniesiony w dniu 6 stycznia 1971 r., natomiast wniosek dowódcy jednostki wojskowej w N. o zwolnienie go od kary w myśl art. 301 § 3 k.k. nosi datę 15 stycznia `1971 r.Sąd Warszawskiego Okręgu Wojskowego postanowieniem z dnia 31 marca 1971 r. pozostawił wniosek bez uwzględnienia, opierając się na art. 72 § 1 k.k.w., nakazującym złożenie takiego wniosku "nie później niż w dniu ukończenia służby przez żołnierza".Jednocześnie sąd postanowił z urzędu wystąpić z wnioskiem do Rady Państwa PRL o ułaskawienie Zbigniewa M. przez darowanie mu wymierzonej kary 6 miesięcy aresztu wojskowego.Naczelny Prokurator Wojskowy domaga się w rewizji nadzwyczajnej uchylenia tego postanowienia.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy uznał rewizję nadzwyczajną za zasadną.Sąd I instancji mylnie powołał się na art. 72 § 1 k.k.w. jako na podstawę pozostawienia bez uwzględnienia wniosku dowódcy jednostki o zwolnienie skazanego od wymierzonej mu kary 6 miesięcy aresztu wojskowego. Określony w przepisie art. 72 § 1 k.k.w. termin, w którym wniosek o zastosowanie art. 301 § 3 k.k. powinien być złożony, nie jest terminem zawitym, gdyż w myśl art. 107 § 1 k.p.k. terminami takimi są jedynie terminy do wnoszenia środków zaskarżenia, jak również terminy, które ustawa za takie uznaje. Skoro określony w art. 72 § 1 k.k.w. termin nie odpowiada tym warunkom, to jest on terminem o charakterze porządkowym (instrukcyjnym) i jego przekroczenie nie rodzi skutków procesowych w zakresie ważności czynności procesowej dokonanej po takim terminie, choć może się stać przyczyną odpowiedzialności dyscyplinarnej podmiotu, który uchybił temu terminowi.A zatem wniosek dowódcy jednostki wojskowej w N. powinien był być rozpatrzony merytorycznie.Ponieważ okres odroczenia wykonania kary wymierzonej skazanemu trwał od dnia 5 maja 1970 r. (tj. od daty uprawomocnienia się wyroku) do dnia 6 stycznia 1971 r., tj. do daty zwolnienia go do rezerwy oraz ponieważ skazany w tym czasie "okazał się żołnierzem zdyscyplinowanym, należycie wykonywał rozkazy i zarządzenia przełożonych" a "wymierzona kara wychowawczo wpłynęła" na niego, przeto istnieje podstawa do zwolnienia go od wymierzonej mu kary.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 303 § 1 KKart. 301 § 3art. 301 § 3 KKart. 72 § 1 KKart. 107 § 1 KPK§ 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026.