V KR 271/74

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Cieślak. Sędziowie: M. Szczepański, W. Żebrowski (sprawozdawca). Prokurator Prokuratury Generalnej: F. Pasturczak.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy Barbary Marii F., oskarżonej z art. 202 § 2 i art. 200 § 1 k.k. w związku z art. 10 § 2 i art. 58 k.k., oraz Zofii G. i Ryszarda K., oskarżonych z art. 202 § 1 i art. 200 § 1 k.k. w związku z art. 10 § 2 i art. 58 k.k., z powodu rewizji wniesionych przez tych oskarżonych od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Łodzi z dnia 14 lutego 1974 r.,przyjmując, że oskarżona Barbara Maria F. zagarnęła około 200.000 zł, i ustalając kwotę zasądzonego od niej odszkodowania na 133.940 zł, u t r z y m a ł w mocy zaskarżony wyrok w stosunku do tej oskarżonej oraz w stosunku do oskarżonych Zofii G. i Ryszarda K., przy czym na podstawie art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o amnestii (Dz. U. Nr 27, poz. 159) wymierzone kary pozbawienia wolności złagodził o 1/3, tj. oskarżonej Barbarze Marii F. do 4 lat i 8 miesięcy, a oskarżonym Zofii G. i Ryszardowi K. do 2 lat i 8 miesięcy (...).Uzasadnienie faktyczne1. Fakt zagarnięcia nie jest przez rewizję kwestionowany i w świetle przeprowadzonych dowodów nie ulega wątpliwości. A zatem pierwsze z wymagających rozważenia zagadnień sprowadza się do tego, ile pieniędzy zagarnęła oskarżona Barbara Maria F. we współdziałaniu z pozostałymi oskarżonymi na szkodę Huty Szkła Gospodarczego w P.Sąd Wojewódzki przyjął w zaskarżonym wyroku, że zagarnięto 200.110 zł. Rewizja natomiast wnosi o przypisanie oskarżonej Barbarze Marii F. współudziału w zagarnięciu około 166.000 zł na tej podstawie, że z jej wyjaśnień wynika wprawdzie zagarnięcie około 196.000 zł, ale z tej kwoty należy odliczyć 30.000 zł, które zagarnęła oskarżona Zofia G. bez wiedzy oskarżonej Barbary Marii F. i poza granicami porozumienia. Z powyższym stanowiskiem rewizji nie można się zgodzić. Powołane w rewizji karty akt sprawy nie dają podstawy do przyjęcia za prawdziwe tego, o co wnosi rewizja. W szczególności - wbrew twierdzeniu rewizji - nie można przyjąć, że oskarżona Barbara Maria F. dowiedziała się o owych 30.000 zł dopiero po fakcie zakończenia pracy w przedsiębiorstwie. Poza tym prawidłowe są ustalenia zaskarżonego wyroku o działaniu wszystkich oskarżonych w porozumieniu, w tym także w porozumieniu oskarżonych Barbary Marii F. i oskarżonej Zofii G., którego wyrazem było nieodprowadzenie pieniędzy do kasy lub odprowadzenie ich w zaniżonej wysokości, sprzedawanie fałszywych bonów posiłkowych, tzw. grzbietów, niszczenie dokumentacji w celu uniemożliwienia kontroli i przeznaczenie zagarniętych pieniędzy między innymi na wspólne libacje. Tak wiec nie można przyjąć, że oskarżona Barbara Maria F. współdziałała w zagarnięciu "tylko" 166.000 zł (...).2. Drugim wymagającym rozważenia jest zagadnienie współmierności wymierzonej kary. Minimalna korektura zaskarżonego wyroku w zakresie wysokości kwoty zagarniętej o około 110 zł nie może mieć wpływu na wymiar kary, a wymierzona kara w świetle prawidłowo ustalonych oraz powołanych w zaskarżonym wyroku okoliczności obciążających i łagodzących nie wykazuje cech rażącej niewspółmierności. Oceny tej nie podważa bardzo ogólnie sformułowany zarzut rewizji o rażącej niewspółmierności kary. Przeciwko wnioskowanemu przez rewizję zmniejszeniu orzeczonej kary przemawia w szczególności wartość zagarniętego mienia (około 200.000 zł), przekraczająca wydatnie wartość dającą podstawę do zakwalifikowania czynu z art. 202 § 2 k.k., tj. 100.000 zł; długotrwałość przestępnej działalności (3 i 1/2 roku) i uznanie przestępstwa za ciągłe (art. 58 k.k.), niepoślednia rola tej oskarżonej w przestępstwie, zagarnianie mienia, za które była szczególnie odpowiedzialna (kumulatywna kwalifikacja z art. 200 § 1 k.k.), obracanie zagarniętych kwot na libacje alkoholowe i niszczenie dokumentacji w celu uniemożliwienia kontroli.Skorygowany czyn oskarżonej Barbary Marii F. nie jest natomiast wyłączony spod działania amnestii ze względu na przepis art. 4 ust. 4 ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o amnestii (Dz. U. Nr 27, poz. 159).W przepisie tym bowiem nie chodzi ani o osoby, które w rozumieniu art. 200 § 1 k.k. zarządzają mieniem społecznym albo są odpowiedzialne za jego ochronę lub za nadzór nad nim w związku z zajmowanym stanowiskiem lub pełnioną funkcją, ani o osoby, których rola w popełnieniu przestępstwa była bardziej pierwszoplanowa. W rozumieniu art. 4 ust. 4 ustawy o amnestii organizatorem jest osoba opracowująca sposoby działalności przestępnej, a kierującym - osoba spełniająca funkcję przywódcy w realizowaniu przestępnego celu.Nie można przyjąć, ażeby rolę organizatora lub kierującego wykonaniem - w rozumieniu cytowanego przepisu ustawy o amnestii - spełniała oskarżona Barbara Maria F. Ze względu na to, że ponadto skorygowana wartość zagarniętego mienia nie stanowi wartości wielkiej w rozumieniu art. 4 ust. 4 cytowanej ustawy o amnestii w związku z art. 120 § 9 k.k., tzn. nie przekracza 200.000 zł, wymierzoną oskarżonej Barbarze Marii F. karę 7 lat pozbawienia wolności zmniejszono na podstawie art. 3 ust. 4 cytowanej ustawy o amnestii o 1/3, tj. o 2 lata i 4 miesiące, czyli do kary 4 lat i 8 miesięcy.3. Skorygowanie kwoty zagarnięcia wymaga skorygowania kwoty odszkodowania zasądzonego na podstawie art. 363 § 1 k.p.k. Od kwoty 200.000 zł odliczyć należało wyrównanie szkody w kwocie 66.060 zł i ustalić kwotę zasądzonego odszkodowania na 133.940 zł.Od zasądzonego odszkodowania w kwocie 134.050 zł sąd pierwszej instancji ustalił wpis stosunkowy w kwocie 3.881 zł, tj. według tabeli wpisów częściowych, uiszczanych przez jednostki gospodarki uspołecznionej. W związku z tym należy stwierdzić, że od oskarżonego, od którego zasądzono odszkodowanie na podstawie art. 363 § 1 k.p.k., pobiera się wpis stosunkowy w pełnej wysokości, a nie według tabeli wpisów częściowych, uiszczanych przez jednostki gospodarki uspołecznionej. Wynika to z przepisu § 2 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 czerwca 1967 r. w sprawie określenia wysokości wpisów w sprawach cywilnych (Dz. U. z 1973 r. Nr 21, poz. 127) w związku z art. 37 ustawy z dnia 13 czerwca 1967 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 24, poz. 110) oraz w związku z art. 562 k.p.k. Uchybienie powyższe sąd pierwszej instancji powinien naprawić w trybie przewidzianym w art. 13 cytowanej ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Powyższe odnosi się odpowiednio do pozostałych oskarżonych (...).