RNw 65/68
PostanowienieIzba Cywilna1969-07-02
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kwalifikacja prawna czynu polegającego na chuligańskiej czynnej napaści na funkcjonariusza organów bezpieczeństwa publicznego, skutkującej ciężkim uszkodzeniem ciała, powinna być oparta na art. 117 § 1 i 2 k.k.W.P. w związku z art. 1 ustawy o zaostrzeniu odpowiedzialności karnej za chuligaństwo, czy też na art. 117 § 1 i 2 k.k.W.P. w związku z art. 4 tej ustawy?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że kwalifikacja prawna czynu polegającego na chuligańskiej czynnej napaści na funkcjonariusza organów bezpieczeństwa publicznego, skutkującej ciężkim uszkodzeniem ciała, powinna być oparta na art. 117 § 1 i 2 k.k.W.P. w związku z art. 1 ustawy z dnia 22 maja 1958 r. o zaostrzeniu odpowiedzialności karnej za chuligaństwo. Przepis art. 4 tej ustawy ma zastosowanie wyłącznie do czynnej napaści określonej w art. 133 § 1 k.k., a nie do czynów kwalifikowanych z art. 117 k.k.W.P.Stan faktyczny
Edward R. został skazany za chuligańską czynną napaść na starszego stopniem funkcjonariusza WSW, w wyniku której pokrzywdzony doznał ciężkiego uszkodzenia ciała. Sąd I instancji zakwalifikował czyn z art. 117 § 1 i 2 k.k.W.P. w związku z art. 1 ustawy o chuligaństwie. Sąd Najwyższy pierwotnie zmienił kwalifikację prawną na art. 117 § 1 i 2 k.k.W.P. w związku z art. 4 tej ustawy. Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego wniósł o zmianę postanowienia SN, domagając się utrzymania w mocy wyroku Sądu I instancji.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zmienił postanowienie z dnia 24 września 1968 r. w ten sposób, że wyrok Wojskowego Sądu Garnizonowego w Krakowie z dnia 23 lipca 1968 r. utrzymuje się w mocy.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk K. Mioduski.Sędziowie: płk J. Radwański (sprawozdawca), płk Z. Krasuski, płk A. Kruszka, ppłk J. Gawrysiak, ppłk H. Kwaśny, ppłk S. Mendyka.Prokurator: płk M. Flemming.SentencjaSąd Najwyższy rozpoznał na posiedzeniu niejawnym w trybie nadzoru sądowego, na skutek wniosku rewizyjnego Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego, sprawę Edwarda R., skazanego wyrokiem Wojskowego Sądu Garnizonowego w Krakowie z dnia 23 lipca 1968 r. na podstawie art. 117 § 1 i 2 k.k.W.P. w związku z art. 1 ustawy z dnia 22 maja 1958 r. o zaostrzeniu odpowiedzialności karnej za chuligaństwo (Dz. U. Nr 34, poz. 152) na karę 2 lat więzienia za to, że w dniu 31 grudnia 1967 r. około godz. 22 na zabawie sylwestrowej w N. znieważył starszego w stopniu służbowym Eugeniusza M. z Oddziału WSW w N1. oraz dopuścił się czynnej napaści na niego w ten sposób, że będąc w stanie nietrzeźwości użył w stosunku do niego obelżywego słowa, zerwał mu sznur od gwizdka, a ponadto bił go rękami i kopał nogami, wskutek czego Eugeniusz M. doznał uszkodzenia ciała w postaci skośnego złamania strzałki lewej nogi powyżej nasady z przemieszczeniem nasady do boku, przy czym czyn oskarżonego miał charakter chuligański.Wyrok ten został zmieniony postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 24 września 1968 r. w ten sposób, że przyjętą kwalifikację prawną przypisanego skazanemu czynu poprawiono na art. 117 § 1 i 2 k.k.W.P. w związku z art. 4 ustawy z dnia 22 maja 1958 r. o zaostrzeniu odpowiedzialności karnej za chuligaństwo (Dz. U. Nr 34, poz. 152).Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego w swym wniosku rewizyjnym domaga się zmiany powołanego wyżej postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 24 września 1968 r. w ten sposób, że wyrok Sądu I instancji utrzymuje się w mocy.Sąd Najwyższy, w uwzględnieniu wniosku rewizyjnego Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego, postanowił zmienić postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 września 1968 r. w sprawie Edwarda R. w ten sposób, że wyrok Wojskowego Sądu Garnizonowego w Krakowie z dnia 23 lipca 1968 r. w sprawie Edwarda R. utrzymuje się w mocy.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd:Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego w swym wniosku rewizyjnym podnosi, że Sąd I instancji przyjął w uzasadnieniu wyroku, iż czyn popełniony przez skazanego Edwarda R. wyczerpuje znamiona przestępstwa z art. 117 § 1 i 2 k.k.W.P. w związku z art. 1 ustawy z dnia 22 maja 1958 r. o zaostrzeniu odpowiedzialności karnej za chuligaństwo (Dz. U. Nr 34, poz. 152).Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 24 września 1968 r. zmienił wyrok Sądu I instancji i przyjął, że czyn przestępny popełniony przez skazanego wyczerpuje znamiona przestępstwa z art. 117 § 1 i 2 k.k.W.P. w związku z art. 4 ustawy z dnia 22 maja 1958 r. o zaostrzeniu odpowiedzialności karnej za chuligaństwo (Dz. U. Nr 34, poz. 152).Nie kwestionując ustaleń faktycznych dokonanych przez Sądy obu instancji ani też wysokości wymierzonej skazanemu kary, nie można się jednak zgodzić ze stanowiskiem zajętym przez Sąd Najwyższy co do dokonanej zmiany kwalifikacji prawnej czynu popełnionego przez skazanego. Podkreślić bowiem należy, że dyspozycja art. 4 ustawy z dnia 22 maja 1958 r. o zaostrzeniu odpowiedzialności karnej za chuligaństwo (Dz. U. Nr 34, poz. 152) jednoznacznie wskazuje na to, iż przepis ten ma zastosowanie jedynie do wyliczonych w jego treści wypadków czynnej napaści określonej wyłącznie w art. 133 § 1 k.k. Natomiast przepis art. 4 powołanej ustawy z dnia 22 maja 1958 r. w świetle wyrażonego w jego treści sformułowania: "w przypadku czynnej napaści określonej w art. 133 § 1 kodeksu karnego" - nie odnosi się do wypadków czynnej napaści określonej w innych przepisach (np. w art. 133 § 2 k.k.), wobec czego omawiany przepis nie ma zastosowania także do wypadków czynnej napaści określonej w art. 117 k.k.W.P. W związku z tym uznać należy, że chuligański charakter czynnej napaści stanowiącej przestępstwo z art. 117 § 1 lub z art. 117 § 2 k.k.W.P. powinien być uwzględniony w ramach sędziowskiego wymiaru kary na podstawie art. 1 powołanej ustawy z dnia 22 maja 1958 r., a nie art. 4 tej ustawy.W świetle przytoczonych wywodów należy stwierdzić, że przy określaniu kwalifikacji prawnej czynnej napaści będącej przestępstwem o charakterze chuligańskim, a stanowiącej przestępstwo z art. 117 § 1 lub § 2 k.k.W.P., nie stosuje się przepisu art. 4 ustawy z dnia 22 maja 1958 r. o zaostrzeniu odpowiedzialności karnej za chuligaństwo (Dz. U. Nr 34, poz. 152), lecz przepis art. 117 § 1 lub § 2 k.k.W.P. w związku z art. 1 powołanej ustawy z dnia 22 maja 1958 r.Skoro zatem dokonany przez skazanego Edwarda R. czyn o charakterze chuligańskim stanowił czynną napaść na członka organów WSW Eugeniusza M., który w wyniku działania skazanego doznał ciężkiego uszkodzenia ciała, to Sąd I instancji prawidłowo określił kwalifikację prawną czynu skazanego przyjmując, że dopuścił się on przestępstwa z art. 117 § 1 i 2 k.k.W.P. w związku z art. 1 ustawy z dnia 22 maja 1958 r. o zaostrzeniu odpowiedzialności karnej za chuligaństwo (Dz. U. Nr 34, poz. 152).Przedstawione wyżej wywody wniosku rewizyjnego Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego należy uznać za słuszne i uzasadnione. Nie da się bowiem zaprzeczyć, że skoro przepis art. 4 ustawy z dnia 22 maja 1958 r. o zaostrzeniu odpowiedzialności karnej za chuligaństwo (Dz. U. Nr 34, poz. 152) wyraźnie wskazuje na to, iż odnosi się on wyłącznie do wypadków wskazanych w art. 133 § 1 k.k., to nie może on mieć zastosowania do innych wypadków, a w szczególności do wypadków czynnej napaści określonych w art. 117 § 1 i 2 k.k.W.P. Dlatego też przyjętą przez Sąd I instancji kwalifikację prawną przypisanego skazanemu Edwardowi R. czynu z art. 117 § 1 i 2 k.k.W.P. w związku z art. 1 ustawy z dnia 22 maja 1958 r. o zaostrzeniu odpowiedzialności karnej za chuligaństwo (Dz. U. Nr 34, poz. 152) należy uznać za prawidłową, brak zaś było podstaw do jej zmiany w takim sensie, jak to uczyniła instancja rewizyjna.
Powiązane orzeczenia
- RNw 16/68 1968-04-19Czy przepis art. 2 ustawy z dnia 22 maja 1958 r. o zaostrzeniu odpowiedzialności karnej za chuligaństwo może być stosowany do przestępstwa z art. 154 k.k.W.P. i czy wymierzona kara była współmierna do popełnionego czynu?
- Rw 1288/64 1964-11-27Czy czyn popełniony przez oskarżonego, polegający na uderzeniu funkcjonariusza MO i społecznego inspektora drogowego, może być zakwalifikowany jako przestępstwo o charakterze chuligańskim w rozumieniu ustawy z dnia 22 ma…
- RNw 57/63 1964-01-14Czy ustawa z dnia 22 maja 1958 r. o zaostrzeniu odpowiedzialności karnej za chuligaństwo ma zastosowanie do każdego przestępstwa wymienionego w art. 2 tej ustawy, czy też istnieją kryteria pozwalające na wyłączenie jej s…
- V K 1462/59 1960-11-02Czy czyn oskarżonego, polegający na czynnej napaści na funkcjonariusza Milicji Obywatelskiej podczas interwencji, powinien być oceniany jako chuligański w rozumieniu ustawy z dnia 22 maja 1958 r. o zaostrzeniu odpowiedzi…
- Rw 750/68 1968-12-07Czy członkowie Wojskowej Służby Wewnętrznej (WSW) są organami powołanymi do ochrony porządku i bezpieczeństwa publicznego, korzystającymi ze wzmożonej ochrony prawnej przewidzianej w art. 4 ustawy o zaostrzeniu odpowiedz…
Powołane przepisy
art. 117 § 1art. 1art. 4art. 133 § 1 KKart. 133 § 1art. 133 § 2 KKart. 117 KKart. 117 § 2 KK§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026.