I CR 41/70

SentencjaPo rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 1970 r. sprawy z powództwa Ewy T.-R. przeciwko Spółdzielni Wydawniczej "K. i W." w W. o 31.500 zł na skutek rewizji strony pozwanej od wyroku Sądu Wojewódzkiego w W. z dnia 5 czerwca 1969 r., sygn. akt II C 52/69 i zażalenia powódki (mylnie nazwanego rewizją) na postanowienie Sądu Wojewódzkiego dla m.st. Warszawy z dnia 24 listopada 1969 r. wydanej w tejże sprawie oddala rewizję strony pozwanej, zażalenie zaś powódki odrzuca oraz zasądza od pozwanej Spółdzielni "K. i W." na rzecz powódki Ewy R.-T. 400 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania rewizyjnego.Uzasadnienie faktyczneNa skutek pozwu Ewy R.-T. Sąd Wojewódzki w W. wyrokiem z dnia 19 grudnia 1967 r. zasądził na rzecz powódki od pozwanej Spółdzielni Wydawniczej "K. i W." 5.470 zł tytułem reszty wynagrodzenia autorskiego za 7 map opublikowanych w wydanej przez stronę pozwaną książce powódki pt. "Protekcjonizm w rolnictwie Europy Zachodniej", w pozostałej zaś części powództwo oddalił.Na podstawie opinii Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii, wyrażonej w piśmie z dnia 13 grudnia 1965 r., Sąd Wojewódzki doszedł do wniosku, że sporne mapy należy zakwalifikować do kategorii map o poziomie średnim i wyższym wg tabeli wynagrodzeń nr 2 pisma okólnego Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii z dnia 3 sierpnia 1954 r. Z uwagi zaś na nieskomplikowaną formę graficzną map i nieznaczny stopień ich nasycenia treścią, zastosował najniższą stawkę wynagrodzenia autorskiego, przewidzianą w tabeli nr 2, która dla formatu reprodukcyjnego, jak w danym wypadku nie przekraczającego 5 dcm2, wynosi 1.500 zł W konsekwencji Sąd Wojewódzki określił przypadające powódce wynagrodzenie autorskie za 7 map na 10.500 zł, a po uwzględnieniu wypłaconej już powódce kwoty 5.030 zł, zasądził na jej rzecz resztę w wysokości 5.470 złotych.Na skutek rewizji obu stron Sąd Najwyższy wyrokiem z dnia 30 września 1968 r. uchylił powyższy wyrok w części uwzględniającej powództwo, jak również w części oddalającej powództwo o 12.470 zł oraz orzekającej o kosztach procesu i sprawę w tym zakresie przekazał sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.Sąd Najwyższy uznał za słuszne zarzuty obu rewizji co do pominięcia dowodu z opinii biegłego, koniecznej do krytycznego rozważenia oraz skonfrontowania z analizą samych map znajdujących się w aktach dwóch sprzecznych ze sobą wypowiedzi Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii oraz pisma Zarządu Topograficznego Sztabu Generalnego. Uznał również, że zaliczenie na poczet przyznanego powódce wynagrodzenia autorskiego sumy 5.030 zł z tytułu poprzednio wypłaconych jej należności wymagało szczegółowego rozważenia dokonanych na rzecz powódki wypłat w zestawieniu z treścią umowy wydawniczej oraz umowy graficznej, na podstawie których wypłaty te miały miejsce, i ustalenia, czy i ewentualnie jakie z otrzymanych przez powódkę kwot dotyczyły wynagrodzenia autorskiego za mapy, będącego przedmiotem obecnego sporu.Po ponownym rozpoznaniu sprawy, w toku którego zasięgnięto opinii biegłego, kierownika Katedry Kartografii Uniwersytetu Warszawskiego, dra Lecha B., Sąd Wojewódzki w W. wyrokiem z dnia 5 czerwca 1969 r., sprostowanym następnie postanowieniem z dnia 15 lipca 1969 r., zasądził od pozwanej Spółdzielni na rzecz powódki 12.470 zł z % oraz 1.000 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.Opierając się na opinii wymienionego ostatnio biegłego, Sąd Wojewódzki określił wynagrodzenie autorskie należne powódce za opracowane przez nią mapy wg najwyższej stawki przewidzianej w tabeli Nr 2 lit. b pisma okólnego Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii dla map na poziomie średnim i wyższym o powierzchni do 5 dcm2, która wynosi 2.500 zł za mapę. Przy tym założeniu wynagrodzenie autorskie za 7 map obliczone zostało na 17.500 zł, a po uwzględnieniu zapłaconej powódce - wg twierdzeń strony pozwanej - na poczet wynagrodzenia sumy 5.030 zł, Sąd Wojewódzki zasądził na jej rzecz resztę w wysokości 12.470 zł.Pełnomocnik powódki, powołując się na swoje oświadczenie na rozprawie poprzedzającej wydanie wyroku, że powódce na poczet wynagrodzenia autorskiego za mapy zapłacono tylko 3.500 zł, wnosił o uzupełnienie wyroku przez orzeczenie o oddaleniu powództwa (co do różnicy, tj. co do 1.530 zł).Sąd Wojewódzki postanowieniem z dnia 24 listopada 1969 r. wniosek o uzupełnienie wyroku oddalił, uznając, że roszczenie powódki zostało rozpoznane w całości i że w związku z tym nie zachodzi potrzeba uzupełnienia wyroku przez oddalenie powództwa w części nie uwzględnionej.Pozwana Spółdzielnia w rewizji opartej na podstawach z art. 368 p. 1, 3 i 5 k.p.c., wnosi o zmianę wyroku Sądu Wojewódzkiego w całości i oddalenie powództwa bądź o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.Pełnomocnik zaś powódki w piśmie procesowym nazwanym rewizją, zarzucając naruszenie prawa materialnego i uchybienia procesowe odnoszące się do postanowienia z 24 listopada 1969 r. oddalającego żądanie uzupełnienia wyroku, wnosi o dodatkowe zasądzenie na rzecz powódki 1.530 zł z %.Rozpoznając wniesione środki odwoławcze,Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Zarzuty rewizji strony pozwanej sprowadzają się w istocie rzeczy do stwierdzenia, że przesłanką decydującą o zakwalifikowaniu mapy do jednej z dwóch kategorii objętych tabelami wynagrodzeń nr 1 i 2 pisma Centralnego Urzędu Geodezji i Kartografii w sprawie honorariów autorskich za prace kartograficzne mogą być tylko cechy dotyczące graficznego opracowania mapy.Pogląd taki nie znajduje jednak usprawiedliwienia w treści powyższego pisma, które wyjaśnia, że wynagrodzenie autorskie stanowi zapłatę nie tylko za opracowanie graficzne i opisowe mapy, lecz także - i to przede wszystkim - za pracę autora przy opracowaniu naukowym jej konceptu (ust. 1). Pismo to stwierdza poza tym, że wysokość wynagrodzenia zależy od wartości wkładu pracy autora przy danej mapie oraz od wartości mapy pod względem naukowym i graficznym (ust. 2).Jest zaś oczywiste, że zależnie od rodzaju i przeznaczenia mapy, przy ocenie jej wartości występują na plan pierwszy różne kryteria. Może to być np. poziom opracowania graficznego w odniesieniu do map przeznaczonych do celów dydaktycznych lub popularyzatorskich, względnie wartość naukowa mapy oraz związany z tym wkład pracy jej autora przy mapach o charakterze naukowym.W danym wypadku, gdy sporne mapy zamieszczone zostały w wydawnictwie mającym za przedmiot dzieło naukowe, ocena ich rodzaju, dokonana przez biegłego, na podstawie niezbędnego do przygotowania konceptu map nakładu pracy oraz wartości naukowej map ze względu na poziom ich autorki, nie nasuwa żadnych zastrzeżeń.Dodać przy tym należy, że, jak to wynika zresztą z własnych twierdzeń strony pozwanej (k. 14 i 27), treść naukowa map nie znajduje bezpośredniego wyrazu w książce powódki, a w związku z tym honorarium autorskie za mapy stanowi jedynie wynagrodzenie za wkład pracy przy opracowaniu ich konceptu.W tych warunkach wnioski, jakie rewizja opiera na zamieszczonej w pkt A tabeli wynagrodzeń nr 1 cyt. pisma GUKiK charakterystyce map uproszczonych, są całkowicie dowolne, na co wyraźnie wskazują przytoczone w tym punkcie jako przykład mapy dla niższych klas szkoły podstawowej, mapy pogody itp., z którymi w żadnym razie nie można porównać map stanowiących przedmiot sporu.Dlatego też rewizja strony pozwanej nie mogła być uwzględniona.Jeśli zaś chodzi o środek odwoławczy powódki, to jak wynika z jego treści, chociaż nazwany został rewizją, stanowi on w istocie rzeczy zażalenie na postanowienie Sądu Wojewódzkiego z dnia 24 listopada 1969 r., którym oddalono wniosek o uzupełnienie wyroku.Zaskarżone postanowienie doręczone zostało jednak pełnomocnikowi powódki w dniu 3 grudnia 1969 r., a w związku z tym zażalenie wniesione w dniu 16 grudnia 1969 r., tj. po upływie przepisanego, 7-dniowego terminu (art. 394 § 2 k.p.c.), podlega odrzuceniu.Z tych zasad Sąd Najwyższy, stosownie do art. 387 i 297 § 2 w związku z art. 375 k.p.c., orzekł jak w sentencji.