VI KZP 9/69
UchwałaIzba Karna1969-07-24
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w procesie karnym z udziałem wielu oskarżonych, w którym oskarżyciel publiczny brał udział w rozprawie, rewizja powoda cywilnego podlega rozpoznaniu w stosunku do wszystkich oskarżonych, nawet jeśli tylko jeden z nich zaskarżył wyrok?Ratio decidendi
Rewizja powoda cywilnego w procesie karnym z udziałem wielu oskarżonych, w którym oskarżyciel publiczny brał udział w rozprawie, podlega rozpoznaniu jedynie w stosunku do tych oskarżonych, którzy zaskarżyli wyrok, lub gdy wyrok w stosunku do nich został zaskarżony przez oskarżyciela publicznego. Celem tej zasady jest zapobieganie niepotrzebnemu przedłużaniu postępowania karnego w zakresie rozstrzygnięć o roszczeniach cywilnych.Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki w Białymstoku przedstawił Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia kwestię prawną dotyczącą rozpoznania rewizji powoda cywilnego w sprawie karnej przeciwko kilku oskarżonym. Jeden z oskarżonych został warunkowo skazany, a dwaj uniewinnieni. Rewizję wniósł wyłącznie obrońca skazanego oskarżonego, który nie był pozwanym w procesie adhezyjnym. Powód cywilny również wniósł rewizję.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchwalił udzielić odpowiedzi na przedstawione zagadnienie prawne.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia A. Pyszkowski.Sędziowie: A. Kafarski (sprawozdawca), R. Staszkiewicz.Prokurator Prokuratury Generalnej: J. Pozorski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Józefa S. i innych, oskarżonych z art. 241 i 239 § 1 k.k., po rozpoznaniu przedstawionej przez Sąd Wojewódzki w Białymstoku postanowieniem z dnia 17 lutego 1969 r. do rozstrzygnięcia kwestii prawnej wymagającej zasadniczej wykładni ustawy, a mianowicie:"a)Czy rewizja powoda cywilnego podlega rozpoznaniu wobec oskarżonych (pozwanych), z których jeden został warunkowo skazany, a dwóch uniewinnionych, w warunkach, kiedy oskarżyciel publiczny brał udział w rozprawie, nie składał środka odwoławczego, rewizję zaś założył wyłącznie obrońca tego oskarżonego, który nie był pozwanym w procesie adhezyjnym?b)Czy sąd wojewódzki jako rewizyjny może na podstawie przyjętej (ewentualnie) w takich warunkach rewizji powoda zmienić wyrok I instancji w zakresie powództwa i zasądzić od pozwanego skazanego warunkowo pozostałą część roszczenia, a co do pozostałych (uniewinnionych) pozostawić je bez rozpoznania?"ipo wysłuchaniu wniosku prokuratora, na podstawie art. 390 k.p.k.uchwaliłudzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneI. Art. 365 § 1 k.p.k. stanowi, że rewizja powoda cywilnego podlega rozpoznaniu tylko wtedy, gdy oskarżyciel lub oskarżony założył rewizję, chyba że oskarżyciel publiczny nie brał udziału w rozprawie.Przepis ten jest wyrazem dążenia ustawy do tego, aby rewizja co do powództwa cywilnego nie przedłużała postępowania karnego w tych wszystkich wypadkach, gdy nie jest konieczne przeniesienie sprawy do instancji rewizyjnej w związku z samą tylko rewizją w przedmiocie rozstrzygnięcia o roszczeniach cywilnych (np. gdy skarży wyrok w tej części oskarżony, którego nie można pozbawić prawa żądania skontrolowania zasadności rozstrzygnięcia o roszczeniach cywilnych, oraz gdy skarży to rozstrzygnięcie powód cywilny, a oskarżyciel publiczny udziału w rozprawie nie brał).Wskazana wyżej zasada, że rozpoznanie rewizji powoda cywilnego nie może przedłużać procesu karnego poza wypadkami, gdy ustawa uznaje to za konieczne, zostałaby przełamana przy uznaniu za prawidłową wykładni, że w procesie karnym założenie rewizji przez któregokolwiek z oskarżonych lub zaskarżenie wyroku przez oskarżyciela co do jednego z oskarżonych daje sądowi rewizyjnemu prawo do rozpoznania rewizji powoda cywilnego w stosunku do pozostałych oskarżonych, którzy wyroku nie zaskarżyli lub co do których wyrok nie został zaskarżony przez oskarżyciela.W konsekwencji więc należy dojść do wniosku, że w procesie karnym, w którym występuje kilku oskarżonych, a oskarżyciel brał udział w rozprawie, rewizja powoda cywilnego podlega rozpoznaniu jedynie w stosunku do tych oskarżonych, którzy zaskarżyli wyrok, albo wtedy, gdy wyrok w stosunku do nich został zaskarżony przez oskarżyciela.II. Udzielenie odpowiedzi na drugie pytanie postawione przez Sąd Wojewódzki stało się zbędne ze względu na treść rozstrzygnięcia pytania pierwszego.
Powiązane orzeczenia
- IV KO 98/55 1956-04-10Czy powód cywilny ma prawo do wniesienia rewizji od wyroku uniewinniającego, jeśli ani oskarżyciel, ani oskarżony nie wnieśli rewizji, a oskarżyciel publiczny nie brał udziału w rozprawie, i w jakim zakresie sąd rewizyjn…
- VI KZP 4/66 1966-06-18Czy uwzględnienie rewizji powoda cywilnego, domagającego się zmiany kwalifikacji prawnej czynu oskarżonego, może pociągać za sobą ujemne skutki dla oskarżonego jako pozwanego, a jeśli tak, to czy taka rewizja jest dopusz…
- VII KZP 38/78 1978-08-12Czy dopuszczalna jest rewizja powoda cywilnego lub prokuratora, który wytoczył powództwo cywilne w trybie art. 54 k.p.k., od wyroku w części dotyczącej orzeczenia o pozostawieniu bez rozpoznania powództwa cywilnego, gdy…
- VI KZP 12/71 1971-07-29Czy sąd odwoławczy, uwzględniając rewizję powoda cywilnego dotyczącą kwalifikacji prawnej przestępstwa, może wymierzyć karę na zasadzie nowego, surowszego przepisu, jeśli rewizję wniósł również oskarżony?
- Rw 488/74 1974-10-25Czy sąd rewizyjny jest zobowiązany do merytorycznego rozpoznania zarzutów i wniosków rewizji, których obrońca nie popierał w czasie rozprawy rewizyjnej?
Powołane przepisy
art. 241art. 390 KPKArt. 365 § 1 KPK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026.