IV KZ 99/69
PostanowienieIzba Karna1969-09-27
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował ustawę o amnestii z dnia 21 lipca 1969 r. do przestępstw zarzucanych oskarżonym, w szczególności w kontekście wyłączeń i zakresu stosowania amnestii?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił postanowienie sądu pierwszej instancji o umorzeniu postępowania karnego w oparciu o ustawę o amnestii. Stwierdzono, że sąd pierwszej instancji obraził przepisy ustawy o amnestii, błędnie kwalifikując niektóre czyny jako objęte amnestią, podczas gdy powinny być wyłączone lub wymagałyby wymierzenia kary niepodlegającej darowaniu. Dotyczyło to zarówno przestępstw zagarnięcia mienia społecznego, jak i przestępstw korupcyjnych oraz podżegania i pomocnictwa do przestępstwa z art. 290 k.k.Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki w Kielcach umorzył postępowanie karne wobec dziewięciu oskarżonych na podstawie ustawy o amnestii z dnia 21 lipca 1969 r., uznając, że zarzucane im czyny (m.in. zagarnięcie mienia społecznego, korupcja, poświadczanie nieprawdy) podlegają amnestionowaniu. Prokurator Wojewódzki wniósł zażalenie, zarzucając obrazę przepisów ustawy o amnestii, w szczególności co do wyłączeń i zakresu stosowania amnestii.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie sądu pierwszej instancji o umorzeniu postępowania karnego.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia M. Paluch. Sędziowie: I. Kazimierczak, S. Kotowski (sprawozdawca).Prokurator Prokuratury Generalnej: R. Wnękowski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie 1) Władysława W., oskarżonego z art. 2 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228), art. 290 § 1, art. 293 w związku z art. 290 § 1 i art. 187 § 2 k.k., 2) Tadeusza H., oskarżonego z art. 2 § 1 cytowanej ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. i art. 293 k.k. w związku z art. 290 § 1 k.k. i art. 287 § 2 k.k., 3) Czesława M., oskarżonego z art. 2 § 1 cytowanej ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. i art. 293 k.k. w związku z art. 290 § 1 i 287 § 2 k.k., 4) Bolesława P., oskarżonego z art. 2 § 1 cytowanej ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. i art. 286 § 1 k.k., art. 293 k.k. w związku z art. 290 § 1 k.k. i art. 287 § 2 k.k., 5) Jana Ł., oskarżonego z art. 290 § 1 k.k. i art. 293 k.k. w związku z art. 287 § 2 k.k., 6) Tadeusza M., oskarżonego z art. 293 k.k. w związku z art. 290 § 1 k.k. i art. 287 § 2 k.k., 7) Zygmunta W., oskarżonego z art. 26 k.k. w związku z art. 287 § 2 k.k. i z art. 27 k.k. w związku z art. 1 § 1 cytowanej ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r., 8) Jana B., oskarżonego z art. 293 k.k. w związku z art. 290 § 1 k.k. i art. 287 § 2 k.k., 9) Stefana K., oskarżonego z art. 2 § 1 cytowanej ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r., po rozpoznaniu zażalenia prokuratora na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Kielcach z dnia 5 września 1969 r. umarzające postępowanie karne przeciwko wyżej wymienionym oskarżonym i po wysłuchaniu wniosku prokuratora Prokuratury Generalnej, postanowił:uchylić zaskarżone postanowienie.Uzasadnienie faktyczneAkt oskarżenia, który wpłynął do Sądu Wojewódzkiego w Kielcach w dniu 28 grudnia 1968 r. z Prokuratury Wojewódzkiej w Kielcach, zarzucał między innymi:A. oskarżonemu Władysławowi W.:1) przestępstwo z art. 2 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228), polegające na tym, że w roku 1960 w D. jako wagowy Punktu Odbioru Buraków Cukrowych Cukrowni "Ł" w K. zagarnął z mienia, za którego ochronę i zabezpieczenie oraz przechowanie był szczególnie odpowiedzialnym w związku z zajmowanym stanowiskiem, równowartość 130 q buraków cukrowych wynoszącą 9.500 złotych, uzyskaną w wyniku wykazania i rozliczenia plantatora Bogdana L. z wyższych od rzeczywiście dostarczonych przez niego do tego Punktu ilości buraków cukrowych,2) przestępstwo z art. 293 k.k. w związku z art. 287 § 2 k.k., polegające na tym, że w czasie od 1960 r. do 1967 r. w K. jako wagowy Terenowego Punktu Odbioru Buraków, a następnie inspektor plantacyjny Cukrowni "Ł", działając w celu osiągnięcia dla siebie oraz dla Fany Marii C. i Teresy J., wagowych Cukrowni "Ł", korzyści majątkowej, nakłonił je do poświadczenia nieprawdy przez wpisanie do raportów wagi kolejowej i samochodowej, stanowiących podstawę rozliczenia prowadzonego przez siebie Punktu, o 250 q buraków cukrowych, wartości 17.500 złotych, więcej od rzeczywiście dostarczonych, a to w celu umożliwienia mu ukrycia niedoborów spowodowanych zagarnięciem lub nieprawidłowym prowadzeniem skupu, i w związku z tym wręczył im kwotę 8.000 złotych.3) przestępstwo z art. 293 k.k. w związku z art. 290 § 1 k.k., polegające na tym, że daty bliżej nie ustalonej, w czasie trwania kampanii cukrowniczej 1962/1963 w D., jako inspektor rejonowy Cukrowni "Ł" w K. nakłonił zastępcę dyrektora Cukrowni "Ł" do spraw surowcowych Jana Ł. do przyjęcia kwoty 15.000 złotych w zamian za tolerowanie przez tegoż Jana Ł. nieprawidłowości w pracy jego jako inspektora rejonowego, żony Władysławy Ł. w charakterze wagowej Terenowego Punktu Odbioru Buraków Cukrowych oraz brata Zygmunta W., pracownika Cukrowni "Ł",4) przestępstwo z art. 290 § 1 k.k., polegające na tym, że daty bliżej nie ustalonej w czasie trwania kampanii cukrowniczej 1963/1964 r. w D., jako inspektor rejonowy Cukrowni "Ł" w K. przyjął od Juliana P. wagowego Terenowego Punktu Odbioru Buraków Cukrowych w D., kwotę 10.000 złotych, przeznaczoną dla wagowych wagi kolejowej Cukrowni "Ł", w zamian za wpisywanie w prowadzonych przez te wagowe raportach dostaw fikcyjnych bądź podwyższonych ilości buraków cukrowych dostarczanych z prowadzonego przez Juliana P. Terenowego Punktu Odbioru Buraków Cukrowych na wagę kolejową Cukrowni;B. oskarżonemu Tadeuszowi H.:5) przestępstwo z art. 293 k.k. w związku z art. 287 § 2 k.k., polegające na tym, że w okresie od 1963 r. do 1967 r. w K. jako wagowy Terenowego Punktu Odbioru Buraków Cukrowych "Ł" w K., J. i D., działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej dla siebie i dla wagowych wagi samochodowej i kolejowej Cukrowni, mianowicie Fany Marii C., Walerii Z. i Stanisława P., nakłonił ich do poświadczenia nieprawdy przez wykazanie w raportach wagi samochodowej i kolejowej Cukrowni, stanowiących podstawę rozliczenia punktów odbioru buraków, dostaw wyższych od rzeczywistych z prowadzonych przez niego punktów, mianowicie o 1.211 q buraków cukrowych (wartości 84.812 zł) więcej, w zamian za co wręczył tymże wagowym kwotę nie mniejszą niż 6.000 zł,6) przestępstwo z art. 293 k.k. w związku z art. 290 § 1 k.k. polegające na tym, że w okresie od 1963 r. do 1967 r. w K. jako wagowy Terenowego Punktu Odbioru Buraków Cukrowych "Ł" położonych w różnych miejscowościach, nakłonił zastępcę dyrektora Cukrowni "Ł" do spraw surowcowych Jana Ł., odpowiedzialnego między innymi za obsadę kadrową terenowych punktów odbioru buraków, do przyjęcia kwoty nie mniejszej niż 3.000 zł w zamian za zatrudnienie go w charakterze wagowego terenowych punktów odbioru buraków cukrowych, korzystnych z punktu widzenia jego osobistych interesów, i za tolerowanie nieprawidłowości w zakresie organizacji i prowadzenia przez niego skupu buraków cukrowych,7) przestępstwo z art. 2 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228), polegające na tym, że w roku 1967 w D. jako wagowy terenowego punktu odbioru buraków w D. zagarnął z mienia, za którego przechowanie i zabezpieczenie był szczególnie odpowiedzialny w związku z zajmowanym stanowiskiem, pieniężną równowartość 47 q buraków cukrowych wynoszącą 2.842,80 zł, uzyskaną od Juliana P. w zamian za dopisanie mu dowodów dostawy większych od faktycznie dostarczonych ilości buraków cukrowych;C. oskarżonemu Czesławowi M.:8) przestępstwo z art. 293 k.k. w związku z art. 290 § 1 k.k., polegające na tym, że daty bliżej nie ustalonej, w czasie trwania kampanii cukrowniczej 1966/1967 r. w K., jako wagowy Terenowego Punktu Odbioru Buraków Cukrowych "Ł" w K. nakłonił zastępcę dyrektora Cukrowni "Ł" do spraw surowcowych Jana Ł., odpowiedzialnego między innymi za obsadę kadrową rozliczenia oraz kontrolę terenowych punktów odbioru buraków cukrowych, do przyjęcia kwoty 5.000 zł w zamian za tolerowanie sprzecznego z przepisami likwidowania niedoborów powstałych w Punkcie Odbioru w K. i dokonywanie przerzutów na dobro tego Punktu z innych terenowych punktów odbioru buraków cukrowych,9) przestępstwo z art. 293 k.k. w związku z art. 287 § 2 k.k. polegające na tym, że daty bliżej nie ustalonej,w czasie trwania kampanii cukrowniczej 1966-1967 r. w K., jako wagowy Terenowego Punktu Odbioru Buraków Cukrowych "Ł", działając w porozumieniu z zastępcą dyrektora Cukrowni "Ł" do spraw surowcowych Janem Ł. i inspektorem rejonowym Cukrowni a zarazem wagowym Terenowego Punktu Odbioru Buraków Cukrowych Julianem P., w celu osiągnięcia dla siebie korzyści majątkowej, nakłonił pełniącego jednorazowe obowiązki wagowego wagi samochodowej Cukrowni "Ł" Zbigniewa T. do poświadczenia nieprawdy przez wykazanie w raporcie wagi samochodowej, stanowiącej podstawę rozliczenia Terenowego Punktu Odbioru Buraków Cukrowych w K., większej - od faktycznie dostarczonej - o 220 q ilości buraków cukrowych, wartości 15.400 zł, i umożliwienie mu w ten sposób ukrycia niedoboru spowodowanego zagarnięciem lub nieprawidłowym prowadzeniem skupu,10) przestępstwo z art. 2 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228), polegające na tym, że w czasie kampanii cukrowniczej 1965/1966 r. jako wagowy Terenowego Punktu Odbioru Buraków Cukrowych w K. zagarnął z mienia, za którego zabezpieczenie i przechowanie był szczególnie odpowiedzialny w związku z zajmowanym stanowiskiem, pieniężną równowartość 120 q buraków cukrowych wynoszącą 9.400 zł, uzyskaną od plantatorów w zamian za wykazywanie im w dowodach dostawy większych - od faktycznie dostarczonych - ilości buraków cukrowych;D. oskarżonemu Bolesławowi P.:11) przestępstwo z art. 2 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228), polegające na tym, że w okresie od 1966 r. do końca 1967 r. w S. i w K., jako inspektor rejonowy Cukrowni "Ł" a jednocześnie wagowy Terenowego Punktu Odbioru Buraków Cukrowych tejże Cukrowni w S., zagarnął z mienia, nad którym sprawował zarząd oraz za którego ochronę, zabezpieczenie i przechowanie był szczególnie odpowiedzialny, na szkodę Cukrowni "Ł" pieniężną równowartość 252 q buraków cukrowych wynoszącą 10.640 zł, uzyskaną od plantatorów w zamian za wykazywanie im w dowodach dostaw większych - od faktycznie dostarczonych - ilości buraków cukrowych,12) przestępstwo z art. 293 k.k. w związku z art. 290 § 1 k.k., polegające na tym, że daty bliżej nie ustalonej, w czasie trwania kampanii cukrowniczej 1965/1966 r. w K., jako inspektor rejonowy Cukrowni "Ł" nakłonił zastępcę dyrektora Cukrowni "Ł" Jana Ł. do przyjęcia korzyści majątkowej w kwocie 4.000 złotych, otrzymanych od Juliana P., w zamian za zatrudnienie tegoż Juliana P. na stanowisku inspektora rejonowego Cukrowni, jak również wagowego Terenowego Punktu Odbioru Buraków Cukrowych w D., oraz za tolerowanie nieprawidłowego prowadzenia terenowego Punktu skupu prowadzonego przez Juliana P.,13) przestępstwo z art. 293 k.k. w związku z art. 287 § 2 k.k., polegające na tym, że daty bliżej nie ustalonej, w czasie trwania kampanii cukrowniczej 1966/1967 r. w K., działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej dla siebie i Walerii Z., wagowej wagi kolejowej Cukrowni, nakłaniał wymienioną Walerię Z. do poświadczenia nieprawdy przez wykazanie w raportach wagi kolejowej, stanowiących podstawę rozliczenia punktów odbioru buraków cukrowych dostarczanych z poszczególnych punktów, wyższych niż w rzeczywistości dostaw buraków, by w ten sposób ukryć niedobory spowodowane zagarnianiem oraz nieprawidłowym prowadzeniem skupu, i w związku z tym wręczył jej plik banknotów o bliżej nie ustalonej wartości, lecz zamierzonego skutku nie osiągnął, albowiem Waleria Z. zwróciła mu pieniądze, nie wyrażając zgody na jego propozycje,14) przestępstwo z art. 293 k.k. w związku z art. 290 § 1 k.k., polegające na tym, że daty bliżej nie ustalonej, w czasie trwania kampanii cukrowniczej 1965/1966 r. w K., jako inspektor rejonowy Cukierni "Ł", w czasie urzędowania, wręczył zastępcy dyrektora Cukrowni "Ł" do spraw surowcowych Janowi Ł., odpowiedzialnemu między innymi za obsadę kadrową, kontrolę i rozliczenia rejonowych punktów odbioru buraków cukrowych, kwotę 4.000 zł w zamian za równoczesne zatrudnienie go na stanowisku inspektora rejonowego i wagowego Terenowego Punktu Odbioru Buraków Cukrowych w S.,15) przestępstwo z art. 286 § 1 k.k., polegające na tym, że daty bliżej nie ustalonej, w styczniu 1967 r. w S., jako wagowy Terenowego Punktu Odbioru Buraków Cukrowych "Ł" w K., wbrew swym obowiązkom służbowym co do prawidłowego rozliczania wysyłanych z prowadzonego przez siebie Punktu do Cukrowni buraków cukrowych, przekazał do tejże Cukrowni bez dowodu 3 wagony tych buraków o łącznej wadze 264,7 q, stanowiących wartość 18.529 zł, które to buraki zostały następnie zaliczone bezpodstawnie w raportach Cukrowni "Ł" na dobro Terenowego Punktu Odbioru Buraków w K. prowadzonego przez Czesława M., przez co działał na szkodę Cukrowni "Ł" w K.;E. oskarżonemu Janowi Ł.:16) przestępstwo z art. 290 § 1 k.k., polegające na tym, że w czasie trwania kampanii cukrowniczej w 1966/1967 r. w K., działając w charakterze jak w pkt I, będąc odpowiedzialny między innymi za organizację i działalność oraz obsadę kadrową terenowych punktów odbioru buraków cukrowych, przyjął od Czesława M. kwotę 5.000 zł w zamian za tolerowanie likwidowania przez tegoż Czesława M. - sprzecznie z przepisami - niedoborów buraków powstałych w Punkcie odbioru w K. i za dokonywanie przerzutów na dobro tego Punktu buraków cukrowych z innych terenowych punktów odbioru,17) przestępstwo z art. 286 § 1 k.k., polegające na tym, że daty bliżej nie ustalonej, w czasie trwania kampanii cukrowniczej 1965/1966 r. w K., działając w charakterze jak w pkt I, będąc między innymi odpowiedzialny za organizację, działalność oraz obsadę kadrową terenowych punktów odbioru buraków cukrowych, przyjął od Bolesława P., inspektora rejonowego Cukrowni "Ł", kwotę 4.000 zł w zamian za równoczesne zatrudnienie go na stanowisku wagowego Terenowego Punktu Odbioru Buraków Cukrowych w S. i za tolerowanie nieprawidłowości w jego działalności w tym Punkcie,18) przestępstwo z art. 290 § 1 k.k., polegające na tym, że w okresie od 1963 r. do 1967 r. w K., działając w charakterze jak w pkt I, będąc odpowiedzialnym między innymi za obsadę kadrową terenowych punktów odbioru buraków, ich organizację i rozliczenie, przyjął od Tadeusza H., zatrudnionego w charakterze wagowego w różnych terenowych punktach odbioru buraków cukrowych, kwotę nie mniejszą niż 3.000 zł w zamian za zatrudnienie go w terenowych punktach odbioru buraków cukrowych, korzystnych z punktu widzenia osobistych interesów Tadeusza H., oraz za tolerowanie nieprawidłowości w jego działalności na tych punktach,19) przestępstwo z art. 290 § 1 k.k., polegające na tym, że w okresie od 1963 r. do 1966 r. w K., działając w charakterze jak w pkt I, będąc odpowiedzialny między innymi za organizację i działalność oraz obsadę kadrową i rozliczenia terenowych punktów odbioru buraków cukrowych, przyjął od Tadeusza M., zatrudnionego w charakterze wagowego na różnych punktach odbioru buraków cukrowych, kwotę nie mniejszą niż 6.000 zł w zamian za zatrudnienie go w terenowych punktach odbioru buraków cukrowych, korzystnych z punktu widzenia osobistych interesów Tadeusza M., oraz za tolerowanie nieprawidłowości w jego działalności na tych punktach,20) przestępstwo z art. 293 k.k. w związku z art. 287 § 2 k.k., polegające na tym, że daty bliżej nie ustalonej, w czasie trwania kampanii cukrowniczej 1966/1967 r. w K., działając w charakterze jak w pkt I w porozumieniu z Julianem P. i Czesławem M., wagowymi terenowych punktów odbioru buraków cukrowych, w celu przysporzenia korzyści majątkowej Czesławowi M., wagowemu Terenowego Punktu Odbioru Buraków Cukrowych w K., nakłonił Zbigniewa T., pełniącego jednorazowo obowiązki wagowego wagi samochodowej Cukrowni "Ł", do poświadczenia nieprawdy przez wykazanie w raporcie wagi samochodowej, stanowiącej podstawę rozliczenia Terenowego Punktu Odbioru Buraków Cukrowych, o 220 q buraków cukrowych (wartości 15.400 złotych) więcej od rzeczywiście dostarczonej ilości, przez co umożliwił temuż Czesławowi M. ukrycie niedoboru spowodowanego zagarnięciem, jak i nieprawidłowym prowadzeniem przez niego skupu;F. oskarżonemu Tadeuszowi M.:21) przestępstwo z art. 293 w związku z art. 287 § 2 k.k., polegające na tym, że w czasie trwania kampanii cukrowniczej 1966/1967 r. w K., jako wagowy Terenowego Punktu Odbioru Buraków Cukrowych Cukrowni "Ł" w K., działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej dla siebie i dla Fany Marii C., wagowej wagi samochodowej Cukrowni "Ł", nakłonił ją do poświadczenia nieprawdy przez wpisanie do raportów wagi samochodowej, stanowiących podstawę rozliczenia prowadzonego przez niego Punktu, dostaw wyższych od rzeczywistych, mianowicie o 250 q buraków cukrowych (wartości 17.500 zł) więcej, dla umożliwienia mu ukrycia niedoborów spowodowanych zagarnianiem i nieprawidłowym prowadzeniem skupu, w zamian za co wręczył tejże Fanie Marii C. kwotę 5.000 złotych,22) przestępstwo z art. 293 k.k. w związku z art. 290 § 1 k.k., polegające na tym, że w okresie od 1964 r. do 1966 r. w K., jako wagowy Terenowego Punktu Odbioru Buraków Cukrowych Cukrowni "Ł" nakłonił zastępcę dyrektora Cukrowni "Ł" do spraw surowcowych Jana Ł., odpowiedzialnego między innymi za obsadę kadrową i rozliczenie terenowych punktów odbioru buraków, do przyjęcia kwoty 6.000 zł w zamian za zatrudnienie go jako wagowego w terenowych punktach odbioru buraków cukrowych, korzystnych z punktu widzenia jego osobistych interesów, i za tolerowanie nieprawidłowości w działalności prowadzonych przez niego terenowych punktów odbioru buraków cukrowych;G. oskarżonemu Zygmuntowi W.:23) przestępstwo z art. 293 k.k. w związku z art. 287 § 2 k.k., polegające na tym, że w czasie od 1963 r. do 1966 r. w K., jako pracownik Cukrowni "Ł", działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej dla siebie oraz dla wagowych tej Cukrowni Walerii Z. i Teresy J., nakłonił je do poświadczenia nieprawdy przez wykazanie w raportach wagi kolejowej, stanowiących podstawę rozliczenia punktów odbioru buraków, dostaw wyższych od rzeczywistych, mianowicie o 280 q buraków (wartości 19.600 zł) więcej, w zamian za co wręczył im kwotę co najmniej 8.200 zł;H. oskarżonemu Janowi B.:24) przestępstwo z art. 293 k.k. w związku z art. 287 § 2 k.k., polegające na tym, że daty bliżej nie ustalonej, w okresie trwania kampanii cukrowniczej 1965/1966 r. w K., jako wagowy Terenowego Punktu Odbioru Buraków Cukrowych Cukrowni "Ł" w C., działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej dla siebie i dla Fany Marii C., wagowej wagi samochodowej tejże Cukrowni, nakłonił Fanę Marię C. do poświadczenia nieprawdy przez wpisanie do raportów wagi samochodowej, stanowiących podstawę rozliczenia prowadzonego przez siebie Punktu dostaw wyższych od rzeczywistych, mianowicie o 450 q buraków (wartości 31.500 zł) więcej, dla ukrycia niedoborów spowodowanych nieprawidłowym prowadzeniem skupu, za co wręczył tejże Fanie Marii C kwotę 10.000 zł,25) przestępstwo z art. 293 k.k. w związku z art. 290 § 1 k.k., polegające na tym, że w okresie od 1963 r. do 1967 r. w K. jako wagowy różnych terenowych punktów odbioru buraków cukrowych Cukrowni "Ł" wręczył zastępcy dyrektora Cukrowni "Ł" w K. do spraw surowcowych Janowi Ł., odpowiedzialnemu między innymi za obsadę kadrową, kontrolę i rozliczenia terenowych punktów odbioru buraków cukrowych, kwotę nie mniejszą niż 20.000 zł w zamian za zatrudnienie go w charakterze wagowego terenowych punktów odbioru buraków cukrowych Cukrowni "Ł", korzystnych z punktu widzenia jego osobistych interesów, i za tolerowanie nieprawidłowości w pracy tych punktów,26) przestępstwo z art. 293 k.k. w związku z art. 290 § 1 k.k., polegające na tym, że daty bliżej nie ustalonej w 1967 r. w K., będąc zwolniony z pracy w Cukrowni "Ł" za szereg nieprawidłowości, jakich się dopuścił w celu skłonienia kierownika działu kadr Cukrowni "Ł" w K. Kazimierza K. do ponownego zatrudnienia go, usiłował udzielić korzyści majątkowej w bliżej nie ustalonej kwocie pieniężnej temuż Kazimierzowi K., który jednak wręczonej mu kwoty nie przyjął;I. oskarżonemu Stefanowi K.:27) przestępstwo z art. 2 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228), polegające na tym, że w okresie trwania kampanii cukrowniczej w 1967/1968 r. w K., jako wagowy Terenowego Punktu Odbioru Buraków Cukrowych Cukrowni "Ł", zagarnął z mienia, za którego ochronę, przechowanie i zabezpieczenie był szczególnie odpowiedzialny w związku z zajmowanym stanowiskiem, na szkodę Cukrowni "Ł" pieniężną równowartość 519,3 q buraków cukrowych wynoszącą 35.551 zł, uzyskaną w wyniku wykazywania plantatorów w dowodach dostawy i rozliczanie ich z wyższych dostaw buraków cukrowych, niż były w rzeczywistości.Dziewięcioma oddzielnymi postanowieniami z dnia 5 września 1969 r. Sąd Wojewódzki w Kielcach umorzył w stosunku do wymienionych wyżej 9 oskarżonych postępowanie karne o 27 wyżej opisanych czynów, a to na podstawie przepisu art. 5 ustawy o amnestii z dnia 21 lipca 1969 r. (Dz. U. Nr 21, poz. 151).Na postanowienia te, stanowiące w istocie jedno postanowienie o zastosowaniu amnestii w sprawie IV K 76/69, złożył wspólne zażalenie Prokurator Wojewódzki w Kielcach, wnosząc o uchylenie tych postanowień. Podstawą wniosku zażalenia jest zarzut obrazy art. 5 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy o amnestii z dnia 21 lipca 1969 r. (Dz. U. Nr 21, poz. 151) co do przestępstw wyżej wymienionych w punktach 1, 2, 5, 7, 9, 10, 11, 13, 15, 20, 21, 23, 24 i 27 oraz obraza przepisu art. 7 pkt 6 tejże ustawy co do przestępstw wyżej wymienionych w punktach 3, 4, 6, 8, 12, 14, 16, 17, 18, 19, 22, 25 i 26.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Słuszny jest zarzut zażalenia co do obrazy przez Sąd Wojewódzki w Kielcach przepisu art. 5 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 21 lipca 1969 r. o amnestii (Dz. U. Nr 21, poz. 151).Przestępstwa z art. 2 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228) wyżej opisane w punktach 1, 7, 10, 11 i 27 są zagrożone karą od dwóch lat więzienia i karą grzywny. Nie można się tu zgodzić z poglądem Sądu Wojewódzkiego, żeby za każde z tych przestępstw należało wymierzyć karę więzienia w najniższym ustawowym wymiarze, gdyż oskarżeni zagarnęli mienie społeczne dość dużej wartości. Akt oskarżenia bowiem zarzuca oskarżonemu Stefanowi K. zagarnięcie kwoty powyżej 35.000 zł, oskarżonemu Bolesławowi P. powyżej 10.000 zł, a Czesławowi M. i Władysławowi W. około 10.000 zł. Oskarżeni ci, poza zarzutami zagarnięcia wymienionymi w punktach 1, 7, 10, 11 i 27, pozostają pod zarzutami popełnienia (z wyjątkiem oskarżonego Stefana K.) innych poważnych przestępstw i dlatego nie można zakładać, że zostanie im wymierzona kara więzienia w najniższym wymiarze ustawowym za kwalifikowane zagarnięcie mienia społecznego.Tak samo nie można zakładać, że zostaną im wymierzone grzywny nie przekraczające 2.000 zł, chociażby ze względu na wysokość uzyskanych korzyści majątkowych w drodze przestępstw przeciwko mieniu społecznemu.Podobnie nie można się zgodzić ze stanowiskiem Sądu Wojewódzkiego w Kielcach, że opisane wyżej w punktach 2, 5, 9, 13, 20, 21, 23 i 24 przestępstwa z art. 293 k.k. w związku z art. 287 § 2 k.k., połączone z uzyskaniem dla sprawców dużych korzyści majątkowych i z korumpowaniem personelu nadzorczego, mają tak niski stopień szkodliwości społecznej, żeby za każde z nich należało wymierzyć kary, które by były w całości darowane z amnestii. Zaznaczyć też trzeba, że przestępstwa te są jedynie fragmentami szeroko rozgałęzionej działalności przestępczej oskarżonych, umorzenie więc postępowania co do tych czynów zamazywałoby obraz całokształtu szkodliwości społecznej działania poszczególnych oskarżonych.Przestępstwo opisane wyżej w punkcie 15 jest również - w szczególności ze względu na to, że stanowi tylko fragment działalności przestępczej oskarżonego Bolesława P. - przestępstwem o znacznej szkodliwości społecznej, która nie pozwala uznać za słuszny poglądu Sądu Wojewódzkiego, że należałoby za nie orzec karę podlegającą w całości darowaniu z amnestii.Umorzenie postępowania o opisane wyżej przestępstwa w punktach 3, 4, 6, 8, 12, 14, 16, 17, 18, 19, 22, 25 i 26 jest niesłuszne w świetle przepisu art. 7 pkt 6 ustawy o amnestii z dnia 21 lipca 1969 r. Przepis ten bowiem wyłącza spod amnestii przestępstwa z art. 290 k.k. Wyłączenia te obejmują nie tylko i wyłącznie przy tym formę sprawstwa (przestępstwa wyżej opisane w punktach 4, 16, 17, 18, 19), ale również inne formy tego przestępstwa (przestępstwa opisane w punktach 3, 6, 8, 12, 14, 22, 25 i 26). Jak bowiem wyjaśnił Sąd Najwyższy (vide OSNKW z 1965 r., zeszyt 10, poz. 118) na gruncie wątpliwości nasuwających się przy stosowaniu ustawy z dnia 20 lipca 1964 r. o amnestii (Dz. U. Nr 27, poz. 174), wyłączenie przestępstwa z art. 290 k.k. odnosi się również do podżegania i pomocnictwa do tego przestępstwa (art. 293 k.k. w związku z art. 290 k.k.). Tę samą zasadę należy stosować przy interpretacji przepisów amnestii z r. 1969, której przepis 7 pkt 6 jest odpowiednikiem przepisu art. 7 pkt 4 amnestii z 1964 r.Nie można też - ze względu na dość znaczne kwoty korzyści majątkowych związanych z tymi przestępstwami oraz inne okoliczności, a mianowicie ze względu na to, że przestępstwa te są jedynie fragmentami znacznie szerszej działalności przestępczej oskarżonych - uznać, żeby za przestępstwa te zostały wymierzone kary poniżej roku więzienia.Z powyższych przyczyn Sąd Najwyższy uznał zażalenie prokuratora za zasadne i postanowił uchylić zaskarżone postanowienie.
Powiązane orzeczenia
- I KR 150/77 1977-12-02Czy oskarżony, który ujawnił istotne okoliczności przestępstwa i współdziałające osoby po przedstawieniu mu zarzutów, ale przed wejściem w życie ustawy o amnestii, może skorzystać z dobrodziejstwa amnestii na podstawie a…
- IV KZ 87/69 1969-06-09Czy ustawa o amnestii z dnia 21 lipca 1969 r. może być stosowana do kar już raz złagodzonych na podstawie poprzedniej amnestii, jeśli zastosowanie nowej amnestii jest względniejsze dla sprawcy?
- IV KR 176/69 1969-11-11Czy w przypadku zatajenia prowadzenia działalności podlegającej opodatkowaniu, rejestracji pojazdów na podstawie fikcyjnych umów oraz prowadzenia działalności bez zezwolenia, można zastosować ustawę o amnestii, a jeśli t…
- V KRN 20/70 1970-04-21Czy postanowienie o zastosowaniu amnestii, które zostało uchylone z urzędu przez sąd pierwszej instancji, może zostać uchylone w drodze rewizji nadzwyczajnej?
- III KO 100/57 1957-11-14Czy sąd orzekający w sprawie karnej, w której oskarżonemu przypisano dwa odrębne czyny przestępne tego samego rodzaju, z których jeden podlega amnestii, a drugi nie, ma obowiązek nie zastosować amnestii do pierwszego prz…
Powołane przepisy
art. 2 § 1art. 290 § 1art. 293art. 187 § 2 KKart. 293 KKart. 290 § 1 KKart. 287 § 2 KKart. 286 § 1 KKart. 26 KKart. 27 KKart. 1 § 1art. 5
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026.