VI KZP 34/70

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia A. Pyszkowski. Sędziowie: M. Budzianowski, K. Czajkowski (sprawozdawca).Prokurator Prokuratury Generalnej: W. Gawlikowski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Jana K., oskarżonego z art. 203 § 1 k.k., po rozpoznaniu przedstawionej w trybie art. 390 § 1 k.p.k. przez Sąd Wojewódzki w Rzeszowie jako rewizyjny postanowieniem z dnia 29 kwietnia 1970 r. kwestii prawnej wymagającej zasadniczej wykładni ustawy, a mianowicie:"Czy dopuszczalne jest w sprawach o przestępstwa popełnione w celu osiągnięcia korzyści majątkowej wymierzenie grzywny na podstawie przepisu art. 75 § 1 k.k. w wypadku warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności, niezależnie od obligatoryjnej kary grzywny z art. 36 § 3 k.k. a w wypadku odpowiedzi pozytywnej - czy grzywnę z art. 75 § 1 k.k. należy traktować jako jeden z warunków warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności, którego niedopełnienie może spowodować (art. 75 § 2 k.k.) tylko zarządzenie wykonania kary, czy też grzywnę tę należy traktować jako karę zasadniczą z art. 30 § 1 k.k. podlegającą łączeniu w myśl art. 66 k.k. z grzywną orzeczoną z art. 36 § 3 k.k.?"i po wysłuchaniu wniosku prokuratora:uchwalił udzielić odpowiedzi j a k w y ż e j.Uzasadnienie faktyczneWątpliwość wysunięta w pytaniu powstała w związku z obowiązywaniem - niezależnie od przepisu art. 36 § 3 k.k. przewidującego obligatoryjną grzywnę obok kary pozbawienia wolności - przepisu art. 75 § 1 k.k., który zezwala na wymierzenie grzywny w razie skazania na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania.Ratio legis przepisu art. 75 § 1 k.k. polega na tym, że obok warunkowego skazania sąd ma prawo, jeżeli tego wymagają okoliczności czynu oraz wzgląd na osobowość sprawcy, orzec grzywnę jako celową i realnie dotykającą sprawcę dolegliwość.Kara grzywny, która może być na tej podstawie orzeczona, nie ma racji bytu, jeżeli została przewidziana w innym przepisie prawnym, zwłaszcza gdy przepis ten przewiduje obligatoryjne (np. z art. 36 § 3 k.k.) lub fakultatywne (np. z art. 36 § 4 k.k.) wymierzenie grzywny obok kary pozbawienia wolności. Wynika to również z tego, że kodeks karny nie przewiduje możliwości skazania sprawcy jednego przestępstwa dwukrotnie na karę tego samego rodzaju. Dotyczy to także grzywny.W świetle powyższych rozważań przepis art. 75 § 1 k.k. powinien być tłumaczony w ten sposób, że sąd może orzec grzywnę, jeżeli jej wymierzenie na innej podstawie nie jest przewidziane.Ze względu na powyższe rozstrzygnięcie ustosunkowanie się do dalszej części pytania stało się zbędne.