V KZP 19/70
UchwałaIzba Karna1970-08-20
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie grzywny na podstawie art. 75 § 1 k.k. przy warunkowym zawieszeniu wykonania kary pozbawienia wolności, wymierzonej za przestępstwo popełnione przed wejściem w życie Kodeksu karnego z 1970 r., jest sprzeczne z zasadą wyrażoną w art. 2 § 1 k.k. (zasada niedziałania prawa wstecz w przypadku zaostrzenia sytuacji prawnej sprawcy)?Ratio decidendi
Możliwość orzeczenia grzywny w każdym wypadku warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności została wprowadzona dopiero przez Kodeks karny z 1970 r. (art. 75 § 1 k.k.). Do przestępstw popełnionych przed wejściem w życie tego kodeksu należy stosować przepisy dawnego Kodeksu karnego z 1932 r., ponieważ zastosowanie nowego przepisu, umożliwiającego orzeczenie grzywny obok warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności, byłoby dla sprawcy dolegliwsze niż skutki zastosowania ustawy dawnej, co naruszałoby zasadę niedziałania prawa wstecz (art. 2 § 1 k.k.).Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki przedstawił Sądowi Najwyższemu kwestię prawną dotyczącą możliwości orzeczenia grzywny wraz z warunkowym zawieszeniem wykonania kary pozbawienia wolności za przestępstwo popełnione przed wejściem w życie Kodeksu karnego z 1970 r. Chodziło o ustalenie, czy takie działanie jest zgodne z zasadą niedziałania prawa wstecz. Sąd Najwyższy rozpoznał tę kwestię na posiedzeniu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchwalił udzielić odpowiedzi na przedstawioną kwestię prawną.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy w Izbie Karnej na posiedzeniu po rozpoznaniu przedstawionej w trybie art. 390 § 1 k.p.k. przez Sąd Wojewódzki kwestii prawnej wymagającej zasadniczej wykładni ustawy, a mianowicie:"Czy orzeczenie grzywny z art. 75 § 1 k.k. przy warunkowym zawieszeniu wykonania kary pozbawienia wolności, wymierzonej za przestępstwo popełnione przed wejściem w życie kodeksu karnego, nie jest sprzeczne z zasadą wyrażoną w art. 2 § 1 k.k." -uchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneMożliwość orzeczenia grzywny w każdym wypadku warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności wprowadził dopiero kodeks karny obowiązujący od dnia 1.I.1970 r. W tym zakresie przepis art. 75 § 1 k.k. stanowi, że sąd, zawieszając wykonanie kary, może orzec grzywnę, chociażby jej wymierzenie na innej podstawie nie było przewidziane.Jest to oczywiste obostrzenie instytucji warunkowego skazania, podyktowane względami polityki kryminalnej, w szczególności tym, by skazanego, któremu wykonanie kary pozbawienia wolności warunkowo zawieszono, spotkała realna dolegliwość.Takiej możliwości nie przewidywał kodeks karny z 1932 r., dlatego też do przestępstw popełnionych przed wejściem w życie obowiązującego kodeksu należy stosować przepisy dawnego kodeksu karnego. Nie można bowiem stosować nowej ustawy, jeżeli skazanie na podstawie jej przepisów byłoby dolegliwsze od skutków zastosowania ustawy dawnej, a tak należałoby ocenić warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności z równoczesnym orzeczeniem grzywny z art. 75 § 1 k.k.Nie dotyczy to wypadków, gdy warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności byłoby niedopuszczalne na podstawie dawnego kodeksu, a stało się możliwe dopiero przy zastosowaniu przepisów nowego kodeksu karnego (np. warunkowe zawieszenie wykonania kary 3 lat pozbawienia wolności za przestępstwo nieumyślne lub w wyniku skorzystania z szerszych niż poprzednio możliwości nadzwyczajnego złagodzenia kary z art. 57 k.k.).Zaznaczyć przy tym należy, iż grzywna przewidziana w art. 75 § 1 k.k. nie jest warunkiem zastosowania art. 73 § 1 k.k. O tym bowiem, czy zachodzą podstawy do zawieszenia kary pozbawienia wolności decydują wyłącznie przesłanki z art. 73 § 2 k.k. a nie możliwość orzeczenia grzywny.
Powiązane orzeczenia
- VI KZP 19/70 1970-08-20Czy orzeczenie grzywny z art. 75 § 1 k.k. przy warunkowym zawieszeniu wykonania kary pozbawienia wolności, wymierzonej za przestępstwo popełnione przed wejściem w życie kodeksu karnego, jest sprzeczne z zasadą wyrażoną w…
- VI KZP 34/70 1970-08-20Czy dopuszczalne jest w sprawach o przestępstwa popełnione w celu osiągnięcia korzyści majątkowej wymierzenie grzywny na podstawie art. 75 § 1 k.k. w wypadku warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności, n…
- VI KZP 62/70 1970-11-05Czy grzywna orzeczona na podstawie art. 75 § 1 k.k. jest karą zasadniczą, do której należy określać zastępczą karę pozbawienia wolności, i czy stosuje się do niej zarządzenie wykonania kary zastępczej, gdy zachodzą przes…
- VI KRN 170/76 1976-03-08Czy grzywna orzeczona na podstawie art. 75 § 1 k.k. w związku z warunkowym zawieszeniem kary pozbawienia wolności powinna być ustalona z uwzględnieniem dyrektyw dotyczących wymiaru grzywny, w szczególności stosunków mają…
- Rw 252/78 1978-07-17Czy uchybienie sądu pierwszej instancji polegające na braku wskazania w uzasadnieniu konkretnych okoliczności przemawiających za orzeczeniem grzywny, stanowi obrazę przepisów postępowania karnego, która uzasadnia zmianę…
Powołane przepisy
art. 390 § 1 KPKart. 75 § 1 KKart. 2 § 1 KKart. 57 KKart. 73 § 1 KKart. 73 § 2 KK§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026.