VI KZP 19/70

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia A. Pyszkowski. Sędziowie: K. Czajkowski, M. Budzianowski (sprawozdawca).Prokurator Prokuratury Generalnej: W. Gawlikowski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Sylwestra Władysława O. i Ferdynanda S., oskarżonych z art. 159 k.k., po rozpoznaniu przedstawionej w trybie art. 390 § 1 k.p.k. przez Sąd Wojewódzki w Lublinie, postanowieniem z dnia 9 marca 1970 r. kwestii prawnej wymagającej zasadniczej wykładni ustawy, a mianowicie:"Czy orzeczenie grzywny z art. 75 § 1 k.k. przy warunkowym zawieszeniu wykonania kary pozbawienia wolności, wymierzonej za przestępstwo popełnione przed wejściem w życie kodeksu karnego, nie jest sprzeczne z zasadą wyrażoną w art. 2 § 1 k.k.?"i po wysłuchaniu wniosku prokuratorauchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneMożliwość orzeczenia grzywny w każdym wypadku warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności wprowadził dopiero kodeks karny obowiązujący od dnia 1 stycznia 1970 r. W tym zakresie przepis art. 75 § 1 k.k. stanowi, że sąd, zawieszając wykonanie kary, może orzec grzywnę, chociażby jej wymierzenie na innej podstawie nie było przewidziane.Jest to oczywiste obostrzenie instytucji warunkowego skazania, podyktowane względami polityki kryminalnej, a w szczególności tym, żeby skazanego, któremu wykonanie kary pozbawienia wolności warunkowo zawieszono, spotkała realna dolegliwość.Takiej możliwości nie przewidywał kodeks karny z 1932 r., dlatego też do przestępstw popełnionych przed wejściem życie obowiązującego kodeksu należy stosować przepisy dawnego kodeksu karnego. Nie można bowiem stosować nowej ustawy, jeżeli skazanie na podstawie jej przepisów byłoby dolegliwsze od skutków zastosowania ustawy dawnej. A tak właśnie należałoby ocenić warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności z równoczesnym orzeczeniem grzywny z art. 75 § 1 k.k.Nie dotyczy to wypadków, gdy warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności byłoby niedopuszczalne na podstawie dawnego kodeksu, stało się zaś możliwe dopiero przy zastosowaniu przepisów nowego kodeksu karnego (np. warunkowe zawieszenie wykonania kary 3 lat pozbawienia wolności za przestępstwo nieumyślne lub w wyniku skorzystania z szerszych niż poprzednio możliwości nadzwyczajnego złagodzenia kary z art. 57 k.k.).Zaznaczyć przy tym należy, że grzywna przewidziana w art. 75 § 1 k.k. nie jest warunkiem zastosowania art. 73 § 1 k.k. O tym bowiem, czy zachodzą podstawy do zawieszenia kary pozbawienia wolności, decydują wyłącznie przesłanki z art. 73 § 2 k.k., a nie możliwość orzeczenia grzywny.