Rw 1432/67

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk K. Mioduski. Sędziowie: płk W. Sieracki (sprawozdawca), płk T. Nizielski.Prokurator: ppłk J. Bilicki.SentencjaSąd Najwyższy rozpoznał na posiedzeniu niejawnym, na skutek skargi rewizyjnej obrońcy wojskowego, sprawę Henryka P., skazanego wyrokiem Sądu Marynarki Wojennej w Gdyni z dnia 5 grudnia 1967 r. za przestępstwo z art. 114 § 1 k.k.W.P. na karę jednego roku więzienia, a w szczególności za to, że będąc obowiązany do odbycia ćwiczeń wojskowych w okresie od 16 sierpnia do połowy listopada 1967 r. w jednostce WOP w N. nie zgłosił się w tej jednostce, lecz działając w zamiarze dłuższego uchylenia się od służby wojskowej pozostawał poza tą jednostką wojskową do dnia 31 października 1967 roku.Obrońca wojskowy wnosił w swej skardze rewizyjnej o uchylenie powołanego wyroku i przekazanie sprawy oskarżonego do ponownego rozpoznania Sądowi Marynarki Wojennej bądź też o zmianę tegoż wyroku przez złagodzenie wymierzonej skazanemu kary i warunkowe zawieszenie jej wykonania.Sąd Najwyższy, w częściowym uwzględnieniu skargi rewizyjnej obrońcy, postanowił zmienić wyrok Sądu Marynarki Wojennej w Gdyni z dnia 5 grudnia 1967 r. w sprawie Henryka P. przez złagodzenie wymierzonej mu kary do kary siedmiu miesięcy więzienia i z tą zmianą powołany wyrok pozostawić w mocy.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd:Skazanie Henryka P. za opisane na wstępie przestępstwo z art. 114 § 1 k.k.W.P. nastąpiło zgodnie z wynikami przewodu sądowego. Wywody skargi rewizyjnej, zmierzające do uzasadnienia zarzutu wymierzenia skazanemu niewspółmiernie surowej kary, należało uznać za przekonywające.Przede wszystkim podkreślić należy, że skazany Henryk P. powołany został do odbycia służby wojskowej mającej trwać - według treści wręczonej mu karty powołania - trzy miesiące. Nie ulega wątpliwości, że waga szkodliwości społecznej przestępstwa tzw. niestawiennictwa do wojska zależna jest między innymi od tego, jak długo trwać ma służba wojskowa, do pełnienia której sprawca został powołany. Należy uznać, że stopień szkodliwości społecznej czynu polegającego na niestawieniu się do pełnienia służby wojskowej jest niejako wprost proporcjonalny do długości okresu, w którym czynna służba wojskowa ma być pełniona. Oznacza to, że stopień szkodliwości społecznej czynu polegającego na niezgłoszeniu się sprawcy np. do odbywania dwuletniej (bądź trzyletniej) zasadniczej służby wojskowej jest oczywiście większy od wagi szkodliwości społecznej czynu polegającego na niezgłoszeniu się sprawcy np. do odbycia ćwiczeń wojskowych, mających trwać np. 6 tygodni lub 3 miesiące. Ponieważ stopień szkodliwości społecznej konkretnego czynu stanowi jeden z istotnych regulatorów wymiaru kary, przeto należy dojść do wniosku, że długość okresu, w którym miała być pełniona czynna służba wojskowa, jest obiektywną okolicznością, która powinna mieć znaczenie przy wymiarze kary za przestępstwa niestawiennictwa do wojska.Okoliczność ta rzutuje z kolei na drugi regulator wymiaru kary, a mianowicie na stopień winy sprawcy. Inny jest bowiem stopień winy sprawcy, który podejmuje decyzję uchylenia się od pełnienia czynnej służby wojskowej mającej trwać krótki czas, a inny (z reguły wyższy) jest stopień zawinienia takiego sprawcy, który postanawia uchylić się w ogóle od pełnienia np. zasadniczej służby wojskowej, trwającej znacznie dłużej niż wojskowe ćwiczenia rezerwy.Sąd I instancji uwzględnił wprawdzie na korzyść skazanego szereg okoliczności łagodzących, jednakże nie zwrócił uwagi na to, że skazany - wbrew nakazowi zawartemu w doręczonej mu karcie powołania - nie zgłosił się do odbycia wojskowych ćwiczeń rezerwy mających trwać tylko 3 miesiące. W konsekwencji Sąd wyrokujący, nie uwzględniwszy przy wymiarze kary powyższego faktu, który - jak to wyżej wywiedziono - powinien być uznany za istotną okoliczność mającą wpływ na wymiar kary, wymierzył skazanemu karę niewspółmiernie surową w stosunku do stopnia szkodliwości społecznej czynu skazanego. Z tego względu wymierzona skazanemu kara podlega złagodzeniu.Zważywszy, że skazany dopuścił się opisanego na wstępie przestępstwa w okresie warunkowego zawieszenia wykonania kary wymierzonej mu wyrokiem sądu powszechnego z dnia 20.VII.1967 r. za przestępstwo z art. 257 § 1 k.k., Sąd Najwyższy doszedł do wniosku, że brak jest dostatecznych podstaw do ukształtowania się przekonania, iż skazany mimo niewykonania kary nie popełni nowego przestępstwa, a zatem że brak jest podstaw do zastosowania wobec skazanego przepisu art. 55 § 1 k.k. W.P.