III CR 370/66

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Majorowicz. Sędziowie: Z. Wasilkowska (sprawozdawca), W. Bryl.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z wniosku Marii F. o sprostowanie aktu urodzenia i aktu małżeństwa, na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości od postanowienia Sądu Powiatowego w Wałbrzychu z dnia 29 kwietnia 1964 r.,uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi Powiatowemu w Wałbrzychu do merytorycznego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneWnioskodawczyni wnosiła o sprostowanie aktu urodzenia z dnia 17 stycznia 1963 r., wystawionego przez Urząd Stanu Cywilnego w Ł., oraz aktu małżeństwa z 26 lutego 1964 r., wystawionego przez Urząd Stanu Cywilnego w B., twierdząc, że jej nazwisko rodowe brzmi "F", a nie "N".Sąd Powiatowy w Wałbrzychu zaskarżonym postanowieniem odrzucił wniosek podkreślając, że wnioskodawczyni otrzymała swój akt urodzenia na podstawie postanowienia sądu i przysługuje jej tylko droga rewizji nadzwyczajnej.Od powyższego prawomocnego orzeczenia wniósł rewizję nadzwyczajną - na skutek podania wnioskodawczyni - Minister Sprawiedliwości z wnioskiem o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi Powiatowemu celem rozpoznania co do istoty sprawy. Skarżący zarzuca naruszenie art. 26 pr. o akt. st. cyw. i interesu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Zaskarżone postanowienie zapadło z naruszeniem art. 26 pr. o a.s.c. Jak bowiem wyjaśnił Sąd Najwyższy w uchwale 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 20 września 1965 r. III CO 5/64 (OSNCP 7-8/66, poz. 106), nie jest dopuszczalny wniosek o zmianę (uchylenie) prawomocnego postanowienia odtwarzającego akt stanu cywilnego na podstawie art. 33 ust. 3 prawa o aktach stanu cywilnego, natomiast dopuszczalny jest wniosek o unieważnienie lub sprostowanie odtworzonego w tym trybie aktu, a taka właśnie była konkluzja wniosku.Wprawdzie uchwała Sądu Najwyższego III CO 5/64 wymienia tylko akty stanu cywilnego odtwarzane w trybie art. 33 ust. 3 pr. o a.s.c. z 1945 r., jednakże tak z jej treści, jak i z intencji wywnioskować należy, że dotyczy ona wszystkich aktów typu "akt - rejestracja orzeczenia", u podłoża których leżą orzeczenia organów państwowych mające na celu rekonstrukcję pierwotnego aktu cywilnego, sporządzonego w kraju bądź za granicą. Akt taki od chwili wpisania go do księgi ma byt samodzielny i tak jak każdy akt stanu cywilnego, sporządzony w trybie zwykłym, może być sprostowany lub unieważniony w drodze postępowania niespornego (obecnie nieprocesowego), przewidzianej w art. 25 i 26 pr. o a.s.c. Dotyczy to w szczególności aktu stanu cywilnego odtworzonego na podstawie art. 22 pr. o a.s.c.Zagadnienie powyższe występuje w sprawie niniejszej, gdyż wnioskiem było objęte również sprostowanie aktu małżeństwa sporządzonego we Francji, a ten akt, jak wynika z dołączonego do rewizji nadzwyczajnej pisma USC w B., został odtworzony na podstawie art. 23 pr. o a.s.c. na wniosek wnioskodawcy.Po uchyleniu zaskarżonego orzeczenia Sąd Powiatowy będzie miał możność rozpoznania wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, w szczególności ustalenia, jakie było rzeczywiste nazwisko rodowe wnioskodawczyni, oraz wydanie orzeczenia zgodnie z wynikami postępowania dowodowego.Zgodnie z art. 510 § 2 k.p.c. Sąd Powiatowy powinien wezwać do udziału w sprawie męża wnioskodawczyni, Michała K., jako zainteresowanego w sprawie mającej na celu również sprostowanie aktu małżeństwa.W świetle ustalonego już orzecznictwa Sądu Najwyższego prawidłowa rejestracja aktów stanu cywilnego leży w interesie Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, co uzasadnia uwzględnienie rewizji nadzwyczajnej mimo upływu terminu przewidzianego w art. 421 § 2 k.p.c.Z tych przyczyn i na zasadzie art. 422 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.