III CZP 14/66

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Edmunda A. przeciwko Skarbowi Państwa (Nadleśnictwo Państwowe w A.) o ustalenie nieistnienia należności z tytułu czynszu najmu, po rozpoznaniu zagadnienia prawnego, przekazanego przez Sąd Wojewódzki w Poznaniu-Ośrodek w Kaliszu postanowieniem z dnia 25 stycznia 1966 r. do rozstrzygnięcia w trybie art. 391 k.p.c.:"Czy przepisy § 3 ust. 2 pkt 3 i § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14.V.1964 r. w sprawie opróżniania lokali oraz ustalania wysokości czynszu najmu za niektóre lokale w budynkach położonych na terenie państwowych gospodarstw rolnych i leśnych oraz przedsiębiorstw mechanizacji rolnictwa (Dz. U. Nr 19, poz. 114) należy tłumaczyć w ten sposób, że osoby zatrudnione w resorcie rolnictwa mają prawo do zajmowania lokali w budynkach położonych tylko na terenie państwowych gospodarstw rolnych, przedsiębiorstw mechanizacji rolnictwa lub warsztatów mechanicznych, a nie mają takiego prawa w odniesieniu do lokali w budynkach położonych na terenie państwowych gospodarstw leśnych, oraz że na tych samych zasadach, które podano wyżej, kształtują się, zależnie od prawa do zajmowania lokali, uprawnienia do opłacania czynszu najmu w wysokości dotychczasowej bądź podwyższonej rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 14 maja 1964 r." udzielił następującej odpowiedzi:Osobom zatrudnionym w resorcie rolnictwa, wymienionym w § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dn. 14.V.1964 r. w sprawie opróżnienia lokali oraz ustalenia wysokości czynszu najmu na niektóre lokale w budynkach położonych na terenie państwowych gospodarstw rolnych i leśnych oraz przedsiębiorstw mechanizacji rolnictwa (Dz. U. Nr 19, poz. 114) nie przysługuje prawo do zajmowania lokali w budynkach położonych na terenie państwowych gospodarstw leśnych.Uzasadnienie faktycznePrzepis § 3 ust. 2 pkt 3 cytowanego rozporządzenia stwierdza, że "spośród osób nie związanych umową o pracę lub stosunkiem służbowym z państwowymi gospodarstwami rolnymi bądź leśnymi, przedsiębiorstwami rolnictwa lub warsztatami mechanicznymi prawo do najmowania lokali w budynkach położonych na terenie tych gospodarstw, przedsiębiorstw i warsztatów przysługuje:... 3) osobom zatrudnionym w resorcie rolnictwa, a w budynkach położonych na terenie gospodarstw leśnych - w resorcie leśnictwa i przemysłu drzewnego". Takie sformułowanie tego przepisu może nasuwać wątpliwości, czy końcowy passus "a w budynkach położonych na terenie gospodarstw leśnych - (osobom zatrudnionym) w resorcie leśnictwa i przemysłu drzewnego" oznacza przedmiotowe ograniczenie ogólnej reguły zawartej w części wstępnej § 3 ust. 2, czy też podmiotowe jej ograniczenie odnoszące się tylko do pracowników resortu leśnictwa i przemysłu drzewnego. Przyjęcie poglądu, iż chodzi tu o ograniczenie przedmiotowe prowadziłoby do wniosku, iż pracownicy każdego z tych resortów mogą zajmować lokale w budynkach położonych na terenie jednostek gospodarczych tego tylko resortu, w którym są zatrudnieni. Przyjęcie natomiast poglądu, iż chodzi tu o podmiotowe ograniczenie, odnoszące się tylko do pracowników resortu leśnictwa i przemysłu drzewnego, prowadziłoby z jednej strony do uprzywilejowania pracowników resortu rolnictwa, którzy mieliby prawo do zajmowania lokali w budynkach położonych na terenie jednostek gospodarczych obu resortów. Z drugiej zaś strony do względnego upośledzenia pracowników resortu leśnictwa i przemysłu drzewnego, którzy mogliby zajmować jedynie lokale w budynkach położonych na terenie jednostek gospodarczych tego tylko resortu, ściślej na terenie państwowych gospodarstw leśnych.Przeciwko poglądowi prowadzącemu do uprzywilejowania pracowników resortu rolnictwa przemawiają następujące względy:W państwie ludowym realizującym w coraz większym stopniu demokratyczną zasadę społecznej, ekonomicznej i prawnej równości obywateli, uprzywilejowanie prawa jakiejkolwiek grupy obywateli (pracowników) dopuszczalne jest tylko wtedy, gdy przemawiają za tym uzasadnione względy i poważne interesy społeczno-gospodarcze. Żaden zasadniczy i poważny interes społeczno-gospodarczy nie przemawia za tym, by pracownicy resortu rolnictwa mieli być w zakresie zaspokajania swych potrzeb mieszkaniowych traktowani w sposób korzystniejszy od pracowników resortu leśnictwa i przemysłu drzewnego.Z przepisów § 2 i § 3 ust. 3 cytowanego rozporządzenia wynika, że lokale znajdujące się w budynkach położonych na terenie jednostek gospodarczych każdego z tych resortów są przeznaczone na cele związane z wykonaniem zadań danego resortu. Również w pkt 1 i 2 § 3 ust. 2 podkreślono w sposób wyraźny powiązanie między zatrudnieniem (byłym zatrudnieniem) w danym resorcie, a prawem do zajmowania lokalu w budynku położonym na terenie jednostki gospodarczej tegoż resortu.Z tych względów należało uznać, że w pkt 3 § 3 ust. 2 cytowanego rozporządzenia chodzi o przedmiotowe ograniczenie ogólnej reguły zawartej w części wstępnej § 3 ust. 2 i w związku z tym udzielić odpowiedzi, jak na wstępie. Odpowiedź ta rozstrzyga zarazem pozytywnie sprawę stosowania stawek czynszowych z § 7 cytowanego rozporządzenia do osób zatrudnionych w resorcie rolnictwa, a zajmujących lokale w budynkach położonych na terenie państwowych gospodarstw leśnych.