VI KZP 25/66

Skład orzekającyPrzewodniczący: Prezes F. Wróblewski,Sędziowie: K. Grzebuła (współsprawozdawca), A. Kafarski, T. Krokosz, A. Pyszkowski (sprawozdawca), K. Wagner (współsprawozdawca), J. Zembaty.Prokurator Generalnej Prokuratury: T. Guzkiewicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Jadwigi K., oskarżonej z art. 237 § 1 i 236 § 1 k.k., po rozpoznaniu przedstawionego na podstawie art. 390 § 1 k.p.k. przez Sąd Wojewódzki w Gdańsku postanowieniem z dnia 21 maja 1966 r., a następnie przekazanego do rozstrzygnięcia w trybie art. 30 ustawy o Sądzie Najwyższym powiększonemu składowi Sądu Najwyższego postanowieniem składu zwykłego tegoż Sądu z dnia 9 września 1966 r., zagadnienia prawnego wymagającego zasadniczej wykładni ustawy, a mianowicie:"Czy można w sprawie z oskarżenia prywatnego prowadzić postępowanie karne, gdy pokrzywdzony, który złożył akt oskarżenia w terminie przewidzianym w art. 13 ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r. o sprawach z oskarżenia prywatnego, nie złożył przy akcie oskarżenia zryczałtowanych kosztów postępowania w kwocie 200 zł, lecz złożył je dopiero po pozostawieniu sprawy bez biegu już po terminie przewidzianym w art. 13 cytowanej ustawy z dnia 2 grudnia 1966 roku?"po wysłuchaniu wniosku prokuratora, uchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktycznePrzepis art. 435 k.p.k. w obecnym brzmieniu obowiązywał już przed wejściem w życie ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r. o sprawach z oskarżenia prywatnego (Dz. U. Nr 34, poz. 308). Paragraf drugi tego artykułu, według którego wniesienie aktu oskarżenia bez złożenia zryczałtowanej równowartości kosztów postępowania nie przerywa biegu przedawnienia, dotyczył więc przedawnienia ścigania określonego w kodeksie karnym (art. 86).Ustawa z dnia 2 grudnia 1960 r. ani wyraźnie, ani w sposób dorozumiany nie zmieniła art. 435 k.p.k. Ustawa ta wprowadziła natomiast w art. 13 utratę skargi, ustalając terminy, po upływie których nie można wszcząć postępowania karnego z powodu przestępstwa ściganego z oskarżenia prywatnego. Obok utraty skargi obowiązuje zatem nadal określone w art. 86 k.k. przedawnienie ścigania.W tych warunkach od czasu wejścia w życie ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r., w zakresie ścigania przestępstw prywatno-skargowych równolegle występują: przedawnienie ścigania i utrata skargi, pozostające do siebie w takim stosunku, że w ciągu okresu wymienionego w art. 86 lit. c) k.k. może być wszczęte postępowanie karne, byleby zachowany został termin przewidziany w art. 13 cytowanej ustawy, który jednak nie może przekroczyć końca terminu przedawnienia ścigania.O zachowaniu terminu z art. 13 tej ustawy decyduje dzień wszczęcia postępowania karnego. Wszczęcie postępowania następuje niezależnie od tego, czy zryczałtowaną równowartość kosztów postępowania złożono, czy też nie. Niezłożenie tej równowartości ma tylko ten skutek, że sąd sprawę pozostawia bez biegu, co nie przekreśla powstałej już zawisłości sprawy trwającej aż do upływu okresu przedawnienia ścigania wskazanego w art. 86 lit. c) k.k. lub aż do umorzenia z innych przyczyn postępowania w sprawie (por. pkt 1 uchwały SN z dnia 6 sierpnia 1965 r. VI KZP 27/65 - OSNKW z 1965 r., z. 10, poz. 123). Niezłożenie zryczałtowanej równowartości kosztów postępowania stwarza jedynie sytuację równoznaczną z powstrzymaniem biegu istniejącego procesu, które to powstrzymanie ustępuje po wpłaceniu owej równowartości i powoduje nadanie dalszego biegu postępowaniu już poprzednio wszczętemu.Ustawa (art. 435 k.p.k.) nie zakreśla terminu, w którym powinna być złożona zryczałtowana równowartość kosztów postępowania, jednakże z faktu, że wniesienie aktu oskarżenia bez wpłacenia tej równowartości nie przerywa biegu przedawnienia ścigania wskazanego w art. 86 lit. c) k.k., wynika, iż powinna ona być wpłacona przed upływem tego przedawnienia.