IV KR 287/67
WyrokIzba Karna1968-12-09
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wyprowadzenie przez kierownika sklepu towarów z majątku społecznego w celu uniknięcia ujawnienia nadwyżki towarowej, spowodowanej wprowadzeniem do obrotu towarów prywatnych, stanowi przestępstwo przywłaszczenia mienia społecznego, czy też oszustwa, a jeśli jest to oszustwo, to czy jego kwalifikacja prawna powinna uwzględniać naruszenie przepisów dotyczących obrotu towarowego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wyprowadzanie przez kierownika sklepu towarów z majątku społecznego w celu uniknięcia ujawnienia nadwyżki towarowej, spowodowanej wprowadzeniem do obrotu towarów prywatnych, stanowi przestępstwo oszustwa z art. 286 § 2 k.k. w związku z art. 10 ustawy z dnia 13 lipca 1957 r. (Dz. U. Nr 39, poz. 171). Sąd podkreślił, że zamiarem oskarżonej było osiągnięcie nielegalnych zysków przez wprowadzenie do obrotu w sklepie towarów własnych nabywanych ze źródeł prywatnych, a wyprowadzanie towaru PSS było elementem realizacji tego zamiaru, mającym na celu ukrycie nieprawidłowości.Stan faktyczny
Anna W., kierownik sklepu, wprowadzała do obrotu towary prywatne, sprzedając je na własny rachunek i fałszując dokumentację. W celu ukrycia nadwyżki towarowej i pieniężnej, systematycznie wynosiła ze sklepu towary stanowiące własność PSS. Edward G. pomagał jej, przyjmując na przechowanie przywłaszczone towary. Sąd Wojewódzki uznał Annę W. za winną oszustwa z art. 286 § 2 k.k. w związku z innymi przepisami, a Edwarda G. za winnego pomocnictwa. Obrońcy i prokurator wnieśli rewizje.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Sądu Wojewódzkiego w Krakowie, uznając tym samym za prawidłowe rozstrzygnięcia dotyczące winy i kary obojga oskarżonych.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia S. Kaciczak.Sędziowie: L. Chmielewski, T. Krokosz (sprawozdawca).Prokurator Prokuratury Generalnej: M. Rzeszewicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Anny W., oskarżonej z art. 2 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228) w związku z art. 1 § 1 lit. a) ustawy z dnia 21 stycznia 1958 r. (Dz. U. Nr 4, poz. 11) i art. 286 § 2 k.k., oraz Edwarda G., oskarżonego z art. 4 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228), po rozpoznaniu rewizji założonej przez prokuratora co do obojga oskarżonych i przez obrońców oskarżonych od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Krakowie z dnia 29 kwietnia 1967 r., na podstawie art. 375 k.p.k.utrzymał zaskarżony wyrok w mocy (...).Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki w Krakowie po rozpoznaniu sprawy Anny W. i Edwarda G., oskarżonych:1.Anna W. o to, że:I. w okresie od dnia 21 lipca 1964 r. do dnia 16 lutego 1966 r. w O. jako kierownik sklepu nr 58 z artykułami żelazno-motoryzacyjnymi miejscowej PSS, odpowiedzialna z tytułu zajmowanego stanowiska za właściwe przechowanie i zabezpieczenie powierzonych jej towarów oraz gotówki z utargu, działając systematycznie, zabrała w celu przywłaszczenia gotówkę z utargów w kwocie 27.000 zł, skuter marki "Osa", motocykl marki "WSK", 260 sztuk wyłączników elektrycznych, 113 sztuk żarówek choinkowych, 1.053 sztuki spirali do grzejników, 15 rolek papy bitumicznej, 10 sztuk łańcuchów do motorowerów, 8 sztuk linek do motorowerów oraz 5 sztuk tareł metalowych, łącznej wartości 67.614 zł, na szkodę wymienionej wyżej Spółdzielni Spożywców w O., tj. o przestępstwo z art. 2 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228) w związku z art. 1 § 1 lit. a) ustawy z dnia 21 stycznia 1958 r. (Dz. U. Nr 4, poz. 11);II. w czasie i w miejscu oraz w tym samym charakterze jak w pkt I, przekraczając zakres swoich uprawnień i nie dopełniając ciążących na niej obowiązków w zakresie prawidłowego prowadzenia sklepu - ze szkodą dla interesu publicznego - w celu osiągnięcia korzyści majątkowej dla siebie oraz innych osób, na podstawie imiennych przekazów limitowanych wystawionych przez Bank Spółdzielczy w O. oraz miejscowy Oddział ORS na zakup towarów na raty, wbrew obowiązującym przepisom wypłaciła klientom gotówkę w łącznej kwocie 371.155 zł zamiast wydania towarów tejże wartości, narażając w ten sposób wymieniony Bank i Oddział ORS na niebezpieczeństwo strat w podanej wyżej wysokości w postaci braku efektywnego (towarowego) zabezpieczenia z tytułu udzielonego kredytu gotówkowego oraz w związku z tym powodując na szkodę tych instytucji rzeczywiste straty w wysokości 42.820 zł na skutek nieuiszczenia przez kredytobiorców wpłat ratalnych, a nadto dalsze straty na szkodę PSS w wysokości 36.544,95 zł z tytułu nie osiągniętej marży towarowej i odsetek od opóźnionego wpływu gotówki, przyjmując w związku z tym dla siebie od kredytobiorców gotówkę w wysokości 7.269,20 zł, a wprowadzając zarazem do sklepu towar obcego pochodzenia bez udokumentowania, doprowadziła do powstania nadwyżki towarowo-kasowej wartości 48.217,80 zł, tj. o przestępstwo z art. 286 § 2 k.k.;2.Edward G. o to, że:III. w czasie od stycznia do lutego 1966 roku w O. przyjął od Anny W. na przechowanie skuter marki "Osa" oraz motocykl marki "WSK", łącznej wartości 24.000 zł, z wiedzą, iż zostały one przywłaszczone na szkodę miejscowej Powszechnej Spółdzielni Spożywców, tj. o przestępstwo z art. 4 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228) -- wyrokiem z dnia 29 kwietnia 1967 r.:1. Annę W. uznał za winną tego, że w okresie od dnia 21 lipca 1964 r. do dnia 16 lutego 1966 r. w O. jako kierownik sklepu nr 58 artykułami żelazno-motoryzacyjnymi PSS, przekraczając swoje uprawnienia oraz nie dopełniając swoich obowiązków prawidłowego prowadzenia sklepu - ze szkodą dla interesu publicznego - w celu osiągnięcia korzyści majątkowej dla siebie i innych osób, na podstawie imiennych przekazów limitowych wystawianych przez Bank Spółdzielczy w O. oraz miejscowy Oddział ORS na zakup towarów na raty, wbrew obowiązującym przepisom wypłaciła klientom gotówkę w łącznej sumie 389.655 zł zamiast wydania towarów w tejże wartości, w zamian za co otrzymała od klientów korzyść materialną w kwocie co najmniej 7.660 zł, doprowadzając tym działaniem do utraty przez PSS w O. marży zarobkowej w kwocie co najmniej 35.661 zł, a nadto wprowadzała do sprzedaży sklepowej towar obcego pochodzenia, dokonując równocześnie w związku z tym różnych manipulacji finansowych i towarowych, co w konsekwencji doprowadziło do powstania nieuzasadnionej superaty towarowo-kasowej wartości 70.498,80 zł, tj. przestępstwa z art. 286 § 2 k.k. w związku z art. 10 ustawy z dnia 13 lipca 1957 r. (Dz. U. Nr 39, poz. 171), i za ten czyn z mocy art. 286 § 2 k.k., przy zastosowaniu art. 36 k.k. oraz art. 42 § 2 i 47 § 1 lit. c) k.k., art. 16 ustawy z dnia 13 lipca 1957 r. (Dz. U. Nr 39, poz. 171), skazał ją na karę 4 lat więzienia i 60.000 zł grzywny z orzeczeniem utraty praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na okres 3 lat i przepadku na rzecz Skarbu Państwa, jak również zwrotu na rzecz PSS w O. przedmiotów i kwoty pieniężnej wyszczególnionych pod pkt II i III sentencji (część skazująca) wyroku, a nadto z zasądzeniem na podstawie art. 3311 § 2 k.p.k. na rzecz PSS odszkodowania w kwocie 35.661 zł;2. Edwarda G. uznał za winnego tego, że w styczniu i w lutym 1966 r. w O. udzielił pomocy Annie W., kierownicze sklepu nr 58 PSS w O., do popełnienia przez nią wyżej opisanego przestępstwa, wynosząc ze sklepu, a następnie przechowując towar o wartości 28.939 zł, będący częścią nadwyżek towarowo-kasowych powstałych na skutek oszukańczych manipulacji finansowych Anny W., tj. przestępstwa z art. 27 k.k. w związku z art. 286 § 2 k.k., i za ten czyn z mocy art. 286 § 2 k.k. skazał go na karę 1 roku więzienia z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 3 lat oraz na 6.000 złotych grzywny.Od tego wyroku założyli rewizje prokurator oraz obrońcy oskarżonych.I. Rewizja prokuratora, oparta - według stwierdzeń w niej zawartych - na zarzutach obrazy przepisów art. 2 § 1 i 4 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228), sprowadza się w istocie do zarzutów błędnej oceny okoliczności faktycznych przyjętych za podstawę wyroku w odniesieniu do obojga oskarżonych.W szczególności rewidujący zarzuca:1)co do oskarżonej Anny W. - błędne uznanie przez Sąd Wojewódzki, że zabranie przez oskarżoną ze sklepu towarów stanowiących własność PSS oraz przekazów limitowanych - łącznej wartości przeszło 63.000 zł - "jako ekwiwalentu za zysk (...) ze sprzedaży obcego towaru" wypełnia znamiona przestępstwa z art. 286 § 2 k.k., gdy tymczasem - zdaniem rewidującego - należyte rozważenie zebranego materiału prowadzi do wniosku, że oskarżona zabrała towary i przekazy limitowane w celu przywłaszczenia i z tego względu powinna być skazana za czyn z art. 2 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228) w związku z art. 1 § 1 lit. a) ustawy z dnia 21 stycznia 1958 r. (Dz. U. Nr 4, poz. 11);2)co do oskarżonego Edwarda G. - niesłuszne przyjęcie w wyroku, że "wyprowadzenie ze sklepu (...), a następnie przechowywanie dla Anny W. skuteru i motocykla (...) (własność PSS), stanowi jedynie przestępstwo z art. 27 k.k. w związku z art. 286 § 2 k.k,", aczkolwiek właściwa analiza całokształtu okoliczności daje dostateczne podstawy do uznania, iż "wyprowadzenie i przechowywanie" przez oskarżonego towarów pochodzących z przywłaszczenia dokonanego przez oskarżoną Annę W. na szkodę PSS jest przestępstwem określonym w art. 4 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228).W konkluzji prokurator wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku i o uznanie:1)oskarżonej Anny W. za winną:a)przestępstwa z art. 2 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228) w związku z art. 1 § 1 lit. a) ustawy z dnia 21 stycznia 1958 r. (Dz. U. Nr 4, poz. 11), opisanego pod pkt I aktu oskarżenia, przyjmując wartość zagarniętego mienia na kwotę 63.595 zł,b)przestępstwa z art. 286 § 2 k.k., opisanego pod pkt II aktu oskarżenia - z wymierzeniem jej za te czyny odpowiednich kar więzienia, grzywny, utraty praw publicznych i obywatelskich praw honorowych i przepadku majątku oraz kary łącznej;2)oskarżonego Edwarda G. za winnego przestępstwa opisanego pod pkt III aktu oskarżenia, stanowiącego występek z art. 4 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228) i wymierzenie mu odpowiedniej kary pozbawienia wolności j grzywny.II. Obrońca oskarżonej Anny W., wnosząc w rewizji o uchylenie wyroku co do tej oskarżonej w częściach dotyczących: a) orzeczenia zwrotu na rzecz PSS ruchomości i gotówki opisanych pod pkt III wyroku i b) zasądzenia na rzecz PSS odszkodowania (zł 35.661) w trybie art. 3311 § 2 k.p.k. (pkt IV wyroku) oraz o zmianę tegoż wyroku przez znaczne złagodzenie kar zasadniczych i dodatkowej, zarzucił:1)niesłuszne orzeczenie zwrotu na rzecz PSS ruchomości i kwoty 27.000 zł, opisanych pod pkt III wyroku, gdyż z okoliczności sprawy należy wyprowadzić wniosek, że:a)skoro oskarżona nie zdążyła wycofać gotówki za sprzedany w sklepie "obcy towar" i zabrała w zamian towar PSS, to tenże towar "po prostu" kupiła,b)jeżeli chodzi o zegarki, to oskarżona ostatecznie zapłaciła ich równowartość w kwocie 25.000 zł, wobec czego zegarki te stanowią bezsporną własność oskarżonej,c)nie ma również podstaw do zasądzenia zwrotu kwoty 27.000 zł (suma wpłat na czeki), gdyż oskarżona wypłaciła odpowiednim osobom własne pieniądze;2)brak podstaw faktycznych i prawnych do zasądzenia na rzecz PSS odszkodowania w kwocie 35.661 zł z tytułu "rzekomo utraconej marży", skoro PSS otrzymało od ORS-u pełną kwotę w związku z udzielonym kredytem poszczególnym klientom; w każdym razie problem ten należało pozostawić do rozstrzygnięcia w postępowaniu cywilnym;3)rażącą niewspółmierność wymierzonej kary, jeśli się uwzględni, że w istocie mimo "nielegalnej działalności kredytowej oskarżonej nie powstała szkoda materialna".III. Obrońca oskarżonego Edwarda G. wnosił o uchylenie wyroku i uniewinnienie oskarżonego, zarzucając błędną ocenę okoliczności faktycznych, albowiem - między innymi - według twierdzeń rewidującego:1)przewód sądowy nie dostarczył dowodów, by oskarżony udzielił pomocy Annie W, do popełnienia przypisanego jej czynu, skoro "zakupił on skuter i motocykl w roku 1966";2)Anna W. stwierdziła, iż należność za skuter "OSA" i motocykl "WSK" odprowadziła do Banku;3)zeznania świadka Janiny D. w sprawie kupna motocykla "są przekonywające i wiążą się w logiczną całość";4)rozbieżności między wyjaśnieniami oskarżonego ze śledztwa i na rozprawie co do zapłaty za skuter i motocykl są wynikiem obawy aresztowania; ponadto rewidujący zauważa, że machinacje oskarżonej Anny W. miały tak skomplikowany charakter, iż oskarżony nie mógł się w tym zorientować, wobec czego trudno mu przypisywać udzielenie oskarżonej Annie W. pomocy do popełnienia przez nią przestępstwa.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:I.Co do rewizji prokuratora.1. W stosunku do oskarżonej Anny W. należy - wbrew odmiennym wywodom rewizji - przede wszystkim stwierdzić, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd Wojewódzki w sposób przekonywający wykazał, iż zebrany w sprawie materiał nie daje wystarczających podstaw do przyjęcia, by oskarżona działała z zamiarem "zagarnięcia" i przysporzenia sobie korzyści majątkowych przez spowodowanie uszczerbku w mieniu społecznym. W okolicznościach sprawy, dla prawidłowej oceny działania oskarżonej, nie jest obojętny fakt, iż w ostatecznym rozliczeniu w sklepie, którego kierowniczką była oskarżona, stwierdzono nadwyżkę towarowo-kasową na sumę przeszło 70.000 zł (dowody wskazane w uzasadnieniu wyroku).Ustalenia faktyczne Sądu Wojewódzkiego, znajdujące odbicie w sentencji wyroku, są oparte na dowodach, które w pełni potwierdzają słuszność przedstawionego wyżej stanowiska.Wypada również dodać, że przestępczych machinacji oskarżonej Anny W., polegających na wycofywaniu z prowadzonego przez nią sklepu PSS pieniędzy lub pewnych partii towaru jako "ekwiwalentu" za bezprawną sprzedaż na własny rachunek "towaru obcego", nie można pod względem podmiotowym identyfikować z zagarnięciem mienia społecznego.Godzi się tutaj nadmienić, że Sąd Najwyższy w szeregu spraw o podobne czyny jak w sprawie Anny W., rozpoznawanych m.in. w trybie rewizji nadzwyczajnej (w składzie siedmiu sędziów), zakwalifikował owe czyny oskarżonych jako przestępstwo z art. 286 § 2 k.k. Miało to na przykład miejsce w sprawach V K 717/61 (wyrok z dnia 4 października 1962 r.) i V K 594/63 (wyrok z dnia 22 października 1964 r.). W pierwszej z tych spraw Sąd Najwyższy wyraził pogląd prawny, że w istniejących w niej warunkach zachodzi wypadek swoistej kradzieży, tj. używania środków obrotowych sklepu (furtum usus), a nie kradzież pieniędzy sklepu (furtum rei), oraz że "takie działanie kierownika sklepu uspołecznionego wyczerpuje znamiona przestępstwa z art. 286 § 2 k.k.". Natomiast w sprawie V KRN 737/67 (OSNKW zesz. 11 z 1968 r., poz. 129) Sąd Najwyższy (w składzie trzech sędziów), zgodnie z wnioskami rewizji nadzwyczajnej Prokuratora Generalnego PRL, wyrokiem z dnia 25 maja 1968 r. - uznając oskarżonych (kierownika sklepu i jego zastępcę) za winnych wprowadzenia do obrotu sklepowego towaru własnego, który sprzedawali na własny rachunek, fałszując przy tym odpowiednią dokumentację - zakwalifikował ich czyn jako przestępstwo z art. 287 § 2 k.k. w związku z art. 36 k.k. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd Najwyższy wyraził m.in. pogląd, że zamiarem oskarżonych była chęć osiągnięcia nielegalnych zysków przez wprowadzenie do obrotu w sklepie towarów własnych nabywanych ze źródeł prywatnych; realizacja tego zamiaru mogła nastąpić przy jednoczesnym fałszowaniu odpowiedniej dokumentacji, co z kolei umożliwiało oskarżonym wyprowadzenie z kasy sklepowej równowartości sprzedanych towarów własnych. Owa współzależność prowadzi do wniosku, że "techniczna czynność wprowadzenia towarów do obrotu sklepu oraz fałszowanie oryginałów i kopii rachunków wystawianych nabywcom (...), wiązały się ściśle w jedność działania i stanowiły następujące po sobie, kolejne etapy realizacji jednego zamiaru".Przytoczone przykładowo orzeczenia, a zwłaszcza to ostatnie (V KRN 737/67), dotyczące sprawy bardzo zbliżonej do rozpoznawanej, wyrażają stanowisko, które Sąd Najwyższy obecnie w pełni podziela, z tym jedynie zastrzeżeniem, że wobec dodatkowych elementów czynu oskarżonej (wycofywanie ze sklepu towaru PSS w razie niemożności wycofania gotówki za sprzedany "swój towar", a to w obawie przed ujawnieniem superaty, oraz machinacje związane z wypłacaniem gotówki na przekazy i czeki limitowane) wchodzi tutaj w grę kwalifikacja z art. 288 § 2 k.k. przy zastosowaniu art. 36 k.k., gdyż czyn oskarżonej narusza również przepis art. 10 ustawy z dnia 13 lipca 1957 r. (Dz. U. Nr 39, poz. 171). Stąd też rozstrzygnięcie przez Sąd Wojewódzki sprawy oskarżonej Anny W. jest prawidłowe.Rewizja prokuratora, wbrew zawartym w niej twierdzeniom, kwestionuje w rzeczywistości dokonane w zaskarżonym wyroku ustalenia faktyczne, albowiem Sąd Wojewódzki w zakresie zarzutu opisanego pod pkt I aktu oskarżenia nie ustalił przecież, by oskarżona Anna W. dopuściła się "zagarnięcia", a w ramach obu postawionych jej zarzutów przyjął, iż dopuściła się ona jednego czynu określonego w sentencji wyroku. Konfrontacja dokonanych przez Sąd Wojewódzki ustaleń faktycznych i ich oceny z ujawnionym i rozważonym przez tenże Sąd materiałem dowodowym (wymienionym szczegółowo w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku) nie wykazuje w rozumowaniu Sądu błędu faktycznego czy też prawnego.Odmienną zatem w istocie ocenę materiału sprawy przez rewidującego, bez wskazania przy tym nowych momentów mogących podważyć stanowisko Sądu Wojewódzkiego, trzeba uznać za nie znajdującą oparcia w okolicznościach sprawy, a więc - za dowolną.Nie od rzeczy będzie tu przytoczyć ujęte w dużym skrócie pewne fragmenty uzasadnienia aktu oskarżenia, dotyczące okoliczności, które z kolei - w wyniku przewodu sądowego - stanowiły podstawę ustaleń, te zaś w następstwie trafnej oceny Sądu Wojewódzkiego - podstawę wyroku. Otóż w uzasadnieniu aktu oskarżenia czytamy m.in.: "Anna W. wprowadziła do sklepu obcy towar bez udokumentowania (...) i w związku z planowanym remanentem będzie niewątpliwie usiłowała pewne partie towaru wynieść ze sklepu. W czasie remanentu zdawczo-odbiorczego (...) w lutym i marcu 1966 r. (...) zakwestionowano cały szereg artykułów, co do których zachodziło podejrzenie, iż nie stanowią własności sklepu, lecz zostały tam wprowadzone przez Annę W. jako towar obcy (...). Wiedząc o istniejącej w sklepie nadwyżce towarowo-pieniężnej spowodowanej wprowadzeniem obcego towaru oraz dokonywaniem wypłacania gotówki zamiast towaru na imienne przekazy limitowane (...), poczęła systematycznie wynosić ze sklepu towar stanowiący własność Spółdzielni (...). Z wyjaśnień Anny W. (...) wynika, że licząc się z superatą w czasie remanentu (...) zabrała obydwa motocykle na poczet nadwyżki towarowej, dając je na przechowanie Edwardowi G. (...). Celem jej było dalsze uszczuplenie wartości towaru w sklepie i uniknięcie nadwyżki towarowej, spowodowanej wprowadzeniem obcego towaru bez udokumentowania (...)".Wprawdzie w akcie oskarżenia inaczej zakwalifikowano działanie oskarżonej, ale przytoczone wyżej okoliczności, potwierdzone i uzupełnione na przewodzie sądowym w zestawieniu z opinią biegłych, zeznaniami świadków i treścią dokumentów wymienionych szczegółowo w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, mają takie znaczenie i wymowę, jakie im nadał Sąd Wojewódzki po dokonaniu wnikliwej oceny całokształtu ujawnionego materiału.Tak więc przyjęta w zaskarżonym wyroku kwalifikacja prawna przestępczej działalności oskarżonej Anny W. jest prawidłowa, a wymierzona kara - słuszna i współmierna do stopnia winy i szkodliwości społecznej czynu.2. Nie jest również zasadna rewizja prokuratora co do oskarżonego Edwarda G.Niesłuszność zarzutów tej części rewizji prokuratora wynika wprost z przeprowadzonych już wyżej rozważań i nie wymaga odrębnego omówienia, gdyż rozstrzygnięcie w wyroku sprawy Edwarda G. jest logiczną konsekwencją prawidłowego stanowiska zajętego w odniesieniu do oskarżonej Anny W., a to właśnie dowodzi, że Sąd Wojewódzki trafnie zakwalifikował czyn oskarżonego Edwarda G. jako przestępstwo z art. 27 k.k. w związku z art. 286 § 2 k.k.Zastosowane do tego oskarżonego dobrodziejstwo płynące z przepisu art. 61 k.k. Sąd Wojewódzki uzasadnił należycie.II.Co do rewizji obrońcy oskarżonej Anny W.1. Nie jest słuszne zastrzeżenie rewidującego, które ma podważyć prawidłowość orzeczenia zwrotu na rzecz PSS w O. "ruchomości" i gotówki w kwocie 27.000 złotych (pkt III sentencji zaskarżonego wyroku), jak również twierdzenie, że w tym zakresie Sąd Wojewódzki dopuścił się "obrazy prawa materialnego" wobec niepodania w wyroku podstawy prawnej tego orzeczenia.W związku z tym trzeba przede wszystkim wyjaśnić, że pod mianem "ruchomości" rozumie się tutaj zakwestionowane artykuły i różne towary, co do których Sąd Wojewódzki trafnie ustalił, że stanowią własność PSS. Owe "ruchomości" wykazane zostały jako dowody rzeczowe i dlatego orzeczenie ich zwrotu na rzecz PSS znajduje podstawę prawną w przepisie art. 330 k.p.k. Jeśli chodzi o kwotę 27.000 zł, to stanowi ona równowartość zakwestionowanych u oskarżonej przekazów limitowanych, objętych również w wykazie dowodów rzeczowych. Orzeczenie zwrotu wartości tych przekazów Sąd Wojewódzki uzasadnił, odmienne zaś stanowisko wyrażone w rewizji nie znajduje potwierdzenia w materiale sprawy.Twierdzenie rewidującego, że zegarki, których zwrot - między innymi "ruchomościami" - orzeczono na rzecz PSS, stanowią "bezsporną własność oskarżonej", jest w okolicznościach sprawy całkowicie bezzasadne, jeśli się zważy, że w ich posiadanie (podobnie jak i innych artykułów) oskarżona weszła na skutek przestępczych machinacji; w tych warunkach nie można mówić o zapłaceniu przez nią "równowartości", jak to stara się wykazać rewidujący.2. Zasądzenie na podstawie art. 3311 § 2 k.p.k. odszkodowania w kwocie 35.661 złotych (od oskarżonej na rzecz PSS - pkt IV sentencji zaskarżonego wyroku) jest w pełni zasadne i słuszne.Biegli w swej opinii wykazali w sposób nie nasuwający żadnych zastrzeżeń, że wskutek wypłaty przez oskarżoną z kasy sklepowej gotówki (zamiast wydania towaru) na przekazy i czeki limitowane PSS poniosła stratę z tytułu "nie osiągniętej marży towarowej i odsetek od wpływu gotówki na rachunek rozliczeniowy PSS". Strata w ostatecznym wyliczeniu sięga kwoty 35.661 złotych. Sąd Wojewódzki zatem, na podstawie tej opinii, trafnie ustalił wysokość straty PSS w podanej wyżej kwocie i słusznie zasądził odszkodowanie w trybie art. 3311 § 2 k.p.k.3. Przy wymiarze kary Sąd Wojewódzki miał na uwadze zarówno okoliczności obciążające, jak i łagodzące, orzeczoną zaś karę przy uwzględnieniu całokształtu materiału sprawy nie sposób uznać za rażąco surową.III.Co do rewizji obrońcy oskarżonego Edwarda G.Wbrew odmiennym wywodom rewizji Sąd Wojewódzki w zaskarżonym wyroku, wykazał w sposób nie budzący wątpliwości winę oskarżonego w ramach art. 27 k.k. w związku z art. 286 § 2 k.k.Sąd Wojewódzki, odrzucając taką ewentualność, żeby oskarżona Anna W. lub oskarżony Edward G. zakupili zakwestionowany w sprawie skuter "Osa" i motocykl "WSK", wskazał na wynikające z dokumentacji sklepowej okoliczności, które wprost wyłączają możliwość dokonania przez oskarżonych wpłat odpowiednich należności. Zeznania świadka Janiny D. (siostry oskarżonego Edwarda G.) Sąd Wojewódzki rozważył i słusznie nie dał im wiary ze względu na ich "rażącą sprzeczność" z zebranym materiałem.Kwestia rozbieżności w poszczególnych wyjaśnieniach oskarżonego co do zapłaty za skuter i motocykl nie może być tłumaczona "obawą aresztowania", skoro - jak to już wyżej wspomniano - ujawnione w sprawie dowody wyłączają możliwość wpłacenia takiej należności, wobec czego nie zachodzi potrzeba dalszych na ten temat rozważań.Z zebranego materiału wynika, że oskarżony Edward G. pozostawał w bliskich stosunkach znajomości z oskarżoną Anną W. Również z jego własnych wyjaśnień widać, że machinacje tej oskarżonej musiały być mu znane.Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- III KR 87/68 1968-10-24Czy oskarżony, który jako kierownik punktu zaopatrzenia detalicznego prowadził sprzedaż towarów poza ewidencją, nie dopełniając obowiązków i nadużywając uprawnień, wypełnił znamiona przestępstwa z art. 286 § 2 k.k., a ta…
- V KRN 737/67 1968-05-25Czy wprowadzenie do obrotu towaru własnego w sklepie i jednoczesne fałszowanie dokumentacji księgowej w celu ukrycia tego procederu stanowi jedno przestępstwo, czy też dwa odrębne przestępstwa?
- I K 1158/51 1952-05-23Czy działanie polegające na zwróceniu się do kierownika sklepu z prośbą o sprzedaż towaru, a następnie jego nabycie, stanowi przestępstwo z art. 286 § 2 k.k. w związku z art. 18 k.k. i art. 293 k.k. w kontekście ustawy o…
- IV K 1057/57 1957-12-30Czy sprzedaż towarów z magazynu poza normalną sprzedażą sklepową, skierowana do wybranych osób, stanowi szkodę dla interesu publicznego w rozumieniu art. 286 k.k. i czy okoliczności popełnienia przestępstwa uzasadniają w…
- IV K 279/58 1958-04-29Czy kierownik sklepu spółdzielczego, który doprowadził do powstania braku towarowego w wyniku zaniedbań obowiązków, popełnił przestępstwo z art. 286 § 1 k.k., nawet jeśli nie można wykazać bezpośredniego związku przyczyn…
Powołane przepisy
art. 2 § 1art. 1 § 1art. 286 § 2 KKart. 4 § 1art. 375 KPKart. 10art. 36 KKart. 42 § 2art. 16art. 3311 § 2 KPKart. 27 KKart. 286 § 2 k.k
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 12.07.2026.