II CR 375/68

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia T. Trybulski (sprawozdawca). Sędziowie: W. Markowski, J. Przybylski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy z powództwa Józefa Ż. przeciwko małoletniemu Zbigniewowi Ż., zastąpionemu przez kuratora S.B., o rozwiązanie przysposobienia, na skutek rewizji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego we Wrocławiu z dnia 16 maja 1968 r.,oddalił rewizję.Uzasadnienie faktyczneSąd Powiatowy w Wałbrzychu postanowieniem z dnia 29.VII.1953 r. orzekł przysposobienie Zbigniewa Jerzego W., urodzonego w dniu 10.IX.1952 r., przez małżonków Józefa i Marię Ż. Powód żądał rozwiązania stosunku przysposobienia między nim a dzieckiem twierdząc, że - w wyniku porozumienia przysposabiających - przysposobienie dziecka przez powoda miało od początku charakter pozorny i nastąpiło, mimo istniejącego już wówczas rozkładu pożycia małżonków, na prośbę Marii Ż., która nie mając własnego dziecka, chciała mieć w przysposobionym podporę na przyszłość. Dziecko od początku wychowuje się przy matce (przysposabiającej) i powód nie utrzymuje z nimi żadnego kontaktu. Małżeństwo przysposabiających zostało rozwiązane przez rozwód wyrokiem Sądu Wojewódzkiego we Wrocławiu z dnia 14.V.1956 r., przy czym wykonywanie władzy rodzicielskiej nad przysposobionym powierzono matce (przysposabiającej), zobowiązując powoda do płacenia alimentów dla dziecka po 300 zł miesięcznie. Dopiero w 1966 r. wszczęto przeciw powodowi egzekucję o ściągnięcie alimentów dla dziecka. Żądanie rozwiązania przysposobienia powód uzasadniał fikcyjnością przysposobienia dziecka przez niego, brakiem jakiejkolwiek więzi osobistej między nim a dzieckiem oraz tym, że naturalni rodzice dziecka wyrażają gotowość zajęcia się nim.Kurator dziecka i przysposabiająca wnieśli o oddalenie powództwa, przecząc twierdzeniom pozwu co do pozorności przysposobienia dziecka przez powoda i zarzucając, że powód uchylił się od kontaktów z dzieckiem i od wykonywania obowiązku alimentacyjnego względem niego.Sąd Wojewódzki we Wrocławiu wyrokiem z dnia 16.V.1968 r. oddalił powództwo ustaliwszy, że przysposobienie dziecka przez powoda nie miało charakteru pozornego (fikcyjnego). Powód nie dążył do utrzymywania kontaktów z dzieckiem, nie interesował się nim i nie łożył na jego utrzymanie, dziecko zaś ma wrodzoną wadę serca, jest wątłe, wymaga szczególnie starannej opieki i dożywiania. W tych warunkach Sąd uznał, że nie zachodzą przesłanki z art. 125 § 1 k.r.o. do rozwiązania stosunku przysposobienia.Od wyroku tego powód wniósł rewizję i powołując podstawy rewizyjne z art. 368 pkt 1 i 4 k.p.c., żądał jego uchylenia i przekazania sprawy Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Przysposobienie następuje przez orzeczenie sądu opiekuńczego na żądanie przysposabiającego (art. 67 § 1 k.r., a obecnie art. 117 § 1 k.r.o.). W razie przysposobienia wspólnie przez małżonków powstają między przysposobionym a każdym z przysposabiających dwa odrębne i niezależne od siebie stosunki przysposobienia, z których wynikają skutki prawne określone przez ustawę. W związku z tym ani wzajemne stosunki między przysposabiającymi, ani porozumienie się przysposabiających małżonków co do zwolnienia jednego z nich od obowiązków mających wyniknąć ze wspólnego przysposobienia nie mają wpływu na ustawowy zakres praw i obowiązków wypływających z przysposobienia zarówno dla przysposobionego, jak i dla każdego z przysposabiających. Dlatego przytoczony w rewizji zarzut sprzeczności w ustaleniach zaskarżonego wyroku co do istnienia i stopnia rozkładu pożycia małżeńskiego przysposabiających w chwili przysposobienia oraz co do umówionej między przysposabiającymi pozorności przysposobienia tego dziecka przez powoda nie może uzasadnić podstawy rewizyjnej z art. 368 pkt 4 k.p.c., gdyż nie dotyczy ustaleń istotnych, a więc takich, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy.Nietrafny jest również zarzut naruszenia art. 125 § 1 k.r.o. Zdaniem powoda żądanie rozwiązania przysposobienia uzasadnia fakt braku jakiejkolwiek więzi osobistej między powodem a przysposobionym. Sąd Wojewódzki prawidłowo ustalił, że brak tej więzi jest rezultatem wieloletniego zaniedbywania przez powoda obowiązków, jakie z mocy ustawy, w wyniku ważnego i prawnie w pełni skutecznego przysposobienia, ciążą na nim w stosunku do przysposobionego dziecka. Wzgląd na zasady współżycia społecznego w Polsce Ludowej nie pozwala na to, by osoba, po której stronie wyłącznie zachodzi "ważny powód" w rozumieniu art. 125 § 1 k.r.o., mogła skutecznie żądać rozwiązania stosunku przysposobienia (art. 5 k.c.). Stanowisko takie jest już utrwalone w orzecznictwie (por. orzeczenia SN: z dnia 16.V.1958 r. I CR 529/57 i z dnia 12.III.1963 r. I CR 827/62). Z tego względu zbędne jest rozważanie dalszych zarzutów rewizji dotyczących prawidłowości ustalenia, że wskutek rozwiązania przysposobienia miałoby ucierpieć dobro małoletniego.W związku z tym należało orzec jak w sentencji (art. 387 k.p.c.).