II CR 31/66

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia B. Łubkowski (sprawozdawca), Sędziowie: Z. Trybulski, W. Orlicki,SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Haliny Jadwigi K. przeciwko Stanisławowi i Janinie małż. B. o zaprzeczenie macierzyństwa, na skutek rewizji powódki od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Katowicach - Ośrodek Zamiejscowy w Częstochowie z dnia 15 października 1965 r.oddalił rewizję.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki oddalił powództwo, w którym powódka domagała się unieważnienia uznania powódki przez pozwanych za ich córkę oraz ustalania, że pozwani nie są jej rodzicami.Sąd Wojewódzki przede wszystkim uznał powództwo o zaprzeczenie pochodzenia powódki za spóźnione z powodu przekroczenia terminu 3-letniego z art. 70 § 1 k.r.o. Za spóźnione również - z powodu upływu terminu z art. 81 i 82 k.r.o., uznał Sąd Wojewódzki powództwo o unieważnienie uznania. Ponadto Sąd Wojewódzki uznał, że treść zebranego w sprawie materiału nie dała najmniejszych podstaw do uznania, iż powódka nie jest dzieckiem pozwanych.Powódka zarzuciła w rewizji, że Sąd Wojewódzki naruszył art. 70 § 1, 81 i 82 k.r.o. oraz nie wyjaśnił należycie sprawy gdyż nie przeprowadził dowodu z grupowego badania krwi, mimo że pozwani na dopuszczenie takiego dowodu wyrazili zgodę.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Powódka w niniejszej sprawie dochodzi praw swego stanu, gdyż domaga się ustalenia, że pozwani nie są jej rodzicami. Ustalenie nieistnienia stosunku macierzyństwa nie jest ograniczone w czasie żadnymi przepisami ustawy. W szczególności - wbrew poglądowi Sądu Wojewódzkiego - zaprzeczenie macierzyństwa nie mają zastosowania przepisy ograniczające zaprzeczenie ojcostwa. Natomiast ustalenie nieistnienia macierzyństwa pociąga za sobą automatycznie unicestwienie domniemania prawego ojcostwa z art. 62 k.r.o.Trafnie również zarzucił skarżący, że brak było podstaw do zastosowania w sprawie przepisów art. 81 i 82 k.r.o., gdyż nie nastąpiło uznanie powódki za dziecko w rozumieniu art. 72 i nast. k.r.o.Prawidłowy jednak jest wniosek Sądu Wojewódzkiego, że treść zebranego w sprawie materiału nie tylko nie dała podstaw do uwzględnienia powództwa, lecz nie uzasadniała dopuszczenia dowodu z grupowego badania krwi. Żaden bowiem z powołanych świadków nie potwierdził, że powódka nie jest dzieckiem pozwanej, przeciwnie, wszyscy świadkowie zeznawali o okolicznościach, które świadczą o bezpodstawności roszczenia powódki.W procesie o zaprzeczenie pochodzenia dziecka - zarówno wtedy, gdy zachodzi o zaprzeczenie ojcostwa, jak i wtedy, gdy chodzi o zaprzeczenie macierzyństwa - przeprowadzenie dowodu z grupowego badania krwi nie zawsze jest niezbędne. Dowód ten nie może służyć do sprowadzenia bliżej nie uzasadnionych wątpliwości dziecka co do istnienia stosunku dziecka do rodzica, a zwłaszcza do matki. Należy go przeprowadzić wówczas, gdy inne okoliczności nasuwają wątpliwości co do macierzyństwa kobiety uchodzącej za matkę dziecka.Okoliczność, że powódka liczy się w przyszłości z zebraniem dowodów, by wykazać, że pozwani nie są jej rodzicami, nie jest równoznaczna z tymi wątpliwościami. Natomiast uzyskanie przez powódkę w przyszłości takich dowodów da jej możność wznowienia postępowania (art. 403 § 2 k.p.c.).Z tych względów Sąd Najwyższy z mocy art. 387 k.p.c. oddalił rewizję.