Rw 1247/64

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk Z. Wizelberg (sprawozdawca).Sędziowie: płk A. Porzecki, mjr E. Olczak.Prokurator: mjr J. Burzyński.SentencjaSąd Najwyższy rozpoznał na posiedzeniu niejawnym, na skutek skargi rewizyjnej obrońcy wniesionej od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w Zielonej Górze z dnia 7 listopada 1964 r., sprawę Jana F., skazanego z art. 114 § 1 k.k.W.P. na karę 2 lat i 6 miesięcy więzienia za to, że "będąc zobowiązany na podstawie karty powołania do stawienia się w dniu 29 października 1960 r. w jednostce wojskowej w celu odbycia zasadniczej służby wojskowej, nie uczynił temu zadość, a w celu uchylenia się od służby wojskowej ukrywał się do 15 września 1964 r. to jest do chwili zatrzymania go przez funkcjonariusza MO".Obrońca wnosił w skardze rewizyjnej o złagodzenie wymierzonej oskarżonemu Janowi F. kary, wywodząc, że Sąd I instancji nie wziął pod uwagę przy wymiarze kary okoliczności łagodzących, a mianowicie tego, że oskarżony nie był dotychczas karany sądownie i przeszedł już ewidencyjnie do rezerwy oraz że przestępstwa dopuścił się nie wskutek wrogości do ustroju Państwa, ale z fanatyzmu religijnego.Sąd Najwyższy, w związku ze skargą rewizyjną obrońcy, postanowił uchylić wyrok Wojskowego Sądu Garnizonowego w Zielonej Górze z dnia 7 października 1964 r. w sprawie Jana F. i sprawę przekazać temuż Sądowi do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd:1. Przestępstwo z art. 114 k.k.W.P. jest przestępstwem trwałym i jako takie potraktowano je w zaskarżonym wyroku. Jako datę końcową trwania tego przestępstwa Sąd przyjął datę zatrzymania oskarżonego przez funkcjonariuszy milicji, to jest datę 15 września 1964 r.2. Jednakże z wyjaśnień oskarżonego (w rzeczywistości całe postępowanie sądowe ograniczyło się właściwie do przesłuchania na rozprawie oskarżonego) wynika, że już w dniu 8 lipca 1964 r. oskarżony został przeniesiony do rezerwy i otrzymał w tym dniu w WKR książeczkę wojskową.Gdyby więc stanąć na stanowisku, że oskarżony w dniu 8 lipca 1964 r. został rzeczywiście przeniesiony do rezerwy, tę właśnie datę, a nie datę zatrzymania oskarżonego przez funkcjonariuszy MO należałoby uznać za datę końcową trwania przestępstwa z art. 114 k.k.W.P., gdyż od chwili przeniesienia do rezerwy oskarżony nie był już obowiązany do stawienia się dla odbycia czynnej służby wojskowej.3. W celu ustalenia tej daty nie wystarczą jednak wyjaśnienia oskarżonego złożone na rozprawie. W dochodzeniu bowiem oskarżony podał inną datę swojego przybycia do WKR, a mianowicie dzień 8 września 1964 r., a nie dzień 8 lipca 1964 r., przy czym Sąd I instancji nie skonfrontował wyjaśnień oskarżonego złożonych na rozprawie z jego wyjaśnieniami złożonymi w dochodzeniu.Zresztą na wyjaśnieniach oskarżonego nie można w ogóle poprzestać, gdyż wyjaśnienia te mogłyby dotyczyć tylko daty bytności oskarżonego w WKR w celu "uregulowania jego stosunku do służby wojskowej", data zaś przeniesienia oskarżonego do rezerwy (prawdopodobnie wcześniejsza) mogła być ustalona na podstawie wpisu w książeczce wojskowej oskarżonego i przesłuchania właściwego pracownika WKR.Sąd I instancji ani nie dokonał oględzin książeczki wojskowej oskarżonego, ani też nie przesłuchał żadnego pracownika WKR, nie miał więc w ogóle podstawy do ustalenia daty końcowej trwania przestępstwa z art. 114 k.k.W.P. Obecnie w postępowaniu rewizyjnym - z powodu tych uchybień - również daty tej nie można ustalić. W ten sposób Sąd I instancji naruszył przepisy art. 193 i 250 § 4 k.w.p.k., co miało istotny wpływ na zaskarżony wyrok, w którym błędnie ustalono datę popełnienia przez oskarżonego przypisanego mu przestępstwa.4. Ustalenie daty dobrowolnego zgłoszenia się oskarżonego w WKR "w celu uregulowania stosunku do służby wojskowej" ma jednak znacznie ważniejsze znaczenie niż tylko niemożność prawidłowego sformułowania sentencji wyroku. Chodzi tu mianowicie o przepisy dekretu z dnia 20 lipca 1964 r. o amnestii.W myśl art. 8 cytowanego dekretu oskarżony, jeżeli zgłosił się w okresie trzymiesięcznym od dnia wejścia w życie dekretu, to jest do 22 października 1964 r., i ujawnił okoliczności czynu, miał prawo do złagodzenia wymierzonej mu kary o połowę, a nawet do uwolnienia od kary.Przepis art. 8 dekretu z dnia 20 lipca 1964 r. o amnestii mówi wprawdzie o zgłoszeniu się sprawcy przestępstwa do organu powołanego do ścigania przestępstw, jednakże jeszcze przy interpretacji poprzednich ustaw amnestyjnych sądy wojskowe ustaliły, że w stosunkach wojskowych także dowódca właściwej jednostki wojskowej bądź komendant WKR jest organem powołanym do ścigania przestępstw wojskowych.Należało więc ustalić w sprawie oskarżonego - zarówno przez zadanie odpowiednich pytań oskarżonemu na rozprawie, jak i przez przesłuchanie właściwego pracownika WKR - datę i okoliczności zgłoszenia się oskarżonego w WKR, a następnie postąpić zgodnie z art. 8 dekretu z dnia 20 lipca 1964 r. o amnestii.Nie czyniąc tego, Sąd I instancji naruszył cytowany przepis prawa materialnego, co stanowi główną podstawę uchylenia zaskarżonego wyroku.5. Rozpoznanie zarzutów zawartych w skardze rewizyjnej byłoby w obecnym stanie sprawy przedwczesne.