RNw 68/64

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk Z. Krasuski.Sędziowie: ppłk M. Bieniaszewski, płk J. Drohomirecki, płk Z. Furtak, mjr H. Kwaśny, płk A. Porzecki (sprawozdawca), płk W. Winawer.Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: płk M. Flemming.SentencjaSąd Najwyższy rozpoznał na posiedzeniu niejawnym w trybie nadzoru sądowego, na skutek wniosku rewizyjnego Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego, sprawę Waltera M., skazanego wyrokiem Wojskowego Sądu Garnizonowego w Katowicach z dnia 25 września 1964 r. za przestępstwo z art. 109 § 1 k.k.W.P. na 1 rok i 2 miesiące więzienia, która to kara została postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 2 listopada 1964 r. złagodzona do 8 miesięcy więzienia.Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego w swym wniosku rewizyjnym założonym na korzyść sprawcy domaga się zmiany orzeczeń sądów obu instancji przez złagodzenie wymierzonej skazanemu kary do 1 roku więzienia, a następnie przez dalsze jej złagodzenie o połowę na podstawie art. 8 dekretu z dnia 20 lipca 1964 r. o amnestii.Przedstawiciel Naczelnego Prokuratora Wojskowego popierał wniosek rewizyjny.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd:Wyrokiem Wojskowego Sądu Garnizonowego w Katowicach z dnia 25 września 1964 r. Walter M. został skazany na karę 1 roku i 2 miesięcy więzienia za przestępstwo określone w art. 109 § 1 k.k.W.P., polegające na tym, że oskarżony od dnia 1 lipca 1964 r. do dnia 29 lipca 1964 r. samowolnie przebywał poza swoją jednostką, przy czym w dniu 29 lipca 1964 r. sam zgłosił się do służby.Wymierzając oskarżonemu karę, Sąd I instancji odrzucił jego obronę, że w okresie samowolnego przebywania poza jednostką był chory. Sąd I instancji pominął też całkowicie przy wymiarze kary okoliczność dobrowolnego powrotu oskarżonego do jednostki wojskowej, jak również nie znalazł żadnych okoliczności łagodzących.Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 2 listopada 1964 r. złagodził karę wymierzoną oskarżonemu do 8 miesięcy więzienia uznając, że: 1) w sprawie istniały dowody potwierdzające obronę oskarżonego, że w czasie samowolnego przebywania poza jednostką wojskową był istotnie chory, 2) oskarżony był dobrym żołnierzem i należycie pełnił służbę wojskową, 3) dobrowolny powrót do jednostki wojskowej stanowi ważką okoliczność łagodzącą.Należy zgodzić się z poglądem Sądu Najwyższego, że w sprawie niniejszej Sąd I instancji ustosunkował się do kwestii wymiaru kary nader powierzchownie, słuszne zatem było naprawienie przez Sąd Najwyższy błędów Sądu I instancji przez złagodzenie kary na podstawie przesłanek wymienionych wyżej w pkt 1) i 2). Co się tyczy natomiast przesłanki wymienionej w pkt 3), to dobrowolny powrót oskarżonego do jednostki w dniu 29 lipca 1964 r. należało potraktować nie jako zwykłą okoliczność łagodzącą, lecz jako okoliczność uzasadniającą złagodzenie kary o połowę w myśl art. 8 dekretu z dnia 20 lipca 1964 r. o amnestii. Jakkolwiek bowiem oskarżony przebywał samowolnie poza jednostką także po dniu 22 lipca 1964 r., to jednak spełnił warunki czynnego żalu określone w art. 8 dekretu o amnestii. Prawidłowa wykładnia tego przepisu powinna być taka, że przy stosowaniu art. 8 dekretu z dnia 20 lipca 1964 r. o amnestii do przestępstw trwałych, jakimi są dezercja i samowolne oddalenie się, miarodajna dla oceny tego, czy przestępstwo popełnione zostało przed dniem 22 lipca 1964 r., powinna być chwila rozpoczęcia działania lub zaniechania przestępnego, a nie chwila zakończenia stanu przestępstwa trwałego. Odmienna bowiem wykładnia, jaką kierowały się zapewne oba Sądy w niniejszej sprawie, doprowadziła do wniosku, że spod zasięgu art. 8 dekretu o amnestii w ogóle wyłączone są przestępstwa trwałe, gdyż już z dniem wejścia w życie dekretu przestępstwo trwałe przestaje być przestępstwem popełnionym przed tym dniem. Wyjątkowy a zarazem nader szeroki charakter przepisu art. 8 dekretu o amnestii wskazuje na to, że gdyby istotnie intencją ustawodawcy było pozostawienie poza zasięgiem tego przepisu wszystkich przestępstw trwałych, to uczyniono by to w drodze wyraźnego unormowania ustawowego.W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy uznał wniosek rewizyjny za słuszny i kierując się przepisami art. 287 k.w.p.k. i art. 27 ust. 3 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o Sądzie Najwyższym, postanowił - w uwzględnieniu wniosku rewizyjnego Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego - zmienić wyrok Wojskowego Sądu Garnizonowego w Katowicach z dnia 25 września 1964 r. oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 2 listopada 1964 r. w sprawie Waltera M. przez złagodzenie wymierzonej mu kary 1 roku i 2 miesięcy więzienia do kary 1 roku więzienia, a następnie - na zasadzie art. 8 dekretu z dnia 20 lipca 1964 r. o amnestii - przez złagodzenie tej ostatniej kary o połowę, tj. do kary 6 miesięcy więzienia.