II PR 522/64

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Centrali Farmaceutycznej "Cefarm" w Katowicach przeciwko Januszowi Sz., Jerzemu K., Kazimierzowi Sz., Adamowi S. i Andrzejowi K. o odszkodowanie, na skutek rewizji pozwanego Adama S. od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Katowicach z dnia 13 maja 1964 roku, rewizję oddalił.Uzasadnienie faktycznePowodowe przedsiębiorstwo dochodzi od pozwanych Janusza Sz. i Jerzego K. solidarnie kwoty 7.790 zł, od pozwanych Kazimierza Sz., Adama S. i Andrzeja K. solidarnie kwoty 44.812,46 zł oraz od pozwanych Janusza Sz. i Jerzego K. oraz Kazimierza Sz. solidarnie kwoty 66.872,32 zł z 8% od dnia 29.XI.1959 r.Według twierdzeń strony powodowej pozwany Jerzy K. był magazynierem powoda i wspólnie z pozwanym Januszem Sz. i Kazimierzem Sz. dokonał w nocy z 29 na 30.XI.1959 r. kradzieży z magazynu na szkodą powoda kwasu chloroplatynowego, chlorozłotego i innych chemikalii o łącznej wartości 165.900 złotych. Pozwani Adam S. i Andrzej K. udzielili pomocy przy zbyciu i przechowywaniu części skradzionych przedmiotów. Po wykryciu przestępstwa powód odzyskał część skradzionych chemikalii wartości 54.215,22 zł i o tyle zmniejszyła się pozostała na skutek kradzieży szkoda.Ponadto pozwani Jerzy K. i Janusz Sz. dopuścili się dalszej kradzieży 50 g biotyny wartości 7.790 złotych.Sąd Wojewódzki zasądził od pozwanych Janusza Sz., Jerzego K. i Kazimierza Sz. solidarnie kwoty 69.994 zł, od pozwanych Janusza Sz., Jerzego K., Kazimierza Sz., Adama S. i Andrzeja K. solidarnie kwotę 41.690,54 zł oraz od pozwanych Janusza Sz. i Jerzego K. solidarnie kwotę 7.790 zł z 8% od 29.XI.1959 r. od wszystkich zasądzonych kwot, oddalając w dalszej części powództwo.Sąd Wojewódzki w uzasadnieniu wyroku powołał się na akta karne Sądu Wojewódzkiego - IV K 365/60 - z których wynika, że pozwani Janusz Sz. i Kazimierz Sz. zostali skazani prawomocnie za to, że w nocy z 29 listopada 1959 r. w Katowicach działając wspólnie i w porozumieniu dokonali włamania do magazynu Centrali Farmaceutycznej "Cefarm" i kradzieży kwasu chloroplatynowego, kwasu chlorozłotego i innych artykułów chemicznych łącznej wartości 165.900 złotych na szkodę tejże Centrali Farmaceutycznej.Natomiast pozwany Jerzy K. uznany został winnym tego, że w listopadzie 1959 r. w Katowicach jako magazynier Centrali Farmaceutycznej "Cefarm" udzielił Januszowi Sz. pomocy w dokonaniu kradzieży innych chemikalii oraz platyny i srebra o łącznej wartości 165.900 złotych na szkodę tejże Centrali oraz że od lipca do września 1959 r. w Katowicach jako magazynier Oddziału Odczynników Centrali Farmaceutycznej "Cefarm" z powierzonego mu magazynu sam dokonał kradzieży 50 gramów witaminy H-biotyny wartości 9.000 złotych.Pozwany Janusz Sz. został skazany ponadto za to, że w czasie od lipca do września 1959 r. przyjął od Jerzego K. 50 gramów witaminy H-biotyny wartości 9.000 zł wiedząc o tym, że została ona skradziona na szkodę Centrali Farmaceutycznej "Cefarm", z tym że zwrócił Jerzemu K. 10 gramów nie sprzedanej biotyny.Pozwany Adam S. uznany został winnym tego, że w czerwcu i lipcu 1960 r. w Katowicach przyjął z zamiarem dalszej odprzedaży od Janusza Sz. różne artykuły chemiczne wartości 44.872,48 zł wiedząc o tym, że pochodzą one z kradzieży na szkodę Centrali Farmaceutycznej "Cefarm" w Katowicach. Natomiast Andrzej K. został skazany za to, że przyjął od Adama S. z zamiarem dalszej odprzedaży różne towary chemiczne wartości 44.812,48 zł, z tym że nie wiedział, że pochodzą one z przestępstwa, lecz na podstawie towarzyszących okoliczności powinien był przypuszczać, iż pochodzą z przestępstwa.Cytowany wyrok Sądu Wojewódzkiego przesądza z mocy art. 7 k.p.c. odpowiedzialność pozwanych za szkodę. Pozwani Janusz Sz. i Kazimierz Sz., jako sprawcy kradzieży, i pozwany Jerzy K., jako pomocnik, odpowiedzialni są z mocy art. 134 i 136 k.z. za całość szkody wynikłej z kradzieży w dniu 29.XI.1959 r., którą biegły wyliczył w swojej opinii po uwzględnieniu zwrotów na kwotę 111.684 złote 78 gr dlatego Sąd z mocy przepisów k.z. oraz art. 137 kwotę tę zasądził od tych pozwanych solidarnie na rzecz powoda.Pozwani Adam S. i Andrzej K. odpowiadają jedynie za część tej szkody, do wysokości wartości przyjętych przez nich do dalszej odsprzedaży chemikalii, którą Sąd Karny jak i biegły ustalił na kwotę 44.812,48 zł. Przyjmując jednak za wiarygodne twierdzenie pozwanego Adama S., gdyż nie było ono kwestionowane przez stronę powodową, że w danej kwocie szkody mieści się także wartość przekazanej przez niego Andrzejowi K. platyny kwarc., której wartość biegły ustalił na 3.112,14 zł, Sąd Wojewódzki zasądził od tych pozwanych solidarnie z pozostałymi pozwanymi odpowiedzialnymi za całość szkody z mocy art. 136, 137 k.z. jedynie kwotę 41.690,54 zł (44 812,48 zł - 3.121,94 zł).Od pozwanych Janusza Sz. i Jerzego K. Sąd poza tym zasądził solidarnie dalszą kwotę 7.790 zł tytułem odszkodowania za 41 gramów biotyny.W rewizji od powyższego wyroku w części uwzględniającej powództwo w stosunku do pozwanego Adama S., tenże pozwany wniósł o zmianę wyroku i oddalenie co do niego powództwa, gdyż do szkody się nie przyczynił i nie odniósł żadnej korzyści z tytułu pośredniczenia w sprzedaży zagarniętych artykułów. Nadto powołał się na trudną sytuację bytową jego i rodziny.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Za szkodę wyrządzoną czynem niedozwolonym odpowiada na podstawie art. 136 k.z. nie tylko ten, kto ją bezpośrednio wywołał, lecz m.in. i ten, kto świadomie skorzystał z wyrządzonej drugiemu szkody. Pod pojęcie skorzystania z wyrządzonej szkody w rozumieniu art. 136 k.z. podpada paserstwo umyślne, za które właśnie pozwany Adam S. został prawomocnie skazany. Prawomocnym wyrokiem bowiem skarżący został uznany za winnego przestępstwa z art. 4 § 1 ustawy z dnia 18.VI.1959 r. przez to, że przyjął z zamiarem dalszej odprzedaży od Janusza Sz. różne artykuły chemiczne wartości 44.812,48 zł, wiedząc o tym, że pochodzą one z kradzieży na szkodę powodowej Centrali. Polemika z tym ustaleniem jest w świetle art. 7 § 1 k.p.c. niedopuszczalna. Sąd Najwyższy w motywach swego wyroku w sprawie karnej, II K. 384/62, rozpoznając rewizję pozwanego Adama S. od wyroku Sądu I instancji podkreśla, że dowody, które posłużyły do przypisania mu paserstwa umyślnego, nie budziły żadnych wątpliwości, dodając ponadto, że Adam S. utrzymywał ścisły kontakt z przestępcami, zajmował się paserstwem i był już za paserstwo karany. W tej samej sprawie karnej został pozwany skazany nadto z art. 160 k.k. za przyjęcie od Janusza Sz. i Kazimierza Sz. futer, błamów futrzanych i innych przedmiotów wartości 130.000 zł skradzionych z prywatnego sklepu, wiedząc, że pochodzą one z kradzieży.Sąd Wojewódzki na podstawie opinii biegłego ustalił wartość odzyskanej dzięki pomocy organów MO części tych artykułów i uwzględnił ich wartość, obniżając stosownie odszkodowanie.Powoływanie się na trudną sytuację życiową w konkretnych okolicznościach nie uzasadnia zmniejszenia odszkodowania z mocy art. 158 § 1 k.z.Rewizja w tym stanie rzeczy z braku uzasadnionych podstaw podlega uchyleniu (art. 383 k.p.c.).