I CR 322/65

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia H. Dąbrowski (sprawozdawca). Sędziowie: Z. Masłowski, J. Policzkiewicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Henryka I. i Mariana C. przeciwko Miejskiemu Przedsiębiorstwu Produkcji Pomocniczej w W. o zapłatę, na skutek rewizji pozwanego od wyroku Sądu Wojewódzkiego dla m.st. Warszawy z dnia 30 marca 1965 r.,zaskarżony wyrok w części zasądzającej ponad kwotę 997 zł z odsetkami uchylił; postępowanie w części uwzględniającej powództwo ponad kwotę 22.671 zł z odsetkami umorzył; pozew w pozostałym zakresie odrzucił.Uzasadnienie faktycznePowodowie - po rozszerzeniu powództwa w piśmie z dnia 9.III.1965 r. - domagali się zasądzenia od pozwanego Przedsiębiorstwa kwoty 33.668 zł z odsetkami. W uzasadnieniu pozwu podali, że są właścicielami wzoru użytkowego pt. "Garaż rozbieralny", zarejestrowanego w Urzędzie Patentowym PRL w dniu 2.VII.1958 r. za nr X. W umowie z dnia 16.X.1962 r. przyznali pozwanemu przedsiębiorstwu na czas nie oznaczony prawo wyłącznego stosowania powyższego wzoru użytkowego. W § 3 strony postanowiły, że powodowie otrzymają od pozwanego wynagrodzenie według zasad ustalania wynagrodzenia za pracownicze wzory użytkowe przewidzianych w prawie wynalazczym, tj. w ustawie z dnia 31.V.1962 r. i w przepisach wykonawczych.Sąd Wojewódzki zaskarżonym wyrokiem orzekł zgodnie z żądaniem powodów, uznał bowiem, powołując się na opinie biegłego, że powodom należy się wynagrodzenie w dochodzonej wysokości.Uzasadnienie prawneRozpoznając sprawę na skutek rewizji pozwanego, który zaskarżył powyższy wyrok w części uwzględniającej powództwo ponad kwotą 997 zł, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:W prawie wynalazczym, tj. w ustawie z dnia 31.V.1962 r. (Dz. U. Nr 33, poz. 156) zostały unormowane w art. 101-115 zagadnienia wynagrodzenia za pracownicze projekty wynalazcze. Pierwszy z tych przepisów stanowi w ust. 1, że twórcy pracowniczego projektu wynalazczego przysługuje prawo do wynagrodzenia na zasadach określonych w prawie wynalazczym. Podstawą do ustalenia wynagrodzenia są efekty uzyskane z zastosowania projektu wynalazczego w gospodarce uspołecznionej (art. 101 ust. 2). Przepis art. 113 ust. 3 stanowi, że twórca pracowniczego projektu wynalazczego, w razie sporu co do wysokości wynagrodzenia, może się zwrócić do Komisji Rozjemczej przy Urzędzie Patentowym (art. 123) o ustalenie wynagrodzenia. Przepisy więc dotyczące wynagrodzenia za pracownicze projekty wynalazcze zawierają również wskazanie organu powołanego, w razie sporu co do wysokości wynagrodzenia, do ustalenia wynagrodzenia.Zagadnienie wynagrodzenia za niepracownicze wynalazki i wzory użytkowe unormowane jest w prawie wynalazczym w art. 116-118. Według art. 117 ust. 1 jednostka gospodarki uspołecznionej może zawierać umowy o przeniesienie na jej rzecz prawa własności lub o ustanowienie dla niej prawa stosowania wynalazku lub wzoru użytkowego nie będącego pracowniczym projektem wynalazczym tylko na warunkach określonych w prawie wynalazczym dla ustalenia wysokości efektów i obliczenie wynagrodzenia za pracownicze projekty wynalazcze. Zgodnie z postanowieniem art. 117 ust. 2 właściwy minister w porozumieniu z Ministrem Finansów może w uzasadnionych wypadkach zezwolić na określenie wynagrodzenia na innych zasadach.Z treści postanowienia art. 117 ust. 1, w powiązaniu z treścią poprzednio powołanych przepisów, wynika, że ustalenie wynagrodzenia należnego od jednostki gospodarki uspołecznionej z tytułu umowy wymienionej w art. 117 ust. 1, zawartej na warunkach w tym przepisie wskazanych, następuje nie tylko przy zastosowaniu przepisów prawa wynalazczego normujących podstawy ustalania wysokości wynagrodzenia za pracownicze projekty wynalazcze, lecz również przez organy powołane do ustalenia tego wynagrodzenia. Wynika to również z przepisu art. 123 ust. 1, który stanowiąc, że spory w sprawach wysokości efektów uzyskanych w gospodarce uspołecznionej w wyniku zastosowania projektów wynalazczych i przysługującego wynagrodzenia rozstrzyga Komisja Rozjemcza przy Urzędzie Patentowym, poddaje kompetencji tej Komisji - wobec braku wyłączeń - także spory, gdy przedmiotem ich jest wysokość wynagrodzenia za wynalazek lub wzór użytkowy nie będący pracowniczym projektem wynalazczym. Wyraźnie rozstrzygnęło tę kwestię rozporządzenie RM z dnia 16.III.1963 r. w sprawie utworzenia i organizacji Komisji Rozjemczych przy Urzędzie Patentowym PRL oraz postępowania przed tą komisją (Dz. U. Nr 16, poz. 85), które zostało wydane na podstawie art. 123 ust. 2 prawa wynalazczego. Według § 2 ust. 2 pkt 2 wymienionego rozporządzenia Komisja Rozjemcza rozpatruje również wnioski twórców niepracowniczych projektów wynalazczych w sprawach wysokości efektów uzyskanych w gospodarce uspołecznionej w wyniku zastosowania projektów wynalazczych i przysługującego z tego tytułu wynagrodzenia, gdy stosownie do umowy o przeniesienie prawa własności wynalazku lub wzoru użytkowego na rzecz jednostki gospodarki uspołecznionej lub o ustanowienie dla niej prawa stosowania wynalazku - wynagrodzenie zostało obliczone na warunkach przewidzianych dla obliczenia wynagrodzenia za pracownicze projekty wynalazcze.W konkluzji przytoczonych wskazań usprawiedliwione jest zatem stwierdzenie, że sądy powszechne nie są powołane do rozstrzygania sporów o wynagrodzenie przysługujące twórcy niepracowniczego wynalazku lub wzoru użytkowego bądź też jego następcy prawnemu, jeżeli umowa o przeniesienie na rzecz jednostki gospodarki uspołecznionej prawa własności albo o ustanowienie dla niej prawa stosowania tego wynalazku lub wzoru użytkowego przewiduje wynagrodzenie na zasadach przewidzianych w prawie wynalazczym dla ustalania wynagrodzenia za pracownicze projekty wynalazcze (art. 2 § 3 k.p.c.).Sąd Najwyższy zatem, z mocy art. 388 § 3 k.p.c., uchylił wyrok Sądu Wojewódzkiego w części zasądzającej ponad kwotę 997 zł, postępowanie w części obejmującej powództwo ponad kwotę 22.671 zł, wobec cofnięcia pozwu w tym zakresie na rozprawie przed Sądem Najwyższym w dniu 11.XII.1965 r., umorzył (art. 387 § 3 w związku z art. 355 § 1 k.p.c.), a w pozostałym zakresie pozew odrzucił (art. 387 § 3 w związku z art. 199 § 1 pkt 1 k.p.c.).