II K 21/63

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Zembaty (sprawozdawca).Sędziowie: M. Bogusławski, S. Perestaj.Prokurator: H. Furmankiewicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Kazimierza C. oskarżonego z art. 286 § 1 i 2 oraz art. 287 § 2 k.k., po rozpoznaniu założonej przez oskarżonego rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Opolu z dnia 30 października 1962 r., na podstawie art. 375, 383 pkt 3, 385 i 388 § 2 k.p.k.uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej oskarżonego Kazimierza C. i w tym zakresie przekazał sprawę Prokuratorowi Wojewódzkiemu w Opolu celem uzupełnienia śledztwa.A. W sprawie niniejszej zostali oskarżeni:1) Kazimierz C. o to, że:I. W okresie od sierpnia 1960 r. do czerwca 1961 r. jako kierownik grupy elektroinstalacyjnej Kółka Rolniczego w B., będąc odpowiedzialny za należyte rozliczenia wykonanych prac, w zamiarze przysporzenia korzyści majątkowej dla siebie i innych osób sporządził rachunki z wykonanych robót elektryczno-instalacyjnych dla Państwowego Młodzieżowego Zakładu Wychowawczego w N., Zakładów Remontowo Budowlanych PGR w N., Państwowej Stadniny Koni w M., Państwowej Stadniny Koni w Ł., Prezydium Gromadzkiej Rady Narodowej w B., Gminnej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" w K. i Gminnej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" w G. na łączną kwotę 548.240 zł, w których podwyższył faktyczną ilość zużytych materiałów i wartość robocizny oraz doliczył nienależne narzuty na łączną kwotę 371.174 zł, narażając wymienione wyżej instytucje i przedsiębiorstwa na szkody w powyższej wysokości, przy czym w wyniku dotychczas zrealizowanych rachunków Kółko Rolnicze uzyskało już nadpłatę w wysokości 137.884,75 złotych, tj. o przestępstwo z art. 286 § 2 k.k.;II. w tym samym czasie i miejscu, będąc już skazany za zagarnięcie mienia społecznego wyrokiem Sądu Powiatowego w Prudniku z dnia 14 kwietnia 1958 r., przywłaszczył sobie na szkodę Kółka Rolniczego w B. powierzone mu materiały elektrotechniczne o łącznej wartości 40.402,03 zł, za których ochronę i przechowanie był odpowiedzialny w związku z zajmowanym stanowiskiem kierownika grupy elektroinstalacyjnej wyżej wymienionego Kółka Rolniczego, tj. o przestępstwo z art. 6 lit. b ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228);III. w tym samym miejscu i czasie, będąc już skazany za zagarnięcie mienia społecznego wyrokiem opisanym w punkcie II, odpowiadając z racji zajmowanego stanowiska kierownika grupy elektroinstalacyjnej Kółka Rolniczego w B. za nienależyte obliczanie robocizny za wykonane prace elektroinstalacyjne, wyłudził dla siebie i podległych mu pracowników łączną kwotę 87.181,25 zł, tj. o przestępstwo z art. 6 lit. b ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228);IV. w marcu 1961 r., w miejscu i w charakterze jak wyżej w pkt II, będąc już uprzednio skazany za zagarnięcie mienia społecznego, zagarnął miesięczne pobory w kwocie 1.385 zł przeznaczone dla pracownika Kółka Rolniczego Sylwestra S., przez co działał na szkodę tegoż Kółka, tj. o przestępstwo z art. 6 lit. b ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228);V. w czerwcu 1961 r., w miejscu i w charakterze jak wyżej w pkt II, w rachunku Nr 24/61 z dnia 10 czerwca 1961 r. poświadczył nieprawdę, a mianowicie to, że roboty związane z remontem silnika wykonane zostały przez warsztaty Kółka Rolniczego, gdy w rzeczywistości remontu silnika dokonał Roman W., a następnie rachunek ten przedstawił Państwowemu Prewentorium w N., pobierając dla siebie gotówkę w kwocie 1.207 zł, tj. o przestępstwo z art. 286 § 2 k.k.;VI. w maju 1961 r. w B., będąc już skazany za zagarnięcie mienia społecznego wyrokiem opisanym w pkt II, odpowiadając z racji zajmowanego stanowiska kierownika grupy elektroinstalacyjnej Kółka Rolniczego w B., podjął za pobrane zaliczki z kasy Kółka Rolniczego w B. zaliczkę w kwocie 500 zł, którą to gotówkę przywłaszczył sobie, przez co działał na szkodę tego Kółka, tj. o przestępstwo z art. 6 lit. b ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228).2) Władysław B. o to, że:VII. w okresie od lipca 1960 r. do czerwca 1961 r. w B. jako prezes Kółka Rolniczego działał na szkodę interesu społecznego w ten sposób, że bez odpowiedniego zezwolenia z Zakładu Energetycznego powołał grupę pracowników do wykonania robót elektroinstalacyjnych i nie dopełniając obowiązku zorganizowania ewidencji materiałów elektroinstalacyjnych, ewidencji zleceń, faktur, umów oraz nie przeprowadzając żadnej kontroli nad działalnością tej grupy, której kierownikiem był Kazimierz C., karany już poprzednio za zagarnięcie mienia społecznego, stworzył mu dogodne warunki do popełniania nadużyć, tj. o przestępstwo z art. 286 § 1 k.k.3) Imgarda K. o to, że:VIII. w okresie od lipca do 31 sierpnia 1960 r. i od 1 stycznia do czerwca 1961 r. w B. jako księgowa Kółka Rolniczego działała na szkodę interesu społecznego w ten sposób, że nie prowadziła żadnej dokumentacji dotyczącej dowodów przychodowych i rozchodowych materiałów zakupywanych dla grupy elektroinstalacyjnej i nie prowadziła rejestru zleceń, wydając zaś gotówkę bez upoważnień przyczyniła się do powstania ogólnego chaosu w księgowości i tym samym stworzyła dogodne warunki dla kierownika grupy elektroinstalacyjnej Kazimierza C. do popełnienia nadużyć, tj. o przestępstwo z art. 286 § 1 k.k.B. Wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Opolu z dnia 30 października 1962 r. zostali skazani:1) Kazimierz C.:a) z art. 286 § 2 k.k. w związku z art. 42 i 47 k.k. na 6 lat więzienia wraz z utratą praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na okres lat 4 oraz na grzywnę w kwocie 40.000 zł za popełnienie czynów opisanych w punktach I i III oskarżenia, przy czym "czyn opisany w punkcie III ujęty jest w punkcie I, kwota podwyższonych rachunków wynosi 325.600 zł 15 gr, a różnica wypłaconych poborów dla robotników wynosi 66.466 zł 25 gr.;b) z art. 286 § 1 k.k. na 2 lata więzienia za to, że w czasie od sierpnia 1960 r. do czerwca 1961 r. jako kierownik grupy elektroinstalacyjnej Kółka Rolniczego w B., będąc odpowiedzialny za należyte rozliczenie powierzonego mu materiału oraz prawidłowe jego wydanie, nie dopełnił ciążących na nim obowiązków służbowych, w wyniku czego spowodował nieuzasadniony brak towarowy łącznej wartości 38.260,03 zł, przez co działał na szkodę tegoż Kółka;c) z art. 286 § 1 k.k. na 1 rok więzienia za to, że w czasie od marca do maja 1961 r. jako kierownik grupy elektroinstalacyjnej Kółka Rolniczego w B. nie rozliczył się z kasą tegoż Kółka z zabranych tytułem zaliczki kwot wymienionych w punktach IV i VI oskarżenia, przez co działał na szkodę tegoż Kółka;d) z art. 287 § 2 k.k. na 1 rok więzienia wraz z utratą praw publicznych i obywatelskich praw honorowych ma okres lat 2 oraz na grzywnę w kwocie 2.000 zł za popełnienie czynu opisanego w punkcie V oskarżenia,łącznie zaś na 6 lat i 6 miesięcy więzienia, na utratę praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na okres lat 4 oraz na grzywnę w kwocie 40.000 zł z zamianą w razie nieściągalności na 400 dni więzienia i z zaliczeniem na poczet kary pozbawienia wolności okresu tymczasowego aresztowania od dnia 30 sierpnia 1961 r.2) Władysław B. z art. 286 § 1 k.k. na 1 rok więzienia z zaliczeniem na poczet kary okresu tymczasowego aresztowania od dnia 30 sierpnia 1961 r. do dnia 30 października 1962 r. oraz z warunkowym zawieszeniem wykonania kary na okres lat 2 za popełnienie czynu zarzuconego mu w oskarżeniu.Tymże wyrokiem oskarżona 3) Imgarda K. została uniewinniona z zarzutu oskarżenia.C. Od powyższego wyroku wniósł rewizję (za pośrednictwem swego obrońcy) tylko oskarżony Kazimierz C.Rewizja wnosi o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania lub o uniewinnienie oskarżonego, ewentualnie zaś o uznanie, że wszystkie czyny zarzucone oskarżonemu, z wyjątkiem czynu wymienionego w punkcie V (z art. 287 § 2 k.k.), stanowią jedno popełnione nieumyślnie przestępstwo przewidziane w art. 286 § 3 k.k. i wymierzenie za to przestępstwo - na podstawie tego przepisu - stosownej kary, bądź wreszcie o zmianę wyroku przez wydatne złagodzenie kary - zarzucając:1. obrazę art. 292 k.p.k. przez bezzasadne nieuwzględnienie wniosku o powołanie nowego biegłego mimo istnienia poważnych wątpliwości co do obiektywizmu i fachowości występującego w tej sprawie biegłego Mieczysława Ż., który:jest zainteresowany w wyniku sprawy, jako pracownik Zakładu Energetycznego w N. powołanego do odbioru technicznego robót prowadzonych przez oskarżonego;przed zleceniem mu czynności biegłego przeprowadzał z oskarżonym rozmowy informacyjne na temat udzielenia oskarżonemu zezwolenia na wykonywanie robót elektrotechnicznych i ustosunkował się wówczas do niego negatywnie;nie posiada kwalifikacji naukowych wymaganych od biegłego rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 października 1959 r. (Dz. U. Nr 57, poz. 345), jest bowiem zwykłym technikiem;dokonywał obmiarów i wyliczenia wykonanych robót, jako też remanentu pozostałych materiałów w nieobecności oskarżonego, uniemożliwiając mu przez to złożenie wyjaśnień (zwłaszcza co do robót zanikających i zakrytych);nie przeprowadził analizy protokołów komisyjnego odbioru robót przez zleceniodawców;jako technik-elektryk nie mógł należycie ocenić robót wyburzeniowych, tynkarskich i innych wchodzących w zakres budownictwa;2. obrazę art. 8, 320 i 339 § 1 k.p.k. przez:a) bezpodstawne przyjęcie, że oskarżony świadomie podwyższał wynagrodzenie dla podległych sobie pracowników, mimo braku dowodów, żeby oskarżony zamierzał celowo przysporzyć im nienależne zyski;b) nierozważenie, że oskarżonego nie można obciążać za powstanie niedoboru materiałowego, skoro Kółko Rolnicze w B. nie posiadało magazynu, materiały zaś dostarczone były bezpośrednio na miejsce wykonywanych robót, gdzie dostęp do nich miało wiele osób;c) bezzasadne przyjęcie, że oskarżony na pokrycie braków przedstawił 2 fikcyjne rachunki, chociaż biegły orzekł, że część materiałów objętych tymi rachunkami została faktycznie zużyta na wykonywane roboty, a nadto kilku świadków (np. B.) stwierdziło, że oskarżony rzeczywiście nabywał materiały od Ż.;d) pominięcie ujawnionych w toku przewodu sądowego dowodów świadczących o tym, że oskarżony brał udział w remoncie silnika dla Państwowego Prewentorium w B. (dowodów tych rewizja nie wskazuje);3. obrazę art. 1 i 31 k.k., której rewizja dopatruje się w przypisaniu oskarżonemu kilku czynów przestępnych z art. 286 § 1 k.k., aczkolwiek ze względu na bliski związek czasowy i tożsamość pokrzywdzonego istniały podstawy do potraktowania całej działalności oskarżonego jako jednego czynu;4. rażącą surowość kary w wyniku niedostatecznego uwzględnienia, że oskarżony pracował w szczególnie ciężkich warunkach, bez stałego księgowego i bez magazynu oraz był całkowicie pozbawiony właściwego instruktażu i kontroli.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:I. Dla trafnego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy istotne znaczenie ma kwestia pominięta w rewizji obrońcy oskarżonego Kazimierza C. (którą Sąd Najwyższy zajął się z urzędu na podstawie przepisu art. 385 k.p.k.), a mianowicie, czy funkcjonariusze organizacji mających zlecone czynności w zakresie zarządu państwowego, do których należą i kółka rolnicze, podlegają odpowiedzialności karnej przewidzianej dla urzędników w każdym wypadku przekroczenia swej władzy lub niedopełnienia obowiązku, czy też tylko wtedy, gdy przekroczyli swą władzę lub nie dopełnili obowiązku przy wykonywaniu czynności zleconej danej organizacji w zakresie zarządu państwowego.Z wniesionego w tej sprawie aktu oskarżenia i zaskarżonego wyroku wynika, że zarówno prokurator, jak i Sąd I instancji stanęli na stanowisku, że funkcjonariusze tych organizacji podlegają odpowiedzialności karnej przewidzianej dla urzędników również za przekroczenie władzy lub niedopełnienie obowiązków przy wykonywaniu takich czynności, które nie tylko nie należały, lecz nawet nie mogły należeć do czynności zleconych danej organizacji w zakresie zarządu państwowego.Ten pogląd prawny jest błędny.Przy prawidłowej bowiem wykładni artykułu 46 m.k.k. należy przyjąć, że według tego przepisu funkcjonariusze organizacji mających zlecone czynności w zakresie zarządu państwowego, do których należą także kółka rolnicze, podlegają odpowiedzialności karnej przewidzianej dla urzędników (art. 286 - 293 k.k.) nie w każdym wypadku przekroczenia swej władzy lub niedopełnienia obowiązku, lecz tylko wtedy, gdy przekroczyli władzę lub nie dopełnili obowiązku przy wykonywaniu czynności zleconej danej organizacji w zakresie zarządu państwowego lub zarządu samorządu gospodarczego albo zawodowego. Inna wykładnia tego przepisu jest nie do przyjęcia. Doprowadziłaby ona bowiem do nie dającego się uzasadnić pociągania do odpowiedzialności karnej przewidzianej dla urzędników także takich funkcjonariuszy organizacji, którzy zostali powołani przez ich zarząd lub przez prezesa zarządu do wykonywania czynności nie tylko nie należących do zakresu zarządu państwowego, lecz nawet niezgodnych z celem statutowym danej organizacji.II. W świetle ustaleń zaskarżonego wyroku oraz dowodów ujawnionych na przewodzie sądowym I instancji nie ulega wątpliwości, że w lipcu 1960 r., na podstawie nieformalnej (brak przepisowego quorum) uchwały Zarządu Kółka Rolniczego w P., została przy tym Kółku utworzona grupa elektroinstalacyjna oraz że kierownictwo tej grupy zostało powierzone oskarżonemu Kazimierzowi C.; również nie ulega wątpliwości, że Zakłady Energetyczne w N. - do których prezes tegoż Kółka, oskarżony Władysław B., zwrócił się z prośbą o wydanie zezwolenia na wykonywanie robót elektryfikacyjnych - zezwoliły tej grupie na wykonywanie jedynie robót konserwacyjnych (pozalicznikowych) instalacji elektrycznych, na wykonywanie zaś prac elektroinstalacyjnych w szerszym zakresie nie udzieliły zezwolenia z tego powodu, że Kółko Rolnicze nie posiadało pracowników z odpowiednimi kwalifikacjami. W świetle tych ustaleń i dowodów nie ulega też wątpliwości, że w okresie od sierpnia 1960 r. do czerwca 1961 roku wymieniona wyżej grupa wykonała na polecenie Zarządu Kółka Rolniczego w P., a raczej prezesa tegoż Kółka, oskarżonego Władysława B., roboty elektroinstalacyjne w 37 obiektach na rzecz 7 różnych instytucji wymienionych w pkt I oskarżenia oraz że nie była ona uprawniona do wykonania żadnej z tych robót. Wszystkie te bowiem prace były robotami w szerszym zakresie, a na ich wykonywanie Kółko Rolnicze nie uzyskało zezwolenia Zakładu Energetycznego w N., jak to już wyżej nadmieniono.Niezależnie od tego - oraz niezależnie od okoliczności, że brak tego zezwolenia mieści się w stanie faktycznym przestępstwa z art. 286 § 1 k.k. przypisanego prawomocnie oskarżonemu Władysławowi B. jako prezesowi Kółka Rolniczego w P. - należy podkreślić, że nawet udzielenie omawianego zezwolenia nie uprawniało Kółka Rolniczego w P. do wykonywania robót elektroinstalacyjnych w instytucjach. Z załączonego bowiem do akt "Statutu Kółka Rolniczego", a zwłaszcza z przepisów § 5 pkt 3 oraz § 6 pkt 6, 7 i 10 tego statutu wynika wyraźnie, że kółka rolnicze mogą prowadzić działalność gospodarczą tylko wśród rolników zamieszkałych na terenie działania danego kółka oraz że ta działalność musi odpowiadać warunkom określonym w tych przepisach statutu, a więc że kółka rolnicze nie mogą prowadzić takiej działalności gospodarczej, w której chodzi wyłącznie o osiągnięcie zysku, i to z robót dokonywanych wyłącznie w instytucjach, a nie wśród rolników zamieszkałych na terenie działania danego kółka, jak również że tego rodzaju działalności gospodarczej kółek rolniczych nie można w żadnym razie - stosownie do § 4 statutu - uważać za wykonywanie zleconych czynności w zakresie zarządu państwowego. Stosownie bowiem do tego przepisu statutu kółka rolnicze mogą wykonywać w określonych dziedzinach tylko nadane im przez Państwo "funkcje publicznoprawne w stosunku do wszystkich gospodarstw indywidualnych w swojej wsi".W tym stanie rzeczy oraz ze względu na to, co przytoczono wyżej w ustępie I niniejszego uzasadnienia, nie można mówić o odpowiedzialności karnej oskarżonego Kazimierza C. z art. 286 - 299 k.k. za czyny zarzucone mu w akcie oskarżenia. Za popełnienie tych czynów oskarżony Kazimierz C. może natomiast odpowiadać z właściwych przepisów ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228), ewentualnie w związku z art. 1 i 2 ustawy z dnia 21 stycznia 1958 r. (Dz. U. Nr 4, poz. 11) oraz z art. 269 k.k. Koniecznym jednak warunkiem pociągnięcia Kazimierza C. do odpowiedzialności karnej z mocy tych przepisów jest udowodnienie mu popełnienia z winy umyślnej czynów o znamionach określonych w tych przepisach.III. Zebrane dotychczas dowody nie dają jednak dostatecznie pewnej podstawy do przyjęcia, że oskarżony Kazimierz C. popełnił istotnie z winy umyślnej czyny o znamionach określonych w tych przepisach. W dotychczasowym bowiem postępowaniu stwierdzono - głównie na podstawie ekspertyzy biegłego Mieczysława Ż. - właściwie tylko to, że oskarżony Kazimierz C. jako kierownik grupy elektroinstalacyjnej Kółka Rolniczego w P. podwyższył znacznie szereg rachunków za roboty elektroinstalacyjne, które ta grupa wykonała w 37 obiektach siedmiu różnych instytucji, oraz że to podwyższenie polegało przede wszystkim na stosowaniu wyższych narzutów do robocizny i pracy sprzętu (145% zamiast 92%) i na bezpodstawnym policzeniu 155% narzutu do robocizny za ubezpieczenia, a częściowo również na wstawieniu do rachunków większych ilości materiałów od faktycznie zużytych na poszczególnych budowach i wyższej wartości robocizny, która była ściśle związana z ilością przerobionego materiału, a co wszystko mogło nastąpić z przyczyn, które nie dają podstawy do pociągnięcia C. do odpowiedzialności karnej (np. z powodu wprowadzenia go w błąd przez któregoś ze współpracowników).W związku z tym podwyższeniem rachunków należy nadto zauważyć, że w świetle przeprowadzonych dowodów stosowanie przez oskarżonego Kazimierza C. wyższych narzutów od obowiązujących nie zdaje się uzasadniać jego odpowiedzialności karnej ani za zagarnięcie mienia społecznego, ani też z art. 269 k.k. Oskarżony Kazimierz C. nie był bowiem zainteresowany w stosowaniu tych narzutów, gdyż szły one w całości na rzecz Kółka Rolniczego w P., a w dotychczasowym postępowaniu nie wykazano, że oskarżony Kazimierz C., który nie był dobrym fachowcem, znał obowiązujące przepisy i wiedział o tym, że stosowanie tych narzutów jest niedopuszczalne lub by w zamiarze wyłudzenia działał w porozumieniu z osobami korzystającymi z tych narzutów.Natomiast jeśli chodzi o podwyższenie rachunków przez wstawienie do nich większych ilości materiałów od faktycznie zużytych na poszczególnych budowach oraz wyższej wartości robocizny, która była ściśle związana z ilością przerobionego materiału i mogła ewentualnie z tego powodu uzasadniać odpowiedzialność oskarżonego Kazimierza C. za częściowo dokonane, a częściowo usiłowane zagarnięcie mienia społecznego - to należy podkreślić, że ustalenie tych podwyższeń zostało oparte wyłącznie na podstawie opinii biegłego Ż., którą on opracował na podstawie oględzin dotyczących 37 obiektów (oględziny te zostały przez niego przeprowadzone w nieobecności oskarżonego Kazimierza C.).Nie trzeba uzasadniać, że do opracowanej w ten sposób opinii biegłego Ż. mogły się zakraść różne omyłki wywołane bądź jego nieuwagą, bądź też nieuwagą, a nawet złą wolą osób, które wskazywały mu roboty elektroinstalacyjne wykonane przez grupę z kierownikiem oskarżonym Kazimierzem C. na czele.Z tego więc powodu zachodzi konieczność dokonania oględzin (art. 110 k.p.k.) wszystkich 37 obiektów, o które chodzi w sprawie, w obecności biegłego Ż. i oskarżonego Kazimierza C., przy czym ten ostatni powinien się wypowiedzieć co do każdej pozycji swoich rachunków, które zostały zakwestionowane przez biegłego Ż. Dopiero bowiem wtedy oraz po sprawdzeniu prawdziwości wyjaśnień oskarżonego Kazimierza C. będzie można ustalić, czy i jakie przestępstwo popełnił ten oskarżony w związku z podwyższeniem rachunków, a zwłaszcza czy można przyjąć, że podwyższał on rachunki w celu wyłudzenia mienia społecznego (dokonanego lub usiłowanego), a więc w zamiarze oszukańczym.Dokonanie tych czynności, których nieprzeprowadzenie w czasie śledztwa daje podstawę do stwierdzenia, że zachodzą istotne braki w jego przeprowadzeniu, nie da się - z natury rzeczy - przeprowadzić na rozprawie. Z tego też powodu - skoro zachodzą warunki przewidziane w art. 305 § 1 k.p.k. - Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej oskarżonego Kazimierza C. i stosownie do art. 388 § 2 k.p.k. przekazał sprawę w tym zakresie prokuratorowi celem uzupełnienia śledztwa w tym względzie. W toku śledztwa należy nadto ustalić, czy oskarżony Kazimierz C. na podstawie zawartej z nim umowy był obowiązany do zajmowania się sprawami majątkowymi Kółka Rolniczego w P. i czy działał umyślnie na jego szkodę. Te bowiem okoliczności, które wchodzą do istoty przestępstwa z art. 269 k.k., też nie zostały ustalone w dotychczasowym postępowaniu. W czasie tego śledztwa należy w końcu ustalić, czy i kto został pokrzywdzony czynem opisanym w ustępie V oskarżenia, tj. Roman W., czy też Prewentorium w N., lub Kółko Rolnicze w P. Albowiem również i ta okoliczność nie została ustalona w dotychczasowym postępowaniu, ma zaś ona znaczenie dla prawidłowej kwalifikacji dotychczasowego czynu oskarżonego Kazimierza C.IV. Wobec uchylenia z powyższych powodów zaskarżonego wyroku w części dotyczącej oskarżonego Kazimierza C. i przekazania sprawy w tym zakresie prokuratorowi do uzupełnienia śledztwa - Sąd Najwyższy uznał za zbędne rozpoznanie innych zarzutów jego rewizji z wyjątkiem tych, które dotyczą naruszenia art. 292 k.p.k. Do tych bowiem zarzutów należało się ustosunkować, ze względu na konieczność uzupełnienia śledztwa przez przeprowadzanie oględzin wymienionych wyżej obiektów w obecności oskarżonego i biegłego.Wspomniane zarzuty Sąd Najwyższy uznał za chybione. Biegłemu Ż. bowiem nie można przypisywać stronniczości tylko dlatego, że jest on pracownikiem Zakładów Energetycznych w N., do których należał odbiór nowo zakładanych instalacji elektrycznych, ani też z tego względu, że miał on zastrzeżenia co do fachowości oskarżonego jeszcze w trakcie starania się przez Kółka Rolnicze w B. o udzielenie zezwolenia na przeprowadzanie robót instalacyjnych.Nie ma też żadnych podstaw do zarzucania biegłemu Ż. braku należytej wiedzy w tej dziedzinie, której opinia jego dotyczy. Biegły Ż. bowiem od 19 lat pracuje na stanowisku kierownika sekcji technicznej Zakładów Energetycznych w N., co wskazuje na duże jego doświadczenie w zawodzie, który wymaga niewątpliwie wiadomości specjalnych w przedmiocie robót elektrotechnicznych. Opinia wydana przez biegłego Ż. nie zawiera też żadnych sprzeczności ani niejasności, które uzasadniałyby powoływanie innego biegłego (art. 124 k.p.k.).Wreszcie błędne jest zapatrywanie wyrażone w rewizji, jakoby biegłym mogła być tylko osoba posiadająca kwalifikacje naukowe wymagane przez rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 października 1959 r. o biegłych sądowych (Dz. U. Nr 57, poz. 345). Rozporządzenie to bowiem odnosi się do biegłych sądowych wpisanych na listę takich właśnie biegłych, natomiast nie dotyczy ono drugiej kategorii biegłych, wskazanych w art. 112 § 1 k.p.k., tj. do osób wzywanych doraźnie w danej sprawie w charakterze biegłych.Z tych powodów orzeczono jak w sentencji.