I K 823/60

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia W. Ostrowski.Sędziowie: R. Kryże, S. Kotowski (sprawozdawca).Prokurator: C. Marysz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Tadeusza R. oskarżonego z art. 290 § 1 k.k., po rozpoznaniu założonej przez prokuratora rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Szczecinie z dnia 8 stycznia 1960 r., na podstawie art. 375, 383 pkt 3 i 388 § 1 k.p.k.uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Wojewódzkiemu w Szczecinie do ponownego rozpoznania. (...)Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Rewizja prokuratora jest słuszna. Nie są jednak słuszne zarzuty podniesione przeciwko protokołowi rozprawy. Prokurator, wyliczając w rewizji szczegółowo braki i wady protokołu rozprawy, zresztą rzeczywiście niedoskonałego i uzupełnionego w sposób sprzeczny z przepisami art. 226 k.p.k., tj. bez omówienia poprawek, nie złożył wniosku w trybie art. 227 k.p.k. o sprostowanie tego protokołu i w ten sposób uniemożliwił zgłoszenie zarzutów przeciwko treści tego protokołu.Obowiązek sporządzenia protokołu w sposób odzwierciedlający dokładnie przebieg czynności protokołowanej, np. protokołu rozprawy, przewidziany w przepisie art. 222 k.p.k., spoczywa przede wszystkim na osobie sporządzającej ten protokół. Osoba ta - protokolant - może czynić poprawki w sporządzonym protokole. Po przedstawieniu protokołu przewodniczącemu rozprawy - sędziemu, protokół sporządzony przez protokolanta ulega pierwszemu sprawdzeniu przez tegoż przewodniczącego rozprawy. Przewodniczący może poczynić poprawki w protokole. Wszelkie jednak poprawki powinny być dokonane w sposób przewidziany w art. 226 k.p.k.Po podpisaniu protokołu rozprawy przez przewodniczącego rozprawy - sędziego i protokolanta protokół stanowi - zgodnie z art. 224 k.p.k. - wyłączny dowód zachowania form postępowania. Od tego momentu aż do odesłania akt z sądu, w którym toczyła się rozprawa, może on być kontrolowany przez strony, które są uprawnione do złożenia wniosku o sprostowanie i uzupełnienie protokołu w trybie art. 227 k.p.k. Jeśli strona takiego wniosku nie złożyła, należy protokół rozprawy uznać za jedyny dowód zachowania form postępowania i odzwierciedlający dokładnie przebieg rozprawy. Dlatego strona, która nie złożyła wniosku w trybie art. 227 k.p.k., nie ma podstaw do kwestionowania w rewizji treści protokołu.Słuszny jest zarzut rewizji prokuratora, że zaskarżony wyrok nie jest oparty na całokształcie materiału dowodowego ujawnionego na rozprawie w sądzie I instancji, albowiem sąd I instancji, mimo ujawnienia na rozprawie sprzeczności między zeznaniami świadków złożonymi na rozprawie a ich zeznaniami złożonymi w śledztwie, nie wyjaśnił przyczyn tych sprzeczności, co pozbawiło sąd II instancji możności poddania zeznań tych świadków ocenie z punktu wiarygodności i wartości dowodowej.Wiarygodność zeznań świadków w sprawie oskarżonego Tadeusza R. ma ogromne znaczenie, obowiązkiem więc sądu I instancji było sprawdzenie wszystkich okoliczności, jakie mogą mieć znaczenie dla jej oceny. Sąd I instancji nie wyczerpał tych możliwości w sposób dostateczny, a przede wszystkim nie sprawdził ważnej okoliczności, na jaką powołał się oskarżony Tadeusz R. w swych wyjaśnieniach, mianowicie że spowodował on obniżenie podwyższonych rachunków świadka B. i spowodował zlecenie prac, na które oferty składał świadek M. innemu abonentowi, który złożył korzystniejszą ofertę. Okoliczności te mogą mieć istotne znaczenie dla oceny wiarygodności zeznań świadków, których nastawienie do oskarżonego Tadeusza R. jest zależne od sposobu, w jaki traktował oferty i podwyższone rachunki.Następnie sąd I instancji nie zbadał okoliczności wynikającej z zeznań świadka M., mianowicie że według zeznań tego świadka przy wręczaniu oskarżonemu Tadeuszowi R. pieniędzy miał być obecny niejaki Mieczysław W. Sąd I instancji słusznie powziął wątpliwości co do wiarygodności zeznań świadka M., lecz zarazem nie skorzystał z możliwości sprawdzenia tego dowodu przez przeprowadzenie dowodu z zeznań Mieczysława W.W tym stanie rzeczy należy uznać, że wydanie wyroku w sprawie oskarżonego Tadeusza R. przez Sąd I instancji było przedwczesne, Sąd I instancji bowiem nie wyczerpał całokształtu materiału dowodowego, i z tych przyczyn zaskarżony wyrok należało uchylić. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy sprawdzić wyjaśnienia oskarżonego Tadeusza R., przeprowadzić dowód ze świadka Mieczysława W. na okoliczności wskazane wyżej, jak również ustalić, jakie są powody zmian zeznań świadków złożonych w śledztwie i na rozprawie. Dopiero tak zebrany materiał dowodowy pozwoli na pełną ocenę dowodów oraz na prawidłowe orzeczenie o winie oskarżonego Tadeusza R., której obecnie nie można przesądzić.Z powyższych przyczyn Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.