I K 568/61

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia W. Ostrowski (sprawozdawca).Sędziowie: R. Kryże, R. Młotek.Prokurator: M. Rzeszewicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Antoniego M. oskarżonego z art. 293 w związku z art. 290 § 1 k.k., po rozpoznaniu założonej przez oskarżonego rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego dla m. st. Warszawy z dnia 31 marca 1960 r., na podstawie art. 375 k.p.k. utrzymał w mocy zaskarżony wyrok (...)Wyrokiem Sądu Wojewódzkiego dla m. st. Warszawy z dnia 31 marca 1960 r. Antoni M. został uznany za winnego przestępstwa z art. 293 k.k. w związku z art. 290 § 1 k.k., popełnionego przez to, że w Ł., jako obrońca podejrzanego Józefa P. w sprawie prowadzonej przez Prokuraturę Wojewódzką w Ł., nakłaniał podprokuratora Edmunda Ł., prowadzącego śledztwo w tej sprawie, do przyjęcia - w związku z urzędowaniem - bliżej nieokreślonej korzyści majątkowej, proponując, w celu omówienia warunków dotyczących wręczenia tej korzyści, spotkanie poza miejscem urzędowania i zapewniając przy tym ze swej strony pełną dyskrecję, i za to został skazany z mocy powołanych wyżej przepisów na 2 lata więzienia i grzywnę w kwocie 10.000 złotych z zamianą w razie jej nieściągalności na 200 dni więzienia.Od tego wyroku założył rewizję oskarżony.Rewizja zarzuca obrazę przepisów prawa procesowego mającą wpływ na treść wyroku, a w szczególności:1) art. 223 k.p.k. - przez odmowę zaprotokołowania części ustnego uzasadnienia wyroku;2) art. 320 i 339 k.p.k. - przez nienależyte uzasadnienie podstawy faktycznej wyroku oraz błędną ocenę zeznań świadka Zofii Ł.;3) art. 219 i 225 k.p.k. - przez nieobecność protokolanta w czasie, kiedy oskarżonemu sąd udzielił ostatniego głosu, i w czasie ogłoszenia wyroku oraz przez sporządzenie tej części protokołu rozprawy przez przewodniczącego;4) art. 292 k.p.k. - przez odmową dodatkowego przesłuchania świadka B.;5) art. 320 k.p.k. - przez pominięcie zeznań świadków K. i W.;6) art. 113 § 2 k.p.k. - przez nieuwzględnienie wniosku obrony o wyłączenie biegłych psychiatrów Marii K. i Jerzego F.;7) art. 292 k.p.k. - przez odmowę dopuszczania dowodu z dokumentacji dotyczącej leczenia świadka Ł. w Zespole Leczniczo-Profilaktycznym dla studentów w W.W konkluzji rewizji oskarżony wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny: Ustne przytoczenie najważniejszych powodów ogłoszonego wyroku stanowi tego rodzaju czynność sądową, od protokołowania której sama ustawa zwalnia sąd, a to ze względu na ustny charakter tej czynności.Wbrew twierdzeniu rewizji uzasadnienie zaskarżonego wyroku dostatecznie jasno określało, że oskarżony nakłaniał urzędującego prokuratora do przyjęcia korzyści majątkowej w związku z urzędowaniem. Sąd ustalił bowiem w motywach swego wyroku, że świadek Edmund Ł. - jako prokurator - nie tylko przed 1 lipca 1958 r.., lecz i po tej dacie przeprowadzał czynności śledcze w sprawie karnej Józefa P. i że oskarżony o tym wiedział. Sąd zaznaczył także, że spotkanie oskarżonego na korytarzu ze świadkiem Edmundem Ł. oraz wypowiedziane przez oskarżonego podczas tego spotkania słowa do świadka Edmunda Ł. jako prokuratora prowadzącego śledztwo w sprawie karnej Józefa P., którego obrońcą był oskarżony, uznaje za nakłaniane do przyjęcia korzyści majątkowej w związku z urzędowaniem. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił więc w dostateczny sposób stronę podmiotową i przedmiotową przypisanego oskarżonemu przestępstwa. W świetle tych ustaleń, zgodnych z materiałem dowodowym, widoczny jest również motyw działania oskarżonego, a mianowicie to, że proponował udzielenie korzyści majątkowej prokuratorowi w tym celu, aby usposobić go przychylnie do sprawy karnej swego klienta Józefa P.Sąd słusznie przyjął, że oskarżony nakłaniał świadka Edmunda Ł. jako prokuratora do przyjęcia bliżej nieokreślonej korzyści majątkowej w związku z urzędowaniem, gdyż na tego rodzaju ustalenie czynu oskarżonego pozwalały zeznania świadka Edmunda Ł. Tego rodzaju określenie korzyści majątkowej jako jednego z elementów przestępstwa sprzedajności urzędnika jest wystarczające, ścisłe więc ustalenie proponowanej czy żądanej kwoty pieniężnej nie jest konieczne.Zeznania świadka Edmunda Ł. słusznie zostały uznane za zasługujące w pełni na wiarę. Zeznania te bowiem są konsekwentne i jednoznaczne od początku aż do końca, są wsparte pośrednimi dowodami z zeznań świadków B., T., Zofii Ł. i W. stwierdzającymi, że świadek Edmund Ł., zaraz po rozmowie z oskarżonym na korytarzu, gdy wszedł do gabinetu, z oburzeniem powiedział im, że oskarżony proponował mu łapówkę. Zeznania świadka Edmunda Ł. wsparte są ponadto faktem, że świadek ten od razu sporządził raport służbowy, zawiadamiając w nim Prokuratora Wojewódzkiego w Ł. o dokonaniu przestępstwa i że - jak wynika z jego zeznań - słowa oskarżonego były wyrażone w formie delikatnie ujmującej nakłanianie do przyjęcia łapówki, co właśnie przemawia za wiarygodnością zeznań świadka Edmunda Ł.Podważanie przez oskarżonego w toku postępowania karnego zdrowia psychicznego świadka Edmunda Ł. okazało się bezpodstawne w świetle opinii biegłych lekarzy psychiatrów Marii K. i Jerzego F., złożonej na rozprawie, oraz w świetle opinii biegłych lekarzy psychiatrów B.A. i F.K.Za wiarygodnością zeznań świadka Edmunda Ł. przemawia również fakt stwierdzony przez świadka Zofię Ł., a mianowicie to, że oskarżony Antoni M. przysiadł się pewnego razu w bufecie do jej stolika i wypytywał ją, czy z jej mężem można by szczerze porozmawiać i co by jej mąż zrobił, gdyby mu ktoś coś ofiarował. Widać z tego, że oskarżony już przed zaproponowałem łapówki prokuratorowi Edmundowi Ł. badał grunt co do przekupnego zajęcia stanowiska wobec tegoż prokuratora.Sąd rozważył zeznania świadka Zofii Ł. złożone na rozprawie i w śledztwie i dając im wiarę, nie dopuścił się błędu w ich ocenie. Sąd również należycie uzasadnił swoje stanowisko w tej mierze, brak więc podstaw do kwestionowania tego słusznego stanowiska Sądu.Również prawidłowo uzasadnił Sąd swe stanowisko co do odmowy ponownego przesłuchania świadka B. Stanowisko to nie budzi zastrzeżeń, gdyż Sąd w czasie rozprawy dysponował zeznaniami świadka B. złożonymi w śledztwie, mógł je zatem skonfrontować z zeznaniami świadka Zofii Ł. i ocenić te zeznania, co też bezbłędnie uczynił.Sąd uzasadnił, dlaczego pominął zeznania świadków K. i W. To stanowisko Sądu należy uznać za słuszne, gdyż zeznania tych dwóch świadków rzeczywiście nie zawierają takiego materiału, który by mógł wywrzeć wpływ na treść wyroku.Materiał dowodowy nie daje podstaw do wyłączenia biegłych lekarzy psychiatrów Marii K. i F., gdyż biegli ci byli obecni na rozprawie i strony miały możność przez zadawanie pytań sprawdzić, czy wydawana przez nich opinia jest ich własną, czy też nie. Protokół rozprawy nie zawiera faktów zadawania w tym względzie pytań, w sprawie zaś nic nie przemawia za tym, aby wspomniani biegli pozostawali pod wpływem opinii psychiatrycznej wydanej przez Zakład Psychiatryczny w P. Nie budzi wreszcie zastrzeżeń odmowa Sądu przeprowadzenia dowodów z dokumentacji dotyczącej leczenia się świadka Edmunda Ł. w lecznicy studenckiej.Nieobecność protokolanta podczas ostatniego głosu oskarżonego i ogłoszenia wyroku jest uchybieniem, jednakże nie tego rodzaju, iżby mogło ono wywrzeć istotny wpływ na treść wyroku. W tych warunkach należy stwierdzić, że Sąd słusznie przypisał oskarżonemu przestępstwo z art. 293 k.k. w związku z art. 290 § 1 k.k.Sąd, wymierzając oskarżonemu karę, słusznie podkreślił, że czyn jego jest bardzo szkodliwy społecznie, skoro miał on doprowadzić do przekupienia urzędującego prokuratora. Okoliczność ta oraz osobowość oskarżonego, który jako adwokat dopuścił się tego rodzaju czynu, nie pozwala na uznanie wymierzonej mu kary za zbyt surową. Okoliczności łagodzące zostały w odpowiednim stopniu uwzględnione na korzyść oskarżonego.Z tych powodów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji wyroku.