II KZ 159/61
PostanowienieIzba Karna1961-09-16
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pozbawienie wolności przez tymczasowe aresztowanie, które nie było oczywiście bezzasadne w rozumieniu art. 510 § 3 k.p.k., może stanowić podstawę do przyznania odszkodowania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że pozbawienie wolności przez tymczasowe aresztowanie nie było oczywiście bezzasadne w rozumieniu art. 510 § 3 k.p.k., co skutkowało oddaleniem wniosku o odszkodowanie. Sąd podkreślił, że pojęcia 'merytoryczna niesłuszność' i 'oczywista bezzasadność' zastosowania aresztu tymczasowego nie są tożsame. Oczywista bezzasadność wynika z dowolności w ocenie materiału dowodowego lub braku warunków do stosowania aresztu, a nie z odmiennego poglądu na słuszność zastosowania środka zapobiegawczego.Stan faktyczny
Marian P. domagał się odszkodowania za pozbawienie wolności w okresie od 24 marca do 24 maja 1960 r. w wyniku tymczasowego aresztowania. Sąd Wojewódzki w Łodzi odmówił przyznania odszkodowania, uznając, że aresztowanie nie było oczywiście bezzasadne w rozumieniu art. 510 § 3 k.p.k. Sąd wskazał, że prokurator dysponował pewnymi poszlakami wskazującymi na Mariana P. jako sprawcę zabójstwa.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić zażalenia i utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie Sądu Wojewódzkiego.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Zembaty (sprawozdawca).Sędziowie: A. Górski, Z. Nyczaj.Prokurator: C. Marysz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Mariana P. o odszkodowanie, po rozpoznaniu zażalenia pełnomocnika Mariana P. na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Łodzi z dnia 10 czerwca 1961 r. odmawiające przyznania odszkodowania, po wysłuchaniu wniosku prokuratora postanowiłzażalenia nie uwzględnić.Uzasadnienie faktyczneZaskarżone postanowienie, pozostawiające oparty na przepisie art. 510 § 3 k.p.k. wniosek Mariana P. o odszkodowanie bez uwzględnienia, jest słuszne.Sąd Wojewódzki dokonał wyczerpującej analizy materiałów sprawy karnej i doszedł do prawidłowego wniosku, że pozbawienie Wolności Mariana P. w okresie od dnia 24 marca do dnia 24 maja 1960 r. przez tymczasowe aresztowanie "nie było oczywiście bezzasadne w rozumieniu przepisu art. 510 § 3 k.p.k." Ocenie tej nie można zarzucić żadnego błędu faktycznego ani prawnego, albowiem merytoryczna niesłuszność zastosowania aresztu tymczasowego i oczywista bezzasadność - to nie są pojęcia jednoznaczne. Wszędzie tam, gdzie ocena faktów czy dowodów albo zajęcie stanowiska w kwestii prawnej zależy od uznania władzy wydającej postanowienie o tymczasowym aresztowaniu, można mieć odmienny pogląd i uważać, że postanowienie jest merytorycznie niesłuszne. Nie oznacza to jednak oczywistej bezzasadności, która jest wynikiem nie swobodnego uznania, ale dowolności w ocenie materiału dowodowego, albo też wypływa z braku warunków do stosowania aresztu (brak cech przestępstwa, brak poszlak, ustawowa niedopuszczalność).W sprawie niniejszej można co najwyżej stwierdzić, że zastosowanie aresztu tymczasowego wobec Mariana P. było pochopne, jednakże nie oczywiście bezzasadne w rozumieniu przepisu art. 510 § 3 k.p.k., albowiem w pierwszym stadium postępowania prokurator dysponował pewnymi poszlakami mogącymi wskazywać na Mariana P. i jego brata jako na sprawców zabójstwa Leona A.Ponieważ zażalenie pełnomocnika procesowego Mariana P. nie zawiera żadnego argumentu, który mógłby podważyć słuszność zaskarżonego postanowienia Sądu Wojewódzkiego w Łodzi, przeto zażalenie to należało uznać za nietrafne.
Powiązane orzeczenia
- III KZ 20/62 1962-04-14Czy tymczasowe aresztowanie, które zakończyło się uniewinnieniem od zarzutów z powodu braku dostatecznych dowodów winy, może być uznane za oczywiście bezzasadne w rozumieniu art. 510 § 3 k.p.k. w celu uzyskania odszkodow…
- IV KZ 185/83 1984-01-20Czy tymczasowe aresztowanie było oczywiście niesłuszne, jeśli jedynym dowodem obciążającym podejrzanego było ogólnikowe pomówienie przez współpodejrzanego, które nie zostało potwierdzone innymi dowodami?
- II KZ 255/73 1974-02-02Czy tymczasowe aresztowanie, które okazało się niesłuszne wskutek późniejszego uniewinnienia, może być uznane za „oczywiście niesłuszne” w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania karnego, uzasadniające przyznanie odszk…
- II KZ 223/76 1977-07-01Czy tymczasowe aresztowanie może być uznane za „oczywiście niesłuszne” w rozumieniu art. 487 § 4 k.p.k. w sytuacji, gdy pierwotne dowody uzasadniały jego zastosowanie, a późniejsze wątpliwości co do winy doprowadziły do…
- III KZ 72/73 1973-04-28Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił zasadność tymczasowego aresztowania, pomijając analizę przesłanek prawnych określonych w art. 217 § 1 k.p.k. przy ocenie wniosku o odszkodowanie za oczywiście niesłuszne ares…
Powołane przepisy
art. 510 § 3 KPK§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026.