IV CR 47/59

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Gminnej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" w G. przeciwko Wacławowi S. o 54.239,05 zł na skutek rewizji powódki od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Gdańsku z dnia 11 września 1958 r. II I C. 743/57 uchylił zaskarżany wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Wojewódzkiemu w Gdańsku, pozostawiając mu rozstrzygnięcie wniosku powódki o przyznanie jej zwrotu kosztów postępowania rewizyjnego.Uzasadnienie faktycznePozwany pracował u powódki jako magazynier do dnia 22 sierpnia 1952 r. We wrześniu 1954 r. powódka wystąpiła do Sądu z żądaniem przysądzenia jej od pozwanego 54.239,05 zł tytułem pokrycia niedoborów w magazynie za okresy od 1 stycznia do 31 grudnia 1952 r. i od 19 czerwca do 22 sierpnia 1952 r. Sąd Wojewódzki powództwo oddalił uznawszy, że dochodzone roszczenie ze stosunku pracy uległo rocznej prekluzji z art. 473 k.z.Powódka w rewizji zarzuciła, iż pozwany ponosi odpowiedzialność za swe czyny niedozwolone (art. 134 k.z.), gdyż przyznał się w postępowaniu karnym do podpisywania faktur na towary, których nie otrzymał i do odejścia na urlop bez przekazania remanentem magazynu następcy, czym umożliwił przywłaszczenie towarów na szkodę powódki. W oparciu o powyższy wywód skarżąca żąda zmiany wyroku przez zasądzenie na jej rzecz od pozwanego 45.050,35 zł (z 8% od dnia 16 maja 1953 r. i z kosztami procesu), gdyż na te kwoty biegły T. określił niedobór.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Lakoniczna wzmianka, zawarta w zaskarżonym wyroku, iż w aktach postępowania karnego (Sm 12/56 wzgl. IV Kow. 269/56) brak dowodów, by pozwany dopuścił się czynu niedozwolonego - stanowi jedynie wniosek, który Sąd Wojewódzki obowiązany był uzasadnić stosownie do art. 336 § 2 k.p.c. przez wskazanie przesłanek wnioskowania. Wskutek niewskazania ich Sąd Najwyższy nie może dokonać kontroli, czy słuszna jest cena Sądu Wojewódzkiego, że pozwany nie dopuści się czynów (u) niedozwolonych (ego). Dla dokonania należytej oceny w tym przedmiocie Sąd Wojewódzki obowiązany był ustalić, w jakich okolicznościach pozwany potwierdzał odbiór towarów, których mu nie dostarczono. Jeśliby czynił to nadal, mimo świadomości, że nie uznano go z tytułu niedostarczenia mu w poprzednim okresie tych towarów, których odbiór lekkomyślnie i niezgodnie z rzeczywistością pokwitował, to takie postępowanie mogłoby - w zależności od oceny całokształtu okoliczności sprawy - uzasadniać przypisanie pozwanemu zawinionego działania na szkodę powódki (art. 134 k.z.). Przy rozpoznaniu zaś kwestii, czy pozwany ze swej winy wyrządził powódce szkodę przez umożliwienie przywłaszczenia towarów, których odbiór kwitował niezgodnie z rzeczywistością, należy też wziąć pod rozwagę, że pozwany - jak oświadczył (k. 9 wyt. akt karnych) - był w 1951 r. skazany przez Sąd Powiatowy w Wejherowie na 7 miesięcy więzienia z warunkowym zawieszeniem wykonania tej kary za występek z art. 286 § 1 k.k. Sąd Wojewódzki obowiązany był na podstawie akt owej sprawy karnej ustalić, czy skazanie dotyczyło niedoboru, który powstał w okolicznościach podobnych do stwierdzonych w niniejszym procesie. Jeżeliby tak było, pozwanemu należałoby - ze względu na udzieloną mu w skazaniu przestrogę - przypisać świadomość tego, że swym postępowaniem mógł umożliwiać przywłaszczenie towarów na szkodę powódki. Dla przypisania zaś pozwanemu zawinionego przezeń działania na szkodę powódki wystarczyłoby ustalenie, że dopuszczał on możliwość przywłaszczenia towarów, o których wyżej była mowa i na to się godził. Przy ocenie sprawy w tym względzie istotne też będzie ustalenie, czy odpowiada prawdzie złożone w dochodzeniu zeznanie świadka Pelagii S. (k. 6 akt k.c. 394/54), że pozwany działał w czasie godzin pracy pod wpływem alkoholu. Osłabienie bowiem krytycyzmu pozwanego wywołane alkoholem mogłoby wchodzić w skład elementów, warunkujących przypisanie pozwanemu winy w myśl wyżej przytoczonych wyjaśnień.Sąd Wojewódzki uchybił art. 218 § 1, 326 i 334 § 2 k.p.c. przez niepoczynienie ustaleń w wyżej wymienionym zakresie, wskutek czego wydał zaskarżony wyrok, mimo niewyjaśnienia sprawy do stanowczego rozstrzygnięcia. Należało przeto z mocy art. 371 § 1 pkt 4 i 384 k.p.c. zaskarżony wyrok uchylić i przekazać sprawę Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania w myśl przytoczonych wskazań.