IV PR 343/87

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN M. Rafacz-KrzyżanowskaSędziowie SN: Z. Stypułkowska, S. SzymańskaSentencjaSąd Najwyższy - Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 1987 r. sprawy z powództwa Państwowego Stada Ogierów w S. przeciwko T. S. o zapłatę na skutek rewizji pozwanego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w G. z dnia 23 grudnia 1986 r., sygn. akt (...),oddala rewizję i zasądza od pozwanego na rzecz powodowego Stada Ogierów kwotę 40.000 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania rewizyjnego.Uzasadnienie faktycznePowodowe Stado Ogierów domagało się w sprawie (...) 40/86 zasądzenia od pozwanego kwoty 312.000 tytułem niedoboru 3 siodeł wojskowych i 10 siodeł sportowych oraz zasądzenia w sprawie (...) 39/86 kwoty 760.123 zł tytułem niedoboru pasz i różnych innych przedmiotów w magazynie. Obie sprawy zostały połączone do łącznego rozpoznania.Zaskarżonym wyrokiem Sąd Wojewódzki zasądził na rzecz powoda od pozwanego kwotę 555.781 zł, oddalając powództwo w pozostałej części oraz orzekając o kosztach procesu. Rozstrzygnięcie oparł Sąd na następujących ustaleniach oraz wynikających wnioskach.Pozwany pracował u powoda na stanowisku magazyniera, a następnie st. specjalisty do spraw magazynowo-zaopatrzeniowych od 3 listopada 1975 r. do 20 maja 1983 r. Stosunek pracy został z pozwanym rozwiązany na podstawie art. 52 k.p. Ponieważ rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło z przekroczeniem miesięcznego terminu z § 2 art. 52 k.p., pozwanemu zasądzono 3 miesięczne odszkodowanie za okres wypowiedzenia.Inwentaryzacja na podstawie której stwierdzono niedobór została przeprowadzona od 4-11 maja 1983 r. dotyczyła okresu od 30 czerwca 1982 r., a co do niektórych materiałów od 31 grudnia 1982 r. Brak siodeł stwierdzono w czasie inwentaryzacji w dniu 31 grudnia 1982 r. Pozwany objął obowiązki na podstawie protokołu zdawczo-odbiorczego z dnia 20 grudnia 1975 r. otrzymał też zakres czynności i obowiązków.W grudniu 1982 r. dyrektor strony powodowej stwierdził brak siodeł na stojakach. W związku z tym przeprowadzono inwentaryzację siodeł, w сzasie której stwierdzono brak 10 siodeł sportowych i 3 siodeł wojskowych. Pozwany przedstawił wówczas dwie kserokopie, stwierdzające, że siodła zostały wybrakowane. W oparciu o dowód z opinii biegłego, przeprowadzony w postępowaniu cywilnym ustalił Sąd, że przedstawione przez pozwanego kserokopie dotyczące wybrakowania siodeł są sfałszowane przez pozwanego. W postępowaniu karnym uczestnicy komisji, która ustalała bezwartościowość, czy zużycie niektórych przedmiotów stwierdzili, że nie brali udziału w wybrakowaniu siodeł, a protokoły zostały im później przedstawione przez pozwanego, przy czym nie czytając protokołów i opierając się na oświadczeniu pozwanego, że poprzednie protokoły zaginęły, podpisali je. W oparciu o dowód opinii biegłego Sąd ustalił wartość 13 siodeł na 323.700 zł.Druga pozycja dochodzonego niedoboru obejmuje kwotę 760.123 zł, która dotyczy niedoboru w sianie, słomie i innych przedmiotach. W okresie od 4-11 maja 1983 r. przeprowadzono inwentaryzacją specjalną w podległym pozwanemu magazynie i z dniem 20 maja 1983 r. odebrano pozwanemu klucze od pomieszczeń magazynowych i powierzono czynności magazynowe komisji. Ponieważ czynności inwentaryzacyjne napotykały na trudności z powodu nieprzygotowania magazynu do inwentaryzacji, dyrektor strony powodowej powołał komisję dla dokładnego przeważenia słomy i siana, czego dokonano z udziałem pozwanego.Przeciwko pozwanemu został sporządzony akt oskarżenia z art. 200 § 1 k.k. i art. 218 § 1 k.k. oraz art. 265 § 1 i 266 § 2 k.k. W postępowaniu karnym pozwany przyznał się do wszystkich zarzucanych mu czynów. Postępowanie karne zostało umorzone na podstawie amnestii.W niniejszej sprawie biegli podkreślili usterki poszczególnych inwentaryzacji, ale ich nie zdyskwalifikowali, a po odliczeniu ubytków i wszystkich wątpliwych pozycji na korzyść pozwanego ustalili wartość niedoboru na kwotę 425.222 zł. Opinię tę podzielił Sąd Wojewódzki. Sąd Wojewódzki nie przychylił się natomiast do opinii biegłych składanych w postępowaniu karnym, którzy w swych końcowych wnioskach uznali, że różnice inwentaryzacyjne są niedoborem pozornym. Stanowisko owe Sąd Wojewódzki uzasadnił m.in. tym, że biegli w sprawie karnej nie dokonali rozliczenia poszczególnych pozycji, lecz w głównej mierze zajęli się ogólnymi błędami organizacyjnymi strony powodowej, nie dokonując rzeczowej analizy rozbieżności, mających świadczyć o tym, że niedobór w gruncie rzeczy nie powstał.Sąd Wojewódzki nie przychylił się też do wniosku pełnomocnika pozwanego o powołanie, jako świadków biegłych, którzy wydawali opinię w sprawie karnej.Sąd Wojewódzki z tytułu niedoboru powstałego w sianie i słomie obciążył pozwanego jego połową biorąc pod uwagę szereg uchybień organizacyjnych strony powodowej jak również fakt, że pozwany nie miał zastępcy i w związku z tym zmuszony był korzystać z pomocy innych osób.Wyrok ten w części uwzględniającej powództwo zaskarżył pełnomocnik pozwanego, wnosząc o uchylenie w tej części wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:I. Brak jest podstaw do podzielenia zarzutu skarżącego, że ustalenia i ocena Sądu, dotyczące kasacji siodeł, zostały przeprowadzone zbyt pobieżnie. Zarzut ten jest tak ogólny i nieprecyzyjny, że nie może podważyć prawidłowości ustaleń i oceny Sądu. W szczególności skarżący w niczym nie podważył prawidłowości ustalenia opartego na zeznaniach świadków biorących udział w komisji kasacyjnej, którzy przesłuchani w sprawie karnej zeznali w sposób nie budzący wątpliwości, że bez przeczytania protokołu kasacji podpisali jego kserokopię, opierając się na twierdzeniu pozwanego, że oryginał protokołu zaginął a kserokopia zawiera te same pozycje co oryginał. Świadkowie ci nadto wyjaśnili, że nigdy nie brali udziału w wybrakowaniu siodeł, W tych warunkach trudno postawić zarzut ustaleniu Sądu, że kserokopie, dotyczące wybrakowania siodeł zostały sfałszowane przez pozwanego.II. Wbrew stanowisku reprezentowanemu w rewizji nie zachodziła potrzeba przesłuchania przez Sąd, jako świadków biegłych, którzy wydawali opinię w sprawie karnej. Potrzeba taka miałaby miejsce wówczas, gdyby dowód z opinii biegłych przeprowadzony w postępowaniu cywilnym był niekompletny i wymagał jeszcze złożenia dodatkowych wyjaśnień przez innych biegłych. Tymczasem Sąd Wojewódzki zasadnie przyjął, że - w odróżnieniu od konkretnej i sprecyzowanej opinii biegłych w sprawie cywilnej - opinia biegłych złożona w sprawie karnej wytykając błędy organizacyjne strony powodowej, ma tak ogólnikowy charakter, że w gruncie rzeczy nic do sprawy nie wnosi, a jej końcowy wniosek, że niedobór nie jest rzeczywisty, lecz pozorny uznać należy za dowolny zwłaszcza, jeśli weźmie się pod uwagę, że biegli nie dokonali rozliczeń poszczególnych pozycji i nie przeprowadzili rzeczowej analizy stwierdzonych rozbieżności.Wbrew zarzutom skarżącego Sąd Wojewódzki uwzględnił na jego korzyść wszystkie okoliczności związane z brakami organizacyjnymi, za które odpowiedzialna była strona powodowa. Jeśli bowiem chodzi o niedobór powstały w sianie i słomie, to Sąd Wojewódzki uznając, że strona powodowa przyczyniła się w połowie do wyrządzenia szkody, zasądził od pozwanego tylko połowę stwierdzonego niedoboru.Wbrew więc braku uzasadnionych zarzutów rewizyjnych Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.